Ankara’da Montrö çıkmazı

Aydınlık, Başkent’te Montrö konusunda yapılan kritik değerlendirmelerin ayrıntılarına ulaştı. Ankara’da Rusya karşısında Karadeniz’de mevzi kazanmak isteyen ABD’den gelebilecek baskılar ele alınırken, Rusya’nın olası baskıları da masaya yatırıldı

Ankara’da Montrö çıkmazı
11 Aralık 2015 Cuma 13:26

Aydınlık / Ankara

Türkiye’nin Suriye sınırında Rus uçağını düşürmesinin ardından patlak veren gerginlik, bölgedeki dengeleri alt üst ederken, dikkatler 1936 tarihli Boğazlardaki geçiş rejimini ve Karadeniz’in statüsünü belirleyen Montrö Sözleşmesi’ne çevrildi.
Aydınlık, Başkent’te kapalı kapılar ardından Montrö konusunda yapılan kritik değerlendirmelerin ayrıntılarına ulaştı. Aydınlık’ın ulaştığı bilgilere göre, Montrö konusu ilk kez, Rus uçağının düşürülmesi sonrasında yapılan güvenlik toplantısında gündeme geldi. Rusya’nın Türkiye’ye yönelik olası yaptırımları ele alınırken, konunun hem siyasi ve ekonomik hem de askeri boyutu değerlendirildi. Bu çerçevede Rusya’nın askeri açıdan Türkiye’nin üzerinde baskı kurmasına ilişkin olasılıklar ortaya kondu, Montrö’nün de bu açıdan kritik önemde bir sözleşme olduğuna dikkat çekildi. Yapılan ‘ihtimaliyat planlamaları’nda iki aşamalı bir süreç üzerine değerlendirmeler yapıldı.
İlk olarak, Rusya karşısında Karadeniz’de mevzi kazanmak isteyen ABD’den gelebilecek baskılar ele alındı. Bu konuda Türkiye’nin elindeki gerekçelerin yeniden gözden geçirilmesi zorunluluğuna işaret edildi. Türkiye bugüne kadar, ABD ve NATO’nun “terörle mücadele”, “insan, silah ve uyuşturucu kaçakçılığı ile mücadele” adı altında Karadeniz’de daha fazla bayrak sallama girişimlerine karşı Rusya ile birlikte yürüttüğü Blackseafor tatbikatıyla engel oluyordu. ABD’nin bütün zorlama ve girişimlerine karşı Türkiye, Karadeniz’deki dengeyi Montrö ile dengeliyordu. Özellikle Gürcistan krizi sonrasında ABD’nin el altından Montrö’nün sınırlarını zorlama çabasına karşı Montrö’yle pozisyonunu koruyabilmişti.

KRİZ BİTMEZSE ZORUNLU OLACAK
İkinci olarak da, Rusya’nın Montrö konusundaki olası baskıları ele alındı. Rusya, Montrö Sözleşmesi’nin “savaş durumu” ya da “Türkiye’ye yönelik yakın savaş tehdidi” gerekçelerine dayanarak Türkiye’nin Boğazları kapatma girişiminde bulunmasından kaygı duyuyor. Olası bir durumda Rusya’yı Türkiye ile askeri açıdan tam bir cepheleşme içine sokacak. Moskova yönetimi, böyle bir durumla karşılaşmamak için Montrö’nün belirli maddelerinin değiştirilmesi yönünde Türkiye’yi atım atmaya zorlayabilir. Bu da, Türkiye açısından önemli bir “taviz” anlamına geleceği için, Ankara tam bir açmaz içinde kalabilir.
Montrö’nün askıya alınması ya da belirli maddelerinin değiştirilmesi durumunda, ABD uçak gemilerinin Karadeniz’e çıkması olasılığı da bulunuyor. Moskova’nın Türkiye ile gireceği olası bir askeri cepheleşmede, Montrö dengesini bozma riskini göze alamayacağı da değerlendiriliyor.
Yapılan değerlendirmeler, Türk-Rus gerginliğinin ortadan kaldırılamaması durumunda, Montrö’ de değişecek askeri ve stratejik dengelere göre yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılacak. Ancak Türkiye’nin ulusal çıkarları açısından nasıl bir süreci ortaya koyacağı ise bilinmiyor.

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.