Irkçılığa değil cinayete bakacak -(TAMAMI)

Avukat Jochen Liebe, Almanya’daki Neo-Nazi (NSU) davasını Aydınlık’a değelendirdi

Irkçılığa değil cinayete bakacak -(TAMAMI)
24 Nisan 2013 Çarşamba 17:50

Yurtdışında bu davadan istenenler veya beklenenlerin muhtemelen mahkemenin görev kapasitesini aşacağına inanıyorum. Davanın konusu sadece cinayet ve en azından sanık Bayan Zschpe’nin bu suçu işleyip işlemediğidir

Münih Eyalet Yüksek Mahkemesi’nde görülecek olan ırkçı terör örgütü NSU davası başlamadan, mahkemenin uygulamaları Alman kamuoyunu şaşkına çevirmiş bulunuyor. Dünya kamuoyu gözünü 8 Türk, bir Yunanlı ve bir Alman polisinin katledildiği davanın tek sanığı Beate Zschäpe’nin yargılanacağı ağır ceza davasına çevirmiş durumda. Dava, 6 Mayıs’ta başalayacak.

On yıllardır insan hakları konusundaki hassasiyeti ile tanıdığımız, önde gelen ceza hukuçusu, eleştirel isim, Avukat Jochen Liebe, NSU davalarıyla ilgili sorularımızı yanıtladı.

‘Duruşma video ile izlenebilir’

- NSU davasının görüleceği Münih Eyalet Yüksek Mahkemesi’nin medya kuruluşlarına izleyici olarak yer tanınması konusundaki başlangıçta sergilediği katı tutum nasıl değerlendirmeli?

Jochen Liebe: Belli oldu ki mahkeme, davanın uluslararası boyutunu küçümsedi. Özellikle de cinayet kurbanlarının büyük çoğunluğunun geldiği ülkede davaya ilgi sözkonusu. Ancak davanın bu nedenle kepaze edildiği yorumlarına katılmıyorum.

- Türk gazetecisinin şikayetini değerlendiren Federal Anayasa Mahkemesi’nin (Karlsruhe) önerdiği düzenleme başından itibaren yapılabilir miydi?

Liebe: Olabilirdi. İçtihat ve yasal doktrinde bulunan farklı yorumlara, savunmanın revizyon isteyebileceği zor bir alana girilecek olunmasına rağmen, mahkeme başından itibaren farklı bir uygulama yapabilirdi diye düşünüyorum. Ancak, duruşmanın adliye içerisinde video ile izlenilmesi için Münih’teki mahkemeyi engelleyecek hiçbir durum yoktu.

‘Hatalar değerlendirilemez’

- Irkçı terör örgütünün cinayetlerini aydınlatacak olan dosyaların güvenlik makamlarında kaybolması nedeniyle İçişleri ve Adalet Bakanlığı’nın sessiz kaldığı izlenimi hakim. Sizce, Alman devletinde ve adliyesinde ırkçı bir ağ mı var?

Liebe: Böyle bir ağ, 1970’li yıllara kadar mutlaka söz konusuydu ancak adli makamlar için artık bu iddiada bulunamayacağım. Benim bireysel tecrübelerim herhalükarda Alman adliyesinde aşırı sağcı bir ağın olduğunu doğrulamıyor. Bende, ihmallerin bilinçli bir perdelemeden ziyade, kötü bir organizasyon neticesinde olduğu izlenimi hakim.

- Yabancı basında, dosyaların kovuşturma aşamasında bilinçli yok edildiği izlenimi nedeniyle davanın “göstermelik” olduğu iddiaları yer alıyor. Soruşturma aşamasındaki eksiklikler, gerçekten de Alman adalet sistemini zan altında bırakmıyor mu?

Liebe: İster dosyaların kötü düzenlenmesi diyelim, ister bilinçli olarak yok edilmesi diyelim hiç farketmiyor, NSU cinayet davasının soruşturma aşaması için dedikleriniz doğru. Ancak şöyle bir durum var, yurtdışında bu davadan istenenler veya beklenenlerin muhtemelen mahkemenin görev kapasitesini aşacağına inanıyorum.

Bir ceza davasının görevi ilk etapta, varsa suçun kanıtlanmasıdır. Suçu ispatlamak mahkemenin asli görevidir. Mahkemenin daha önceden, soruşturma safhasında yapılan hataları yeniden değerlendirme durumu yok. Bu görev daha çok inceleme komisyonlarına düşüyor. Şikayet makamı yani savcılık, cinayetlerin her şeye rağmen kanıtlanacağı inancını taşıyor. Savcılığın “sözde bir dava” hedeflediği iddialarının biraz komplo teorisi olduğunu düşünüyorum.

‘Zschäpe’nin suçu araştırılacak’

- Her şeye rağmen cinayetlerin aydınlandığı, soruşturma makamlarının sorumlu tutulduğu bir dava beklenebilir mi?

Liebe: Tekrar etmekte yarar var, Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi’nin görevi güvenlik makamlarını sorgulamak değil, adalete teslim edilmiş katil zanlıları ve onların yardımcılarını yargılamaktır. Bu davada muhtemelen yetkili makamların hatasını gösteren ipucları ortaya çıkabilir. Ortaya çıkan yeni bilgiler daha sonra yetkili diğer mahkemelerde veya araştırma komisyonlarında değerlendirilecektir.

Münih’teki mahkemenin “süper araştırma komitesi” olmak gibi bir görevi yok. Davanın konusu sadece cinayet ve en azından sanık Bayan Zschäpe’nin bu suçu işleyip işlemediğidir. Bu mahkemeden, inceleme komisyonlarının yapabileceğinden daha fazlasını beklenilmemeli, zira mahkeme araştırma komisyonları gibi soruşturma aşamasında hangi hataların yapıldığını, ihmalleri araştırmak gibi bir görevi yok. Gayet tabii mahkemenin bazı ihmalleri veya hataları ortaya çıkaracak olması kaçınılmazdır.

‘Artık böyle ihmaller olmayacak’

Liebe: Münih’te görülecek dava, Alman hukuk tarihinde “benzersiz” bir dava özelliğini taşıyor ve geçmiştekilerle (Solingen) karşılaştırma olanağı yok. Irkçı motiflerle işlenmiş cinayetleri aydınlatılması bu davadan önce, en son Nasyonal Sosyalizmin bitmesinden 20 yıl sonra idi. Aynı düşünce yapısı bugün hala cinayet işletiyor, bu nedenle Münih’te görülecek dava çok önemli bir davadır.

- Irkçı nedenlerle bir daha cinayet işlenmemesi için toplumda neyin değişmesi gerekiyor?

Liebe: Son bir -iki yıl bize, kovuşturma makamlarından artık hiç kimsenin benzer ipuçlarını bilinçli bir şekilde bundan sonra sümenaltı edemeyeceğini gösterdi. Benzer ihmalleri tekrarının olmayacağına inanıyorum, çünkü toplum çok ciddi uyardı. Ancak ırkçı nedenlerle işlenen cinayetlerin kökü ne yazık ki burada da sökülüp atılamadı.

 


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.