Güneydoğulu kadının çıkış kapısı ÇATOM

Kızıltepe ÇATOM'un yöneticisi Leyla Onur Yanar, doğma büyüme Dargeçitli, Milli Eğitim'de görevli bir memurun kızı. Lise eğitiminden sonra hukuk okumak istemiş, ama hemşireliği kazanmış. Ancak o günlerde bölgede terör olayları...

Güneydoğulu kadının çıkış kapısı ÇATOM
02 Ekim 2013 Çarşamba 14:33

20guneydogukadin

Kızıltepe ÇATOM'un yöneticisi Leyla Onur Yanar, doğma büyüme Dargeçitli, Milli Eğitim'de görevli bir memurun kızı. Lise eğitiminden sonra hukuk okumak istemiş, ama hemşireliği kazanmış. Ancak o günlerde bölgede terör olayları çok fazla olduğundan, üniversiteye gidememiş. "Kadın çalışmalarında yer almak isityordum, o sırada ÇATOM projesi hayata geçiyordu ve Kızıltepe'de kuruluşu için personele ihtiyaç vardı. Mülakata katıldım ve kazandım" diye anlatıyor 17 yıl önce başladığı meslek hayatını.

Leyla Hanım, Aydınlık'ın sorularını yanıtladı.

-İş hayatında neden kadın çalışmalarını düşündünüz?

Etrafımdaki kadınları gördükçe çok üzülürdüm. Mesela, 1986 yılında ablam, belediyede çalışmak için sınavlarad girdi ve kazandı. Ablam çalışıyor diye çok eleştiri aldık. Amcamlar bile babama "sen nasıl kızı çalıştırırsın?" diye çıkıştı. Milli Eğitim'de çalışması, babamı etkilemiş olmalı.

Sonra ev kadınlarının hali ve şiddet... Benim evimde şiddet yoktu, ama yakın arkadaşlarımın anneleri, komşularım, akrabalarım haketmedikleri bir konumdaydı. Belki ben de onlar gibi olmaktan korktuğum için kadın çalışmasını düşündüm. ÇATOM, kesinlikle benim için doğru adresti. ÇATOM'la büyüdüm, ÇATOM benim çocuğum, ben de onun çocuğuyum.

-Hedef kitleniz kimler?

Bize ulaşamayana ulaşmayı hedefliyoruz. Kırsal kesimdeki kadının bize gelmesini amaçlıyoruz. Eğitim almamış, sosyal yaşamda yer almayan kadını getirip eğitim desteğiyle kültürel ve mesleki alanda bilinçlendirmeye çalışıyoruz. Bizim buradaki kadınların sorunu, haklarının farkında olmamasıdır. Şiddet görür, doğal karşılar, bunun bir hak ihlali olduğunu bilmez. Annesi, komusu da şiddet görmüştür, normal diye düşünür.

-17 yılda ne değişti?

Aslında çok şey değişmedi, 17 yıl önce de şiddet vardı, bugün de var, Eğitim sorunu yine var. Ama kadınlar daha fazla bilinçleniyor. Kadın eskiye göre biraz daha "hayır" demeyi ve değiştirmeyi öğreniyor. Kadında gizli bir güç vardır, bunu iyiye kullanmayı öğrenmeli. Mesela, kavgaya gidecek erkek çocuğunu anne yetiştiriyor. Anne bilinçli olsa, öyle yetiştirmez. Kadınlar bu gizli güçlerini kullanarak okuma ve kurslara gelmelerine karşı feodal yapı, din faktörü gibi engelleri aşar. Lider olabilecek çok kadın var.

-Kız öğrenci sayısında değişiklik oldu mu?

Tabii, kız öğrenci sayısı ilköğretimde yüzde elli oldu. Bu oran 8. sınıftan sonra kızlar aleyhine yüzde 30'a inerdi. Geçen yıl başlayan 4+4+4 sistemi ile ne olduğunu henüz bilmiyoruz.

Çeyiz değil iş ve para için

Leyla Hanım, dikiş nakış bilmiyor, meraklı da değilmiş. Kursların birer araç olduğunu, amaçlarının kadını bilinçlendirmek ve psikolojisini düzeltmek olduğunu kaydediyor. Kursiyer kadınların el emeği ürünleri için de şu değerlendirmeyi yapıyor:

"Biz çeyiz hazırlığından çıkarttık. Biçki nakış işlerini gelir için, satılabilecek tasarımlarla müşteriye göre üretim yapmaya çalışıyoruz. Geleneksel ve yerel motifleri, kültürü koruyarak günümüze uyarlamak için araştırma yaparız."

Satışların geliri, malzeme kesintisi dışında üretici kadınlara veriliyor.

ÇATOM umudu

Çok Amaçlı Toplum Merkezi ÇATOM, Güneydoğu illerinde GAP İdaresinin bir projesi olarak 1996 yılında başladı. Mardin merkezden sonra Midyat, Dargeçit ve Kızıltepe ilçelerinde de açıldı. Yarı özerk bir kurum, valilk ve halk eğitim ile işbirliği içinde yaşatılıyor.

Tamamen kadın eğitimini güçlendirmek için başlatılan bir proje kapsamında Güneyedoğu'da 44 merkezde ÇATOM kuruldu.

Açılan kursların en başında okuma yazma kursları geliyor. Her ay, bir kurs açılıyor ve iki kademeli kursu bitirenlere sertifika veriliyor. Diğer kurslar arasında bilgisayar operatörlüğü, makine nakışları, el sanatları, kuaförlük, cilt bakımı ve makyaj, evde çocuk bakımı, sağlık eğitimi gibi konular var. En büyük talebe dikiş-nakış kurslarına gösteriliyor. Kurslar sabah ve öğlen olarak iki grupta veriliyor. Her grup 20-30 öğrenci arasında değişiyor. Yeni bir uygulama olarak 7-14 yaş grubu çocuklar için de bir Çocuk Gelişim Merkezi hizmete açılıyor. ÇATOM'un çeşitli kurslarına katılmak isteyen kadınlar, böylece "kurs saatlerinde çocuklara kim bakacak?" derdinden kurtulacak. Çocukların bu saatler içindeki bakımını da ÇATOM üstlenecek.

Yılda 200-250 kadına meslek

Kadınlar ÇATOM merkezine geldikleri zaman hayatlarında maddi ve manevi olarak yeni bir ufuk açılıyor. Kurslara katılmış ve sertifika almış kadınların hayatında bir dönüm noktası yaşanıyor.

O sertifikalar hem geleceğe bir umut, bir özgüven kaynağı, hem de ekmek kapısı. Maddi durumları çok kötü olan kimileri için de ÇATOM sertifikası bir çıkış yolu.

Daha sonra merkezlere gönderilen mektupların her birinde ise başlı başına bir yaşam öyküsü var. Yoksul ailelerden gelip de atölyelerde çalışan, kendi dükkanını açan, hatta işini büyütenler bile oluyor.

ÇATOM çıkışlı kızlar arasında, üniversiteye giden var, mutluluktan havalara uçuyorlar.

Füsun İkikardeş


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.