Bir ‘Yabancı’ gözüyle günümüz Türkiye’si -(TAMAMI)

12 Eylül’ün toplumu tutsak aldığı baskı ortamıyla bugün, kimilerinin ‘mahalle baskısı’ dediği gericileşme sendromu arasında kurduğu analoji sinemamızda önemsenmeli

Bir ‘Yabancı’ gözüyle günümüz Türkiye’si -(TAMAMI)
18 Nisan 2013 Perşembe 17:44

Özgür, 12 Eylül darbesinden sonra Fransa’ya iltica eden kanser hastası babasının ölümünden sonra, onun son dileğini yerine getirmek amacıyla, cenazeyi Türkiye’ye getirir. Ancak, defin işlemleri acar memurların buluşları olan bürokratik engellemeler nedeniyle yapılamaz. İlk kez Türkiye’yi gören Özgür bu arada, babasının ve annesinin akrabalarıyla tanışır.

Bir ‘yabancı gözü’yle Türkiye üzerine bir durum değerlendirmesi yapan yönetmen Filiz Alpgezmen, bu ilk sinema filminde, oldukça başarılı bir hikaye anlatmış. Elbette, yıllardır dizi senaryoları yazmanın da verdiği bir deneyim ve ustalık da filmin ilk film acemiliklerinin oldukça uzağında kotarılmasına katkısı olmuştur, ancak filmin başarısında asıl katkının anlatmak istediği hikayeye hakim olmasından kaynaklandığını belirtelim.

‘Mahalle baskısı’

12 Eylül’ün toplumu sindirip tutsak aldığı baskı ortamıyla bugün, kimilerinin adına “mahalle baskısı” dediği toplumsal gericileşme sendromu arasında kurduğu analoji ise, bence sinemamızda önemsenmesi gereken bir fikri katkıdır. Muktedirlerin izin verdiği muhalefet havuzlarında oynamayı yeğleyen sözde “yeni” sinemacılarla karşılaştırdığımızda, Alpgezmen’in fikirsel planda sinemaya son yılların en önemli katkılarından birisini sunduğunu kabul etmek gerekir.

Kültürel Farklar

Filiz Alpgezmen’in ‘Yabancı’sında önemli bir ayrıntı da, Fransa ve Türkiye arasındaki kültürel farkların sahnelenmesinde ortaya çıkıyor. Yönetmenin, kesinlikle didaktik olmayan mizansenler ve küçük diyaloglarla yaptığı göndermeler bireyci kültürün karşısına, dayanışmacılığından güç alarak ayakta kalan bir kültürü koyuyor. Özgür, önce anlamasa da, örgütlü dayanışmanın insaniliğini zaman içerisinde benimsiyor. Ferhat ile Özgür’ün sevişme sahnesi, tek başına bir aşk değil, Özgür’ün yabancılaşma ve bireyciliğe karşı daha insani bir yaşamı tercih etmesi olarak anlamak gerektiğini düşünüyorum.

Yönetmenin faşist ve otoriter baskılara direnen devrimcilerin bugünkü mücadele hedefini dinci gericilik olarak ortaya koyması da, filmin bir diğer güçlü dayanaklarından birisi oluyor. ‘Yabancı’ Özgür, Ferhat’ın öldürülmesiyle birlikte, babası ve annesinin uğruna mücadele ettiği “insanlık değerleri”nin karşısında duran dinci gericilikle yüzyüze geldiğinde, bugünün Türkiye’sinde gericiliğin ekseni ve mücadelenin temel hedefini de anlarız: islamofaşizm.

‘Yabancı’ oldukça sağlam senaryosu ve seyirciyi bütünleştiren kamerasıyla mükemmel bir “ilk film”. Özellikle Sezin Akbaşoğulları’nın emek dolu oyunculuğunun geçen yıl Altın Koza’da es geçilmiş olmasını anlayamadığımı belirtmek zorundayım. ‘Yabancı’ gibi, insan ve bilgi birikiminin sanat emeğine dönüştüğü filmlerin açıkça görmezden gelinmesi, hem üretenlerin ve hem de sinemaseverlerin festivallere olan güvenini derinden etkiliyor. Bu güven ortadan kalktığında festivallerin varlık nedeninin de ortadan kalkacağını herkesin anlaması gerekiyor.

Bahar isyancıdır!

“Oyuncular Kumpanyası”nın 90 yılların ortalarından, 2000’li yılların başlangıcına, oradan da günümüze uzanan bir zaman diliminde geçen öyküsü ‘Bahar İsyancıdır’ filminde anlatılıyor.

Onat Kutlar’ın aynı adlı yapıtından esinlenerek filmi ortaya çıkardığını ifade eden yönetmen Selma Köksal, “12 Eylül’ün gölgesinde yetişen; etik ve kültürel değerlerin liberal ekonomilerle değiştiği tarihsel bir süreçte yaşayan gençlerin tiyatro yoluyla direnmesi”ni anlatıyor. Bahar İsyancıdır tek kopyayla 19 - 26 Nisan tarihleri arasında Beyoğlu Atlas, 10 - 17 Mayıs tarihleri arasında da Ankara Büyülü Fener Sineması’nda gösterime girecek.

Yönetmen ve Senarist: Filiz Alpgezmen Müzik: Barış Dokuzer Görüntü Yönetmeni: Özgür Polat Oyuncular: Sezin Akbaşoğulları, Caner Cindoruk, Serkan Keskin, Xavier Clionü Türkiye, 2012, 126 dakika

 


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.