‘Arabuluculuk adaleti özelleştirir’ kaygısı

Özel hukuk uyuşmazlıklarının müzakerelerle taraflara uygun çözümü kendilerinin bulmasını sağlayan arabuluculuk, Türkiye’de hayata geçti. Ancak avukatlar adaletin özelleşmesi ihtimalinden kaygı duyuyor

‘Arabuluculuk adaleti özelleştirir’ kaygısı
19 Haziran 2015 Cuma 11:01

Yusuf Çelik / Mersin 

Hukuk sistemimizde yeni bir kavram, yeni bir kurum ortaya çıktı: Arabuluculuk! Mersin Baro Başkanı Av. Alpay Antmen, “Bir endişemiz hukuk sistemimizin özelleştiriliyor olma kaygısı. Arabuluculuk, avukatlık mesleğine zarar verirse buna tepkimiz sert olur” dedi. 

Avrupa ve ABD örneklerinden yola çıkarak AB normlarına uyum gerekçesiyle oluşturulan Türkiye Arabuluculuk Daire Başkanlığı, faaliyetlere başlamak için pilot bölge olarak Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Kayseri ve Mersin’i belirledi. İlk merkezler Mersin’de açıldı, daha sonra sırasıyla İstanbul ve İzmir’de Arabulucular Derneği adıyla kuruldu. Şimdilik dernekler kanununa tabi. Mersin Adliyesi’nde bir törenle geçen hafta Arabulucuk Merkezi kuruldu, ardından İzmir’de arabulucu avukatların derneği faaliyete geçti.  

Mersin Baro Başkanı Av. Alpay Antmen, konuyla ilgili sorularımızı yanıtladı. 

- Kimler arabulucu olabilir? 

Hukuk Fakültesi mezunu olma şartı var. İkinci koşul, 5 yıl hukuk alanında çalışmış olmalı. Adayların önce çeşitli fakültelerde açılmış olan kurslarda eğitim alması ve sonra da Adalet Bakanlığı’nın açmış olduğu yazılı ve sözlü sınavlardan geçer not alması gerekiyor. 

ÜCRET VATANDAŞTAN OFİS DEVLETTEN 

- Vatandaşın bu kurumlara gitme zorunluluğu var mı, hizmet karşılığında herhangi bir ücret ödeniyor mu? 

Başvuru zorunluluğu yok, vatandaş isterse mahkemeye gitmeden bu yolu deneyebilir. Adliye binasında olan merkezin su, elektrik gibi giderlerini Bakanlık karşılıyor. Ayrıca Savcılık bir personel görevlendirdi. Evrak takibi gibi işleri gören bu arkadaşımızın aylığını da Adalet Bakanlığı karşılıyor. Ama merkezde görev alan avukat arkadaşlarımız herhangi bir maaş almıyorlar. Arabuluculuk tarifesi var, aldıkları dosya da başarılı oldukları takdirde taraflardan belli bir ücret alıyorlar. 

- Bazı barolar bu sisteme karşı çıktı, siz ne düşünüyorsunuz? 

İlk çıkan yasa taslağına çok sert direnç gösterdik. Çünkü taslakta Hukuk Fakültesi mezunu olma şartı bile yoktu. Herhangi bir fakülteden mezun olan herkes hatta Açık Öğrenim Fakültesi mezunları bile arabulucu olabiliyordu. Eğer taslaktaki haliyle çıksaydı suistimallere yol açardı. Mafya, cemaat gibi oluşumların eline geçme ihtimali vardı. Bir endişemiz de hukuk sistemimizin özelleştiriliyor olma kaygısı. Henüz yeni kurulduğu için bir şey bilmiyoruz. Deneme aşamasında bakıp göreceğiz, avukatlık mesleğine zarar verirse veya avukatlık devre dışı bırakılırsa buna tepkimiz sert olur. Arabulucuya başvuranlar bu merkeze muhakkak bir avukatla gitmeli ve bu sorun yasayla güvence altına alınmalıdır. “Avukat tutacak parası yoksa” denilemez, çünkü Adli yardım sistemi var. Müracaat eden herkese tüm barolarımız avukat tahsis etmektedir. 

