‘Uluslararası koalisyona Türkiye imza atmadı’

Altını çiziyorum sadece ekonomik fakat stratejik değil. Maalesef bugün, Erdoğan’ın politikaları sonucu, Türkiye’nin bütün Arap dünyası ile sorunları mevcut. Erdoğan, yanlış stratejik çıkarımların peşinden gitti. Akdeniz’de dahi,...

‘Uluslararası koalisyona      Türkiye imza atmadı’
07 Kasım 2014 Cuma 04:57

gehadauda

Mısırlı bilim adamı Gehad Auda, Erdoğan’ın Bush döneminin ürünü olduğunu ve bugün Barack Obama ile aralarında sorun olduğunu belirtti. ABD’nin oluşturduğu koalisyona ise Ankara’nın destek vermediğini söyledi

Mısır’ın önde gelen siyaset bilimcilerinden Profesör Gehad Auda ile Kahire’de görüştük. Auda, Mısır’ın önde gelen stratejik araştırmalar merkezi “Merkez El-Ahram lid Dirasat es Siyasiya vel Stratijiya”da görev aldı. Mısır, İsrail ve Ortadoğu’nun stratejik konumu ile ilgili yayınlanmış pek çok kitabı bulunan Auda, halen Kahire Helvan üniversitesinde Siyaset Bilimi dersleri veriyor.

'İHVAN SEVDASINDAN TÜRKLER ZARAR GÖRÜYOR'

- Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarından sonra Türkiye ve Mısır arasındaki ilişkiler tekrar gerildi. İki ülke arasında Akdeniz’de ticari işbirliği öngören Roro anlaşmasının yenilenmeyeceği bildirildi, boykot gündemde... Bir sonraki adım ne olacak?
Bildiğiniz gibi Türkiye ve Mısır arasında uzun süreden beri diplomatik temsil en alt düzeyde devam ediyor. Erdoğan’ın açıklamaları ise zaten kötü olan ilişkileri daha da gerdi. Mısır diplomasisi esnektir, Katar ile dahi bazı konularda anlaşıyoruz, Türkiye ile neden olmasın. Fakat Erdoğan’ın İhvan sevdası, Türkiye ve Mısır arasındaki ilişkilere zarar veriyor. Bu konu ile ilgili olarak, bilinçli Türk halkının, Erdoğan’ın üstünde gerekli baskıyı yaratacağından eminim. Erdoğan, ilk göreve gelişinden bu yana çok değişti.
2002 yılında, Ortadoğu’da başarılı işler yaptı fakat bugün zarardan başka bir şey vermiyor. Erdoğan’ın kafasında Yeni Osmanlı Projesi var. Bu proje Fas’tan, Yemen’e kadar bütün bölgeyi kapsıyordu. Bu proje çöktü, fakat Erdoğan halen İslamcı çizgisinde ısrar ediyor. Erdoğan’ın ısrarından ise en büyük zararı Türk halkı ve bölgedeki Türk yatırımları görüyor.
- Sizce Yeni Osmanlı Projesi, Erdoğan’a ABD tarafından dikte ettirilmiş olabilir mi?
Bu proje “yeni muhafazakâr” bir model öngörmekte. Unutmamak lazım ki, Erdoğan’ın parlayışı ve Bush’unki aynı zaman dilimine denk geliyor. Yeni Osmanlı Projesi, Bush’un çizgisinden uzak değil. Bush döneminde kaleme alınan “İstanbul Bildirgesi” bu bağlamda önemlidir.

