Tuhaf rastlantılar

Dünyanın Bütün Sabahları orijinal adıyla ‘Tour Les Matins du Monde’, sinemasal açıdan ne denli güçlü bir yapıtsa içeriği açısından da sanatçı duruşunun ne olduğunu anlatabilen bir film

Tuhaf rastlantılar
07 Nisan 2015 Salı 13:31

Ahmet Özbek 
Sainte-Colombe, iki kızıyla bir dağ kulübesinde yaşamaktadır, bazen uykusuz gecelerinden sonra boşluğa bakarak salt kendi kendisine acılarını yinelemektedir. Bir bilge duruşudur onunki. Bu arada aslında hırslı bir genç müzisyen adayı olan Maraid (Guillaume Depardieu) adlı kişi ondan ısrarla ders istemektedir. Bunu kabul ettiğinde ise Colombe, onunla hem ayrı dünyalara hizmet ettiğini öğrenecek hem de bu onu hiç anlamayacak gencin kızlarından biriyle duygusal ilişkisine engel olamayacaktır. Gerçek anlamda bir ağıt bu. Gerçek idealizmin mezarında ağlamak gibi bir şey ayrıca. Guillaume Depardieu’nun zamanla ve yaşlanmayla Gerard Depardieu’ya dönüşmesi  eyleminde, kendisinin bu ince ve yapayalnız sanat öğreticisine, büyük bir ün kazanmış ve üstün referanslarla dönen öğrencisine Colombe’un cevabı sert olacaktır: “Saray’da (yani Versailles’da) çalacağına sokakta mendil aç dilen..”
Çok düşündüm bu sözleri... Hepimiz öyle değil miyiz; beş paralık bir yönetici sırtımızı sıvazlasın, sanattan anlamayan bir kalın enseli iki tablomuzu başkasına satmak ve okutmak üzere satın alsın, iki kaset satalım dört köşe oluyoruz. Bu dört köşeliliğin yuvarlak bir kapalı çembere dönüşmesi de kaçınılmaz, içinde boğulacağımız bir kapalı daireye. Dikkat ederseniz filmin sinemasal özelliklerine geçemiyoruz bile; filmin mesajı öylesine görkemli ve öylesine insanca ki, buradan birkaç kişiyi gerçek insan ve doğasever bir sanatçı olmaya ya da bunu sevmeye yöneltebilir miyiz diye düşünüyoruz. Çünkü artık günümüzde sanatçı denilen şey bir anlamda değişik tünellerde köstebeklik yaparak, dünya nimetlerinden pay almak adına dünyaya karşı bir ihanet içinde sanki: Acı ama  katı bir gerçek bu. 
TÜRK SANATÇISI BU ALGIYI KAVRAYABİLİYOR MU: ASIL SORUN BU
Bir de şuraya bakalım: Bu unutulmaz bilgelikteki viyola ustası büyük bir mağrurlukla kulübesine gelip de saray himayesinde çalmasını teklif eden kraliyet mensuplarına şu unutulmaz dersi de verecektir: “Defolun keçi kılıklı insanlar... Sarayınız kulübemden de küçük, kalabalığınız bir kişiden bile az!”  Biz taşrada lobilerle bir yer yapmaya çalışan sözde sanatçılara değil de Elif Şafak ve Orhan Pamuk’a bu sözleri ezberletsek, acaba tuhaf ve sanatsal ve politik anlamda ihanet şebekeleriyle işbirlikçi tavırlarından vazgeçerler mi acaba? Sanmıyorum. Görüyorsunuz Dünyanın Bütün Sabahları, ilke dolu bir şölen. Yani adam olmayanı da adam yapabilecek felsefi değerler taşıyor...
Dünyanın Bütün Sabahları orjinal adıyla “Tour Les Matins du Monde”, sinemasal açıdan ne denli güçlü bir yapıtsa, içeriği açısından da sanatçı duruşunun ne olduğunu anlatabilen bir film. Tabii ki sanatçı denilen bir ölçüde bencil varlığı bu filmin konusundaki duyarlı gerçekliğe ikna edemezsiniz/bu hiç olmayacak. Ancak birkaç izleyiciyi birkaç sanatçıyı şer(!)den uzak tutmak için işe yarar bir film. Aşağıda sunacağım diyalog da Pascal Quignard’un filmle aynı adı taşıyan kitabından alnınmış:
Marin Marais, Colombe’a soruyor:
- Müzikte aradığınız nedir Mösyö?
- Pişmanlıkları ve gözyaşlarını arıyorum. Müziğin  kral için yapılmadığını da anlamış olmalısınız, sanırım.
- Tanrı için yapıldığını anladım.
- Yanıldınız, çünkü Tanrı konuşur.
Aslında Tanrı’nın konuşmasına dünyanın sanatın ve ezilen insanlar kitlesinin çok ihtiyacı var. “Dünyanın Bütün sabahları” Pascal Quignard’ın* bir etik ve onur destanı. Bu filmi izlemek, bu kitabı okumak, çürüyen bir dünyayı ayakta tutmaya çok işe yarayacaktır sanırım...
* Pascal Quignard: Kitabın yazarı

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.