Koku alma hücresi felçli adamı yürüttü

Uzman hekimlere göre, hayvanlarla yapılan önceki çalışmalar koku alma soğanından gelen OEC’lerin burun mukozasından gelen OEC’lere göre daha fazla yenilenme gücü olduğunu gösteriyor. Doç. Dr. Şahime G. Temel

Koku alma hücresi felçli adamı yürüttü
07 Kasım 2014 Cuma 11:19

20kokhucre

Ağır omurilik yaralanması geçiren ve göğüs altından itibaren felç olan 38 yaşındaki hastanın yardımına koku alma kaplı hücreler yetişti. Kazadan 4 yıl sonra yapılan hücre nakliyle, hasarlı duyu ve uzuv işlevleri onarıldı

Felçli hasta, koku alma (olfaktör) hücre naklinden sonra yürümeye başladı. Polonya’daki doktorlar ve İngiltere’deki bilim adamları ağır omurilik yaralanması geçiren 38 yaşındaki Darek Fidyka’nın birtakım duygularını ve uzuv işlevlerini onardı.
Yaralanma 2010 yılında bıçaklı bir saldırı sonucu meydana gelmiş ve hastanın göğsünden (torakal) aldığı darbe ile 9. vertebra seviyesindeki omuriliği hasar görmüştü. Sonuçta hasta, göğüs altından itibaren felçli kalmıştı...
ÇARE TÜKENMEDİ
Saldırıdan yaklaşık iki yıl sonra; hastanın vücudundan bir adet koku alma soğanı (olfactory bulb) çıkartıldı ve laboratuvar ortamında koku alma kaplı hücrelerle (olfactory ensheating cell-OEC) koku alma sinirinin bağ dokusu hücreleri (olfactory nerve fibroblast-ONF) elde edilmek üzere üretildi. Hastada yaralanma sonucu oluşan skar dokusu çıkartılarak omurilikte yaralanan kısmın altına ve üstüne laboratuvarda üretilen hücreler nakledildi. Arada kalan 8 milimetrelik ayrık ise,  hastanın yine kendisinden alınan sural sinirinden tamamlandı.
İSTEMLİ HAREKETLER KISMEN İYİLEŞTİ
19 ay süresince yoğun fiziksel terapi ile birlikte takibi yapılan hastanın çalışması, 21 Ekim’de saygın bilim dergilerinden olan “Cell Transplantion” da yayımlandı.
Amerikan Omurilik Yaraları Derneği (American Spinal Injury Association) tarafından tanımlanan bir sınıflama olan ASIA yaralanma seviyesinin, hastada A seviyesinden C’ye yükseldiği saptandı. Yayımlanan çalışmada; “Gövde istikrarındaki gelişme, alt ekstremitede istemli hareketlerin kısmi iyileşmesi ve sol uyluk kas kütlesinde bir artışın yanı sıra yüzeysel ve derin duyu kısmında iyileşme olduğunu, aynı zamanda sol alt ekstremitede de iç organsal (visseral) duyuda iyileşme ve damar otoregülasyonunda gelişmeyi gösteren bazı  belirtiler olduğu” rapor edildi.
ASIA SEVİYESİ DEĞİŞTİ
ASIA tarafından ilan edilen “Yetersizlik skalasına” göre “A” seviyesi, tam omurilik hasarını gösterir bu durumda motor ve duysal işlevlerin hiçbiri sakral (kuyruk sokumu kemiğine ilişkin) S4-S5 segmentlerinde korunmaz. “C” seviyesiyse tam olmayan bir omurilik hasarını gösterir ki, bu durumda motor işlev, nörolojik seviyenin altında korunmuş demektir ve nörolojik düzeyin altındaki önemli kasların yarısından azında 3 veya daha fazla bir kas notu vardır.
Çalışma, BBC’nin de aralarında bulunduğu medya  tarafından “Darek Fidyka adlı felçli hastanın yürümesi bir çerçeve kullanarak mümkün oluyor” diye duyuruldu.
SONUÇLAR NAKİLDEN
4 AY SONRA GÖRÜLDÜ
Wroclaw Tıp Fakültesi Beyin Cerrahisi Kliniği uzmanlarından Doç. Dr. Pawel Tabakow, hücre nakli tedavisinden önce hastanın iyileşme şansının yüzde 1’den az olduğunu belirtti. Dr. Tabakow,  ameliyattan  dört ay sonra hem duysal  hem de motor işlevlerde kademeli olarak bir  toparlanma gözlemlediklerini ifade etti.
“Cell Transplantation”de yayımlanan çalışmanın ilk yazarı olan Dr. Tabakow, hastadaki iyileşme şeklinin hem götürücü hem de getirici uzun mesafa fibrillerinin işlevlerinde yenilenme gösterdiğini belirtti. Görüntülerin, sol tarafa daha fazla nakledilen dokuların omuriliğin sol tarafında köprü oluşturduğunu teyit ettiğini ve yapılan muayenelerde  korteks-omurilik yollarının bütünlüğünün sağlandığını ve kaydedilen kas yapılarının ise istemli olduğunu” söyledi.

DAHA FAZLA HASTA GRUBUNDA UYGULANACAK

Londra UCL Nöroloji Enstitüsü Beyin Onarımı ve Rehabilitasyon Bölümü, Omurilik Onarım Birimi’nden Prof.  Dr. Geoffrey Raisman, OEC’lerin ONF’ler ile birlikte çalıştığını gördüklerini, ancak bunların arasındaki etkileşim mekanizmasının ise halen belirsiz olduğunu vurguladı. Çalışmanın İngiltere ayağındaki ekibin lideri ve çalışmanın ikinci yazarı olan Dr. Raisman, omuriliğin nasıl onarılacağını bulmak için dört dekaddan fazla süredir yoğun olarak çalıştıklarını belirtti.
Doktorlar sinir köprüsü içindeki insan OEC ve ONF’leri arasındaki interaktif özellikleri daha iyi anlamak için ileri dönem laboratuvar çalışmalarının gerekli olacağına dikkat çekiyorlar. Araştırmacılar “Nakledilen bulbar OEC ve ONF’ler ile tam omurilik yaralanması olan bir hastanın ilk kez tedavisinin ve sinir nakliyle omurilik boşluğunun yenilenmesinin cesaret ve umut verici olduğunun altını çiziyorlar. Başlıca vurgulardan biri de bu çalışmaların daha geniş bir hasta grubu üzerinde teyit edilmesi gerekliliği...

KÖK HÜCRENİN MARİFETLERİ

Bu sonuçlar yıllardır koku alma hücreleri ile ilgili deneme yapan araştırmacılara cesaret verdi. OEC’ler, örneğin, hem çevresel hem de merkezi sinir sisteminde bulunur. OEC ve ONF’lerle birlikte sinir demetleri fibrilleri, burun mukozasından koku alma soğanına uzanan sinir fibril demetleri  yaparlar. En ilginci, bu hücreler koku alma sistemindeki  sinir fibrillerinin sürekli yenilenmesini  sağlar.
Uzman hekimlere göre, hayvanlarla yapılan önceki çalışmalar koku alma soğanından gelen OEC’lerin burun mukozasından gelen OEC’lere göre daha fazla yenilenme gücü olduğunu gösteriyor.

Doç. Dr. Şahime G. Temel


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.