TAYYİP ERDOĞAN BOP'UN ESERİDİR

- Yeni Osmanlı Projesi, Bush döneminde ortaya atılan Büyük Ortadoğu Projesi (BOP)’nin bir alt dalı olabilir mi?
BOP,  Bush döneminde geliştirildi. Erdoğan, BOP’un bebeğidir, BOP tarafından yaratılmıştır. George Bush yönetiminin sona ermesiyle, ABD’de işler değişti. Obama’nın, Bush’tan farklı bir stratejisi var. Bush, var olan rejimlerle hareket etme yolunu izledi. Mübarek, Esad ve Beşir’in varlığını kabul etti. Bu liderlerin iktidarına dokunmadı ve onları reformları hayata geçirmeye zorladı. NATO tarafından düzenlenen”İstanbul İnisiyatifi” toplantısı, Bush dönemi ABD politikasının iyi bir örneğidir.
- Ya Obama dönemi?
Obama geldikten sonra, işler değişti. Erdoğan yönetimindeki Türkiye, Suriye, Irak, Suudi Arabistan ve İsrail’le krizler yaşadı. Nedeni basit; Erdoğan’ın ideolojisi Obama’nın planları ile örtüşmüyor. Obama ile Erdoğan’ın arasındaki soğukluğu neden kimse açıklamaya çalışmıyor!? Aralarında gergin bir ilişki olduğu açık... Obama’nın, bölgede dini güçleri kullanma gibi bir takvimi yok. Obama yönetimindeki ABD’nin amacı, Ortadoğu’daki, İsrail dâhil olmak üzere bütün devletlerin tekrar şekillendirilmesidir. Obama’nın yeni stratejisine karşı, Türkiye’nin kendini koruması gerekliydi.
ABD, Türkiye’de gerçekleşen son seçimlerde Erdoğan’ı kötülemedi fakat ama desteklemedi de. ABD, Türkiye’de AKP’nin halen güçlü olduğunun fakat bu gücün aşırı bir hale geldiğinin de farkında. Geçtiğimiz günlerde Türkiye’de yayınlanan siyasi anketin sonuçları ilginç. Bu ankete göre, Türk halkının yüzde 30’a yakını IŞID’i bir terör örgütü olarak görmüyor. Öte yandan, Türk halkının yüzde 54’e yakını, Türk hükümetinin IŞID’e yardım ettiği görüşünde. Bu veriler Erdoğan’ın Türkiye’yi nereye götürdüğünü açık bir biçimde gösteriyor.
- Erdoğan, IŞID’e destek vermekle suçlanıyor fakat öte yandan Türkiye IŞID karşıtı koalisyona destek veriyor. Sizce bu iki durum çelişkili değil mi?
Türkiye’nin IŞID karşıtı koalisyona destek verdiği doğru değil. Türkiye, resmi olarak bu anlaşmayı imzalamadı. Erdoğan’ın politikaları nedeniyle Türkiye büyük bir krizde.
Erdoğan, Türkiye’nin Atatürk döneminde atılmış devlet temellerini yok ediyor. Laik devleti yok ediyor. Geçtiğimiz günlerde, Türkiye’de, bir kadın hakkında Twitter’da Kuran’ı aşağıladığı iddiasıyla soruşturma başlatıldı. Türkiye, aşırılığa savruluyor.

ERDOĞAN TÜM ARAP ÜLKELERİ İLE SORUNLU

- Erdoğan’ın Mısır yönetimine karşı izlediği politika ideolojik temellere mi dayanıyor yoksa stratejik bir tercihin mi ürünü?
Nasır’dan bu yana Türkiye ve Mısır arasında sorunlar yaşandı. Türkiye NATO’ya katıldığı için, Nasır’ın Türkiye’ye karşı çekinceleri vardı. Türkiye’nin, NATO ile beraber Mısır’ın zararına işlere kalkışabileceği korkusunu taşıyordu. Mısır’da Enver Sedat, Türkiye’de ise Turgut Özal ile beraber bu durum değişti. Sedat, Türkiye’ye karşı ekonomik anlamda açık bir politika izledi. Özal ise Türkiye ve Mısır arasındaki ilişkileri ekonomik anlamda ileriye taşıyan siyasetçilerin başındadır. Özal ile beraber, Türkiye, Mısır açısında iyi bir ekonomik ortak haline geldi.
Altını çiziyorum sadece ekonomik fakat stratejik değil. Maalesef bugün, Erdoğan’ın politikaları sonucu, Türkiye’nin bütün Arap dünyası ile sorunları mevcut. Erdoğan, yanlış stratejik çıkarımların peşinden gitti. Akdeniz’de dahi, Türkiye, münhasır ekonomik bölgenin korunması yönünde büyük zaaflar yaşamakta.

YARIN: ABD TÜRKİYE'Yİ BÖLÜYOR

Sinan Güzaltan / Kahire


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.