Yöresel gelinliklerin evrimi: Dodopallar

Binlerce kilometre uzaktan geldi, Antalya’da Yöresel Ürünler Fuarı’nda dikkatleri üzerine çekti. Artvin’in Şavşat ilçesinde tarihi ve kültürel geçmişi gelecek nesillere taşımayı amaçlayan bir proje bundan tam 30 yıl önce hayata geçirildi, şimdilerde ise istihdama katkı sağlamaya hazırlanıyor

Yöresel gelinliklerin evrimi: Dodopallar
11 Ekim 2015 Pazar 18:38

Devrim Dönmez Koçak / Antalya
Çocukluk arkadaşımız, dert ortağımız bez bebekler, Artvinli hamarat ellerde dodopallara yani yöresel masal düğünü bebeklerine dönüştü. Hem de her gelinin üzerinde, döneminin tüm izleri ilmek ilmek işlenerek, ta ki günümüzde kullanılanlara gelinceye kadar...
Gülsün, Binnaz, Fatima ve diğerleri... Onlar Artvin Şavşatlı Hikmet Aynur Erdem’in el emeği göz nuru yöresel bebekleri. 30 yıl önce çıktı bu yola ve şimdi ‘folklorik bebeklerin büyülü dünyası’nı kızı Duygu Köse sürdürüyor. El Sanatları Teknolojisi, El ve Makine Nakışları Uzman Usta Öğreticisi 39 yaşındaki Duygu Köse, kilometrelerce öteden masal dünyası gelinlerini Yöresel Ürünler Fuarı’na getirdi. Bir müzenin küçük bir konseptini sergiledi, gelen geçen bu diğerlerine benzemeyen bez bebekleri dikkatle izledi.

BEBEKLERDE BİR DÖNEM CAN BULUYOR
200 yıl öncesine dayanan bilimsel bir halk kültürü araştırmanın sonucunda ortaya çıkan yöresel giyimli bez bebekler için artık aşama müze olmaya gelmiş. Bir sonraki hedef ise patenti de alınıp istihdam sağlanarak hem yurt içi hem de yurt dışına açılmak. Köse böyle anlatıyor hedeflerini ve ekliyor: “Ülke kalkınmasına katkıda bulunmak istiyorum.”
Yöresel masal düğünü Osmanlı’nın son döneminden günümüze geçirdiğimiz süreçlerin görsel bir hafızası adeta. Köse, dodopalların 200 yıllık geçmişin orjinal ürünleri olduğunu söyledi. Modelleri, kumaşları, kullanılan takı kemer gibi aksesuarlarıyla o günkü yaşamı anlatan yöresel giysili bez bebeklerin en tarihi olanı Gülsün. Gülsün’ün kırmızı ipekten yapılma boylaması Osmanlının son dönemlerindeki gelinlik. Başındaki duvağından tumanına, kuzu yününden örülmüş el dokuması çoraplarına kadar ağaç iskeletine giydirilen her şey o dönemin eseri. Köse, beyaz gelinliğe kadar uzanan süreci yansıtan bebekleri için, “Bu bir hayat hikayesidir” vurgusu yapıyor. Batı’nın bize dayattığı beyaz tüllerden oluşan gelinliklerden önce, Cumhuriyetin ilk yıllarında kullanılan beyaz ama ipekten olan gelinlikli bebek de fuardaydı. Yüzlerce yıllık geçmişe dayanan halk kültürünün batı etkisiyle yozlaştırıldığını vurgulayan Köse’nin tepkisi ise büyük. Köse şunları söyledi: “Ne yazık ki bu halk bilimine dayanan yüzlerce yıllık kültürümüz, zamanla Batı’nın etkisinde kalarak modernize edilmiş belki ama kültürümüze büyük darbeler vurulmuştur. Çünkü biz bugün Batı’nın gelinliklerini giyen bir kültürün elçisi olamayız. Hint kültürünü anlatan bindallıyı giyemeyiz çünkü bizim gerçekten Osmanlıdan gelen kültürü, Ahıska Türkleriyle beraber Gürcünün, Lazın, Çerkezin hepsinin bütünü olan Anadolu’nun çok yoğun kültür beşiğiyiz biz.” Köse, yöresel bebeklerin büyülü dünyasını günümüze ve geleceğe taşımayı milli bir görev olarak gördüğünü vurguladı. Sizler de geçmişin temsilcisi yöresel bebeklerin dünyasında tarihi bir yolculuk yapmak istiyorsanız, Yöresel Ürünler Fuarı için son tarih bugün!

Etiketler; #Dodopallar

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.