Yaşar Kemal ve ‘Bebek’ balesi

Yaşar Kemal ve ‘Bebek’ balesi
29 Mart 2015 Pazar 14:49

Deniz Olgay Yamanus 

1980’li yıllarının başında, edebiyat dünyasının en önemli yazarlarından Yaşar Kemal ve bale dünyasının en önemli koreograflarından Oytun Turfanda, bir mekanda karşılaşıp tanıştırılırlar. Geç saatlere kadar süren sohbetlerinde Oytun, Yaşar Kemal’in başyapıtı İNCE MEMED’i bale yapmak istediğini söyler. O tarihlerde bir gazetede tefrika halinde yayınlandığından telif hakkı gazetededir. Bunun üzerine Yaşar Kemal, 1952 yılında yazdığı ilk öykü kitabı olan “Sarı Sıcak”tan “Bebek” öyküsünün uygun olduğunu düşünmüş olmalı ki konuyu özet halinde, imzalı olarak Oytun’a yollar. “Bebek” öyküsü dünyada ilk kez Fransızca, İngilizce, İtalyanca ve Rusça yayınlanan eseridir. Koreograf hemen çalışmalarına başlar. “Bebek” öyküsünü defalarca okur. Yalnız çözülememiş bir nokta vardır, müzik... Yaşar Kemal, Türk bestecilerinin eserlerinin uygun olduğunu düşünmekte ve ısrar etmektedir. Oytun ise günlerce müzikleri taramış, ancak hiçbiri ona ilham vermemiştir. Bu zaman diliminde eserin dramaturjik kurgusu oluşmaya devam ederken radyoda Sibelius’un 1 no’lu senfonisini duyar, “Tamam, işte bu!” diyerek hemen CD’sini alıp çalışmalara başlar. Sanki “Bebek” eseri için yazılmış gibidir müzik.  

Yaşar Kemal bir gece provaya çağırılır. Oytun Turfanda, Oktay Keresteci ve Tülin Oğurman ile eserin kurgusunu müzik ile anlatarak, yarı dans ederek gösterirler. İkna etmek kolay olmasa da müziğin eserle ne kadar örtüştüğünü o da kabul eder. Yoğun çalışmalar başlar. Çukurova’nın sıcaklığı, Anadolu insanının sadeliği, doğum sahnesindeki görsellik, dekoratör Osman Şengezer’in çizimleriyle can bulur. Çukurova’nın Sarı Sıcağı altında tarlada çalışmaları, İsmail (Oytun Turfanda) ile Zala’nın (Lale Yurdatapan) aşkı, bebeğin doğumu, annenin ölümü, babanın çaresizliği ve Hürü’nün (Sibel Tarhan), Havva Ana’nın (Lale Oğuz) yardımlaşması, genç Döndü Kız (Nil Berkan), Kör kadının (Tülin Uğurman) bebeği koruma uğruna hayatını feda etmesi ve babanın “Bebek” ile (Fulya Yücesoy) yalnızlığı... 

Türker İnanoğlu ve Egemen Bostancı desteği ile 15 Şubat 1982 tarihinde, özel temsil olarak Şan Tiyatrosu’nda dünya prömiyeri yapılan bir perdelik bu dramatik bale, Oytun Turfanda’nın güçlü sezgileri, duygusal ve olağanüstü yeteneğinin eseridir. 

İNCE MEMED 

Daha sonraki yıllarda “İnce Memed”den vazgeçmemiş olmalı ki Oytun Turfanda’nın titiz bir çalışmasının taslakları bulunmakta. Aydın Esel’e müzikleri ısmarlamış, birlikte dramaturjisi üzerinde müzik minütajlarını yerleştirmişler. Müziklerin ön çalışmaları kaydedilip müdürlüğe verilmiş ve kayıt kaybolmuş. Sebebini bilmediğim nedenlerden eser sahnelenemedi ne yazık ki. Gerçekleşseydi Türk balesi adına bir kazanç olurdu diye düşünüyorum. 

Gözlerimde iki damla yaş, biri YAŞAR KEMAL, diğeri OYTUN TURFANDA için. Yüreğimdeki yaşlar ise çağlayanlar gibi...  

Saygıyla anıyorum...

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.