El öpmeye kalkan dekan Fatih Uşan, Ernest Hirsch'ü bilir mi

El öpmeye kalkan dekan Fatih Uşan, Ernest Hirsch'ü bilir mi
12 Ocak 2015 Pazartesi 12:56

Ercan Dolapçı

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nde yaptığı konuşmada üniversiteler için 'külliye' denmesini istedi. 'Külliye' tabiri medreselerin de içinde olduğu 'yerleşkelere' denilirdi! Oysa Cumhuriyet devrimi medreseleri üniversiteye dönüştürmüştü. Bununla da kalmamış eski ezberci zihniyeti yıkarak sorgulayan, gerçeği arayan, dik duran, bilim aşkıyla çalışan bilim adamları yetiştirmeyi hedefledi. Bu alanda da büyük başarılar kazandı. Bugün ise eskiye dönüşün açık niyetleri ortaya konuluyor. Erdoğan'ın ziyaretinde medrese zihniyetini çağrıştıran görüntüler de yaşandı. Hukuk Fakültesi Dekanı Fatih Uşan, eğilerek Erdoğan'ın elini öpmeye kalktı. Oysa bilim adamı kimsenin önünde eğilmez! Hele el etek asla öpmez. Tıpkı Cumhuriyet'in yetiştirdiği bilim insanları gibi dik durur! Bugünlere ders olacak nitelikte bir örnek 1944 yılında yaşandı.

DİK DURAN BİLİM ADAMI YETİŞTİRDİ

Cumhuriyet yönetimi ülkenin tek üniversitesi sayılabilecek İstanbul Darülfünun'u 1933 reformuyla üniversiteye çevirdi ve ismini de İstanbul Üniversitesi yaptı. Bununla da kalmadı, Avrupa'daki gibi üniversitelerin olması için kolları sıvadı ve Batı başkentlerinde; alanlarında yetkin bilim adamlarının peşine düştü. 1933 yılında Hitler'in baskısından yılan ve ülkesini terk etmeye başlayan çok sayıda bilim adamını Türkiye'ye getirdi. Bugünlerin çağdaş üniversite ve bilim adamlarının yetişmesinin temelleri atıldı.

İLKLERİN ADAMI HİRSCH

Bunlardan birisi de Ticaret Hukuku Profesörü Alman Ernest E. Hirsch'tü. Ord. Prof. Dr. Hirsch, 1933-43 arası İstanbul Üniversitesi'nde görev yaptı ve burada Hukuk Fakültesinin temellerini attı. Öğrencilerdeki medrese zihniyetini yıktı, uyguladığı yöntemlerle çağdaş hukukçuların yetişmesini sağladı. Başarılı bulununca Başbakan Saracoğlu tarafından 1943 yılı Kasım'ında Ankara'ya çağrıldı ve Ankara Üniversitesi'nin temellerini attı. Ankara'da Hukuk Mektebi'nin üniversite eğitimi seviyesine çıkmasını sağladı. Hukuk felsefesi ve sosyolojisinin temellerini attı. Üniversite içinde yatıp kalktı, gece gündüz çalıştı. Cumhuriyetin ilk hukukçularını yetiştirdi. Çok sayıda kanunu hazırladı. Kurumlara danışmanlık yaptı. Türk Ticaret Kanunu onun eseridir. Bu görevi 1952 yılına kadar sürdü. Türk vatandaşlığını kazandı. Türkiye'yi ikinci vatanı olarak gördü. Doğan ilk çocuğuna Enver Paşa'nın ve ismine ithafen 'Enver Tandoğan' koydu. 83 yaşında Almanya'da öldü.

DEKANIN TELAŞI

Prof. Hirsch'ün 1943-44 sezonunda görev yaptığı Ankara Hukuk Fakültesi'nde öğrencilerinden birisi de Başbakan Şükrü Saracoğlu'nun büyük oğlu Aydın'dı. 20 yaşındaki Aydın, 2. sınıfta ticaret hukuku dersinin sınavından 3 gibi düşük bir not almıştı. Bu sınıfın da en kötü notuydu... Bunu öğrenen Dekan, telaşla Hirsch'in yanına gider ve durumu anlatarak notun en azından 7 yapılmasını ister. Hirsch, kâğıdı bir daha inceler ve Dekan'a "Nerden bileyim Başbakanın oğlu olduğunu. Zaten ismiyle tanıdığım öğrenci sayısı üçü beşi geçmez. Hem ben sınavda notu, öğrencinin başarısına göre veririm. Başka hiçbir kriterim yoktur. Verdiğim not neyse o kalacak. Hiçbir şey değiştirmiyorum" der.