ÜCRET ÜST SINIRI 25 BİN LİRA 

Mersin Adliyesi’nin 5’inci katındaki arabulucu merkezinde Komisyonun ve Mersin Arabulucular Derneği Başkanı Av.Nuriye Bilgin ile dernek yöneticileri Av.Arabulucu Ayçim Yücel, ve Av. Arabulucu Menekşe Ersoy Çatak’a “projenin akıl babası kim?” diye sorduk: 

Çatak, “Bu proje Adalet Bakanlığı ve Avrupa Konseyinin ortak projesidir. Yasa 2012 yılında çıktı. Derneğimiz 2014 yılında kuruldu. Biz dernek olarak Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı’na ve Avrupa Konseyine başvurarak bizi değerlendirmelerini istedik. İnceleme sonunda derneğimizin isteği kabul edildi ve pilot il seçildik” şeklinde yanıt verdi.  

Arabulucu avukatların ücretlerini zaman ve iş ağırlığına göre düzenlenen tarife belirliyor. Arabulucular, “Kısa sürede çözülen konularda çok cüzi paralar alıyoruz. Üst limit ise 25.000 TL. Sonuçlandıramadığımız davalardan ise hiç para almıyoruz” bilgisini veriyor. 

Aynı sistem İzmir’de de başladı  

Hayati Özcan / İzmir  

İzmir’de “Arabulucular Derneği” adıyla Adliye’de kurulan merkezde Yönetim Kurulu üyesi Arabulucu Av. Erinç Soyer, Aydınlık’ın sorularını yanıtladı.  

- Arabulucu kavramı kamuoyunun az duyduğu bir kavram... Tanımlar mısınız?  

Arabuluculuk, dava ya da tahkime alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Taraflar arasındaki özel hukuk uyuşmazlıklarının, arabulucu tarafından yürütülen müzakereler ile tarafların ihtiyaç ve beklentilerine en uygun çözümü kendilerinin bulmasını sağlayan dostane bir çözüm yöntemidir.  

- Sulh-ceza hangi mahkemelerinde görülen hangi tür suçları içine alıyor? 

Sulh ceza mahkemeleri cezası ağır olan suçlara göre daha küçük cezaları içeren basit suçlar diye tabir ettiğimiz suçlara bakan mahkemeler olup bu tür suçlarda “uzlaştırma” (arabuluculuk değil) kurumu vardır. Bu suçlardan uzlaşmaya elverişli dediğimiz suçlar taraflar olan “Mağdur-şikayetçi” ile suçun faili arasında uzlaşma ile sonuçlanabilir ve suç işlemenin sonuçları ortadan kaldırılırken özel hukuk alanında işçi-işveren, kiracı-kiralayan gibi taraflar arasında yaşanan ve kamu unsuru içermeyen konular “Arabuluculuk” ile çözümlenebilmektedir.  

- Vatandaş bu kuruma nasıl gidecek? Süreç nasıl başlıyor? 

Karşı tarafa yapacağı bir davetle sürecin başlaması mümkün. Anlaşmazlığını arabuluculuk ile çözmek isteyen kişi Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı resmi internet sitesinde tüm arabulucuların isim ve iletişim bilgilerini içeren “Güncel Arabulucular Listesi”nden arabulucu seçebilir.  

- Vatandaş hangi aşamada arabulucuya başvuracak?  

Arabulucu uyuşmazlıkla ilgili bir karar vermez, tavsiyede dahi bulunmaz. Arabuluculuğun esasları ve sonuçları hakkında bilgilendirir. Uyuşmazlığı en iyi bilen olarak taraflara menfaatlerini tespit etmelerine ve çözüm bulmalarına yardımcı olur. 

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.