Mezhepçi kışkırtma, Maliki’yi Barzani’yle uzlaşmaya zorladı -(TAMAMI)

Irak’ta iki önemli gelişme var. Birbirine bağlı. Birincisi, Başbakan Nuri Maliki ile Bölgesel Kürt yönetimi arasında bir uzlaşma sağlandı. İkincisi, Irak Türkmen Cephesi ve Kerkük İl...

Mezhepçi kışkırtma, Maliki’yi Barzani’yle uzlaşmaya zorladı -(TAMAMI)
03 Mayıs 2013 Cuma 08:33

Irak’ta iki önemli gelişme var. Birbirine bağlı. Birincisi, Başbakan Nuri Maliki ile Bölgesel Kürt yönetimi arasında bir uzlaşma sağlandı. İkincisi, Irak Türkmen Cephesi ve Kerkük İl Meclisi, uzlaşmanın özellikle “askeri” maddesine hemen karşı çıktılar. İşin özeti bu.

Gelelim detaylara. Malum, Irak’ta, Anbar, Ramadi ve Musul gibi Sünni Arap ağırlıklı vilayetlerde yılbaşından beri mezhepçi bir kışkırtma yaşanıyor. Gösterilerle başlayan eylemler, silahlı ve bombalı saldırılara dönüştü. Bombalı saldırılar, Kerkük ve Selahattin gibi “ihtilaflı” bölgelerle başkent Bağdat’a genişletildi son haftalarda.

Türkiye’nin kucak açtığı ve koruduğu eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık Haşimi’nin mezhepçi kışkırtmalarda baş rolü oynadığını da geçerken kaydedelim.

Ordu müdahale etmek durumunda kalınca, güvenlik güçleri ve muhaliflerden 10’larca kişi hayatını kaybetti.

Karşı cepheyi daraltma

Bu arada hem Sünni Araplar, hem de Kürt partileri meclisi ve hükümeti boykot eylemindeydi. Mukteda Sadr gibi Şii liderler de hükümet karşıtı eleştirilerini sertleştirdi, siyasi rekabet yüzünden.

Maliki hükümeti “karşı cepheyi daraltma” yolunu seçti. Bazı Sünni aşiretlerin desteğini sağladı önce. Ardından Bölgesel Kürt Yönetimiyle uzlaşma aradı. Bölgesel Yönetimin Başbakanı Neçirvan Barzani Bağdat’a davet edildi geçen hafta. 7 maddelik bir plan üzerinde ön uzlaşma sağlandı gelen haberlere göre. En önemlilerini sıralayalım.

/Kerkük’teki güvenlik güçleri yüzde 50-50 eşit olacak. Yani güvenliğin yarısı peşmergede, yarısı merkezi hükümetin ordusunda bulunacak.

/Peşmerge kuvvetlerinin masrafları da merkezi bütçeden karşılanacak.

/ Petrol konusunda Bölgesel Yönetimin eli rahatlatılacak. Barzani yönetimi, petrol gelirlerinin merkezde toplanıp oradan dağıtılmasına temel bir itiraz getirmiyor bu aşamada. Fakat yabancı şirketlerle anlaşma konusunda elinin rahat bırakılmasını talep ediyor. Birikmiş 4 milyar dolarla birlikte petrol arama masrafları da merkezi bütçeden karşılanacak.

/Baas yönetiminin başından beri zarar gören Kürtlere tazminat ödenecek. Türkmen bölgelerindeki zararların tazmini için merkezi bütçeden 245 milyon dolar kaynak aktarılması yasalaştı yakın zamanda. Kürt tarafı kendileri için de böyle bir yasa çıkarılmasını talep ediyordu.

Türkmenler endişeli

Henüz kesinleşmeyen Maliki-Barzani uzlaşması Irak Türkmenlerini endişelendirdi. Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşed Salihi de, Kerkük İl Meclisi’nin Türkmen kökenli Başkanı Hasan Turan da, ayrı ayrı yaptıkları açıklamalarda Kerkük’e Kürt peşmerge kuvvetlerinin yerleştirilmesine karşı çıktılar ve “Kerkük’te peşmerge istemiyoruz” dediler. Kerkük’te güvenliğin Bağdat hükümeti tarafından, yani ulusal ordu tarafından sağlanmasını savundu her iki lider de.

Türkmenler, merkezi ordu olmazsa bölge güvenliği için Arap, Türkmen ve Kürtlerin üçte bir oranında eşit katılacağı yeni bir güç öneriyor. IrakTürkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Başkanı Mehmet Tütüncü de aynı görüşü dillendiriyor.

“Bölgede haritanın yeniden çizildiği, Türkmenlerin geleceğinin de vahim bir tehdit altında olduğu” Türkmenlerin ortak görüşü.

Peki, Maliki-Barzani uzlaşmasının uygulanması ihtimali ne kadar? Bilgesam’ın Ortadoğu uzmanı Ali Semin’e göre, Maliki sıkıştığı için bu adımı atmak zorunda kaldı. Ali Semin, “Maliki zaman kazanmak istiyor. Dolayısıyla bu uzlaşmayı uygulamayacak” görüşünde. Türkmen kaynakları da teyid ediyor bu yorumu.

 

 


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.