HOCANIN DİK DURUŞU

Tartışma alevlenir ancak Hocamız inat eder geri adım atmaz. Dekan ise "Kendinizi düşünmeseniz bile beni düşünün, dekan olarak mevkiimi düşünün, fakülteyi düşünün" der. Hocamız, "Hiçbir şeye mecbur değilim. Verdiğim notlara siz karışamazsınız. Bu iş burada biter" diyerek konuyu kapatır. Hoca anılarında "Yüzü kireç gibi bembayaz oldu. O güne kadar kendisiyle hiç kimse bu şekilde konuşmamıştı. Hiddetten titreyerek odamdan çıktı. Ama araya başka meslektaşları koyarak beni kararımdan caydırmaya çalışmadı değil. Nitekim hiçbir şey değiştirmedim" sözleriyle bu diyaloğu anlatır.

Sonra ne mi olur? Birgün bir törende Başbakan Saracoğlu'yla karşılaşır ve ummadığı bir karşılık alır: "Çok teşekkürler, sayın Profesör, oğluma ne yapması gerektiğini en nihayet gösterdiğiniz için. Sonbaharda ikmal sınavında sizi hayal kırıklığına uğratmayacak, emin olabilirsiniz. Bir kere daha yürekten tüşükkürler!"

ÖRNEK TAVIR

Gerisini yine Hocamızın anılarından okuyalım: "Dekan korkusundan bayılmak üzereydi. Elinde olsa bir sıçan deliği bulup içine kaçacaktı. Hele başbakanın yüzündeki dostça ifadeyi, benim de gözlerimin parladığını gördüğünde, iyice telaşa kapıldı. Tören bittikten sonra hemen ne olduğunu sordu bana. Şu cevabı verdim: 'Başbakan, tam kendisinden beklediğim tepkiyi gösterdi. Çünkü beni buraya getirten kendisidir ve bunu belli bir amaçla yapmıştır. Ve benim davranış biçimimden, Türkiye Cumhuriyetini çağdaş Batı uygarlıklarının seviyesine çıkarma çabalarını son derece ciddiye aldığımı anladı.'

Bu olay çabuk duyuldu. Öğrenciler, sınavdan çok korktukları halde, birşeyi kesinlikle biliyorlardı: Benim verdiğim notu isim falan değil, başarı belirlerdi. Bu sebeple her öğrenci aldığı notu hak ettiği numara olarak kabul etmiş, hiç kimse herhangi bir değişiklik yapmamı talep etmemiştir. Dekan ise kendi öz oğlunun, fakülteyi bitirdikten sonra benim yanıma asistan girmesinin en iyisi olacağı sonucuna varmıştı." (Ernst E. Hirsch, Anılarım, Tübitak Yayınları, 8. Basım, Ankara, 2000, s.332-333)

YARGITAY'DA DAİRE BAŞKANI OLDU

Aydın ne mi oldu? Okulunu 1947 yılında bitirdi. İyi bir hukukçu oldu. Babasından medet ummadan, bileğinin hakkıyla Yargıtay 9. Daire Başkanlığı'na kadar yükseldi. Uzun yıllar çalıştıktan sonra buradan emekli oldu. 2003 yılında da 78 yaşında hayatını kaybetti. Oğlu ise eski Merkez Bankası Başkanı (1987-1993), İzmir Milletvekili ve ekonomiden sorumlu Devlet Bakanlarından Rüşdü Saracoğlu'dur.


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
ALİ IŞIKHAN - 6 yıl önce
adam gi̇bi̇ adammiş,şi̇mdi̇ki̇lere söylenecek sözüm yok!
Avatar
FERİDE ÖZÇELİK - 6 yıl önce
rahmetli̇ babam öğrenci̇si̇ olmuştu..ondan o dönem ve senede en yüksek notu alan öğrenci̇ymi̇ş hukuk felsefesi̇ dersi̇nde..anlatirdi..ben i̇se bi̇r efsaneyi̇ di̇nlerdi̇m babamdan
Avatar
SALİH - 6 yıl önce
Evvela bazı şeyleri hazmetmemiz gerekir.Milletin seçtiği Cumhurbaşkanlığı makamına saygılı olmamız lazım. Yapılan hareketin makama olduğunu düşünüyorum.Bu bilim adamımızın yaptıgı davranışla bilimden taviz vermediğini Ernest örneğiyle bu olayı kıyaslamanın bir mantığı olduğunu düşünmüyorum.
Avatar
tolga - 6 yıl önce
Evvela saygı el öpmekle olmaz, ama eğilip etek öpmekle dalkavukluk olur. Makam fetişlerine gelince 600 yıldır dudaklarınız patladı türlü mikroplar kaptınız yerlerde sürünen etekleri öpmekten...birazcık olsa eşitliğe inanın özgürlüğe inanın ama nerde!