Çölün huzurlu insanları

Berberi dostumuz çölde nasıl olup da mutlu olabildiklerini birkaç sözcükle özetleyiveriyor: Siz şehirlerde mutsuz olduğunuz işler yapıyor ve kazandığınız parayla mutlu olmaya çalışıyorsunuz! Bizlerse burada sadece mutlu olduğumuz şeylerle meşgulüz

Çölün huzurlu insanları
31 Ocak 2015 Cumartesi 17:03

Av. Efe Tanay
Marakeş, Kuzey Afrika’nın Atlantik Okyanusu’na açılan ucundaki Fas’ın en büyük 4 şehrinden biridir. Berberi ve Arapça olan resmi dillerinin dışında yıllarca süren Fransız hâkimiyetinin de etkisiyle çok yaygın bir şekilde Fransızca konuşulur. Bu kez işimiz kentle değil... Geceyi, yüzyıllardır çölde göçebe olarak yaşayan Berberilerle / Bedevilerle geçirmek üzere yola çıktık. Marakeş’ten 8 saatlik minibüs yolculuğu ve sonrasını da deve üstünde devam ederek vardık kalacağımız yere.
Medeniyetten böylesine uzak bir yerde insanlar ne yapıyor olabilirdi ki? Ya da medeniyet sadece teknoloji ve şehirleşme midir gerçekten? Kültürel ve ahlaki olan ama telefonun ya da elektriğin bile olmadığı bir yer medeni olamaz mı? 
Berberiler arasında yaşça en büyük olan Hassan’la dost olduk. Hatta herkes soğuktan yılıp, biraz da yol yorgunluğunun etkisiyle çadırlarına çekildiğinde, Hassan ve diğer Berberilerle yaşamları üzerine konuştuk.
Nasıl oluyor da elektriğin bile olmadığı uçsuz bucaksız boşlukta yaşayabiliyorlardı? Yemek, su gibi zorunlu ihtiyaçlar da ayrı bir sorundu gerçi. Deveyle ulaşım yavaş, yorucu ve zordu. Yani çölde yaşamanın o kadar çok katlanılmaz yanı vardı ki, acaba güzel yanı neydi, bu insanları bunca zorluğa rağmen orada tutan?
‘TELEFONA İHTİYACIMIZ YOK’
 Hassan bir ömrün verdiği hayat tecrübesiyle başladı konuşmaya:
“Siz şehirlerde mutsuz olduğunuz işler yapıp, kazandığınız parayla mutlu olmaya çalışıyorsunuz! Bizse burada sadece mutlu olduğumuz şeylerle meşgulüz. Siz televizyon izliyorsunuz! Şu mükemmel gökyüzüne bak, kayan yıldızlara, bunlara bakmak televizyona bakmaktan daha iyi. Hem sonra elektriğin olduğu yerde insanlar birbirine soğuk olur, biz her zaman beraberiz ve telefona ya da internete ihtiyacımız yok. Aslında hayatta önemli olan huzurdur. İşte şehir insanları bunu fark edemeden ölüp gidiyor.”
Sanılanın aksine çöller geceleri oldukça soğuk oluyor. Çöle gitmeden önce soğuk konusunda herkesi uyarmış olsalar da çöl sıcağında kazak taşımaya tereddüt ediyor insan. Çöllerin gündüzleri sıcak, geceleri soğuk olması toprak çeşidinden kaynaklanıyor. Sudan yoksun ve mineralsiz bu yüzey gündüz maruz kaldığı sıcağı, susuz ikliminin de etkisiyle koruyamıyor. Gündüz ve gece arasında 30 dereceyi aşan sıcaklık farklılığı dolayısıyla çadırlarımıza kişi başına dörder tane sıkı örülmüş battaniye konulmuştu. Duruma alışık olan Berberilerin bizim kadar battaniyeye ihtiyacı yok gibiydi, zira Hassan gece soğuğunda kumların üzerinde çıplak ayakla geziyordu. Bütün turistler titrerken onların böylesine rahat olması soğuğun alışılabilen bir şey olduğunu bir kez daha gösterdi.
Çöle varışımızın akşamında bütün yorgunluğumuzu unutturacak mükemmel bir tavuk yedik. Lezzetini sadece hormonsuz ve tamamen doğal olmasından değil aynı zamanda da Kuzey Afrika’nın süper baharatlarından alıyordu. 
