AİHM Yargıcı Türmen hangi kitabın yasaklanmasını desteklemişti

AİHM Yargıcı Türmen hangi kitabın yasaklanmasını desteklemişti
03 Eylül 2014 Çarşamba 08:41

turmenkitapyasak

Rıza Türmen... AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi) eski yargıcı, CHP İzmir Milletvekili. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde HDP’nin adaylık önerdiği Türmen, geçen günlerde sarfettiği “Hem ulusalcı hem solcu olamazsınız” sözünden dolayı büyük tepki gördü. Peki, hatırlayalım; Türmen AİHM yargıcıyken hangi kitabın yasaklanmasını onaylamıştı.

Berfin Yayınları Abdullah Rıza Ergüven’in ‘Yasak Tümceler’ adlı romanını yayımladı. Kitap için ‘dine hakaret ettiği’ iddiasıyla dava açıldı. Davada bilirkişi olarak Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı ve Aydınlar Ocağı eski Başkanı ‘Türk-İslam sentezci’ Prof. Dr. Salih Tuğ görevlendirildi. Tuğ, hazırladığı raporda “aydınlanmayı, rönesansı” suçlayan ithamlarda bulunmuştu. Cumhuriyet gazetesi 10 ve 14 Haziran 1994 tarihli sayılarında bu konuya ilişkin haberlere yer vermiş, raporda Ergüven’in aydınlanma felsefesini Anadolu Türk halkına benimsetmeye çalışmakla suçlandığına dikkat çekmişti. Kitabı yargılanan Ergüven ise “Düşünceye düşünceyle karşılık verilmeli. Ben kitabımda Yunus Emre’nin ‘Çok aradım bulamadım/ Buldum insan içinde’ sözünden balka bir anlatmadım” diyordu. Yayınevinin Bilirkişi Prof. Dr. Tuğ’u reddetmesi üzerine üç yeni bilirkişi atandı: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Kayıhan İçel, Prof. Dr. Adem Sözüer ve Prof. Dr. Burhan Kuzu. Yeni bilirkişilerin raporu da önceki gibi olumsuzdu.

Kitap için AİHM’e başvuruldu. 1997’de hüküm açıklandı; yayıncı İsmet Arslan’a 20 ay ceza verildi, paraya çevrilen ceza Yargıtay tarafından onandı. AİHM 2005’te 3’e karşı 4 oyla mahkumiyet kararının AİHM’in ifade özgürlüğü hükmünü ihlal etmediği sonucuna vardı. Ergüven, 2001’de vefat etti. Kitabı hüküm giydi, yasaklandı, hala yeni baskısına izin verilmiyor. Yorumu okuyuculara bırakıyoruz. Fazıl Say davasında 10 ay hapis cezası çıktığında “demokrasi, insan hakları, ifade özgürlüğü” diyenlerin geçmişteki tavrını hatırlatıyoruz. Malum ‘Arşiv unutmaz!’

Şenol Çarık


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.