SOKAK YEMEKLERİ
Fasın sokak yemekleri Fas’ı keşfetmek için en doğru yol. Hikâyeler, anılar unutulabilir ama lezzetin bıraktığı o haz kolay kolay silinmez. Fas mutfağının en bilinenlerinden kuskus gibi yemekler ev ortamında daha lezzetli olsa da, sokak lezzetlerinin yeri bir başka. Djemaa el Fna Meydanı’na ve ara sokaklarına kurulan irili ufaklı çadırlarda veya köşe başı yerlerde yemek çok hijyenik görünmese de denemekten pişman olunmayacak güzel bir tecrübe. 
FAS'TA YAŞAM
Nüfusunun yüzde 98,9’u Müslüman olarak kayıtlı olan Fas’ta, kadınlar Arap Yarımadası ülkelerine kıyasla, Kuzey Afrika Arap ülkelerinin büyük çoğunluğunda mevcut olan, çok daha özgür bir yaşam şekline sahip. Kuzey Afrikalı Araplar, Arap Yarımadası’ndakilere kıyasla dine yaklaşım ve özgürlükler açısından daha özgürlükçü. Başını kapatmak zorunda olmayan hatta hemen her alanda erkeklerin yaptıkları işleri yapabilen kadınlar, 1956’da Fransa’dan bağımsızlığın sağlanmasından sonra daha fazla hakka kavuşmuşlar. Oldukça geciken bir hak olsa da 2004 yılında Mudavana (Mudawana) yasası ile kadınlar kocalarını kendi rızaları ile boşayabilme hakkına sahip olmuş. Mudavana düzenlemesi kadın hakları ve aile yaşamına ilişkin özgürlükçü ve çağdaş düzenlemeler içermekte. 1960’lardan beri birçok kez getirilmek istenen bu düzenlemeler dini organların müdahalesiyle yıllarca geciktirilmiştir.  Fas siyasi hayatında oldukça az bir sayı ile temsil edilen kadınlar arasından 2011 seçimlerinde yalnızca 1 kadın bakan çıkabilmiştir. 
MARAKEŞ
Marakeş ülkenin ilk başkenti. Şimdiki başkent turistlerce daha nadir ziyaret edilen Rabat. Şehir, Atlas Dağları’nın hemen yanında yer alıyor. Ticari bir merkez olan Marakeş’in en işlek bölgesinde bulunan Djemaa el Fna, kesinlikle görülmesi gereken yerlerden biri. Akrobatlar, hayvan oynatıcıları, müzisyenler, falcılar ve hikâye anlatıcıları gibi birçok farklılığı bir arada bulunduran bu meydan kendine has bir karmaşa barındırır. Meydanın hemen yanında yer alan çarşı ise içinde kaybolarak gezilmesi gereken yerlerden... Kendinizi kaybedercesine ucuz alışverişin tadına vardıktan sonra çıkış yolunu sorabilirsiniz, zira paranız bitene kadar alışverişe devam etmeye kalkmayın çünkü oldukça ucuz fiyatların içinde bu pek mümkün olmayabilir. Unutmayın; pazarlık yeteneğiniz, seyahatiniz boyunca can dostunuz. Şehirde gezilmesi gereken bir başka yer ise Türkiye’deki cami mimarisinden oldukça farklı olan fakat genel Fas cami mimarisi özelliklerini taşıyan Koutoubia Camisi’dir.
SİYASAL YAŞAM
Afrika’nın 5. büyük ekonomisine sahip Fas’ta, parlamenter anayasal monarşi mevcut. Parlamento üyeleri halk tarafından seçilse de kral yasama ve yürütme gücünü, ordunun kontrolünü ve yabancı ülkeler ile ilişkiler gibi en önemli alanlardaki güçleri elinde bulunduruyor. Fas, Afrika kıtasında bulunup da Afrika Birliği’ne üye olmayan tek ülke. Sebep olarak ise Sahra bölgesindeki haksız ilhakı öne sürüyorlar. Fas, birliğe her ne kadar üye olmasa da, birlikte temsil edilmekte ve Afrika Kalkınma Bankası hizmetleri gibi hizmetlerden de fayda sağlamakta...

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.