Kültür ve sanatın bütçesi yetersiz

Türkiye’de devlet bütçesinden kültüre ayrılan pay ve Türkiye’nin kültür vizyonu üzerine bir değerlendirme... Bakanlığın payı geçmiş yıllara oranla bir miktar artmış olmakla birlikte hâlâ %0,5’in altında

Kültür ve sanatın bütçesi yetersiz
24 Aralık 2014 Çarşamba 14:41

Funda Lena

TÜRKİYE’nin 472,9 milyar TL olarak öngörülen 2015 yılı bütçesinden Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ayrılan ödenek 2,3 milyar TL. Bakanlığın payı geçmiş yıllara oranla bir miktar artmış olmakla birlikte hâlâ %0,5’in altında.

Kültür ve yaratıcılığın, kalkınma stratejilerinde ön plana alınması gerekliliği tüm dünyada her geçen gün daha iyi anlaşılıyor. Özellikle gelişmiş ülkeler, sanatın ve kültürün geliştirilmesine yönelik politikalar geliştiriyor ve adımlar atıyorlar.

Şu bir gerçek ki, Türkiye kültüre ayrılan bütçe bakımından çoğu ülkenin gerisinde olsa da, kültürün hükümetlerin öncelik sırasında hâlâ yeterince yukarıda yer almayışı ve özellikle ekonomik kriz dönemlerinde mali kesintiye uğrayan ilk alan oluşu, Avrupa’nın gelişmiş ülkelerinde de bir sorun olmayı sürdürüyor. Özellikle Avrupa Birliği’ne üye ülkelerde konuyla ilgili faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri, bu anlayışın değişmesi yönünde mücadele vermeye devam ediyorlar. Fakat yine de, kültürün ekonomik ve sosyal kalkınmada oynadığı rolün öneminin hem ulusal hem yerel düzeyde, hem de sivil toplum düzeyinde kavranmış olması bakımından gelişmiş ülkelerin bizden daha ileride olduğunu vurgulamak gerekiyor.

KÜLTÜR POLİTİKASI

Sorun yalnızca ülkelerin kültüre ulusal düzeyde ne kadar mali kaynak aktardığıyla ilgili de değil. Kültür ekonomisine dair daha bütüncül bir değerlendirme yapabilmek için, ulusal ve yerel düzeyde nasıl bir kültür vizyonuna sahip olunduğu ve nasıl bir kültür politikasının benimsendiği de irdelenmeli.

Türkiye’de politika yapıcıların kültür alanına dair yaklaşımlarını ortaya koyan temel metinlerin başında, Avrupa Konseyi Kültür Politikalarını Gözden Geçirme Programı kapsamında yazılan Ulusal Kültür Politikası Raporu sayılabilir. Söz konusu raporda “Kültür Ekonomisi” başlığı altında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın rutin faaliyetlerine değinmekle yetiniliyor. Bu anlamda, raporun kültür ekonomisi alanındaki sorunları tespit eden ve bu sorunların çözümü ve kültür ekonomisinin uluslararası düzlemde rekabetçi avantaj kazanabilmesi için yapılması gerekenleri ortaya koyan gerçek bir politika metni olarak görülebilmesi pek mümkün değil.

KAMUSAL DESTEK

Kültür vizyonuna dair yerel düzlemde bir değerlendirme yapmak için ise, yerel yönetimlerin stratejik planlarını gözden geçirmek yerinde olur. Bu belgelerin birçoğunda kültür endüstrilerinin geliştirilmesi, kültüre erişimin kolaylaştırılması, kültür hizmetlerinin yaygınlaştırılması gibi hedeflerden söz ediliyor. Ancak, kültürün Türkiye’deki merkezi sayılabilecek İstanbul’da bile, Büyükşehir Belediyesi’nin bu konulara dair vizyonunu ortaya koyan, somut politikalar içeren ve salt kültür alanına yoğunlaşmış bir kültür stratejisi bulunmuyor.

Bir diğer önemli referans noktası da, 2006 yılından bu yana faaliyet gösteren kalkınma ajanslarının hazırladıkları bölge planları ve ekonomik kalkınma odaklı projeler için dağıttıkları mali destekler. Bunlar, kültür ekonomisine yönelik kamusal desteğin somut birer örneği sayılabilir. Fakat bugüne kadar ajanslarca verilmiş desteklerin sayısı henüz çok sınırlı.

Özetle, Türkiye’de devlet bütçesinden kültür alanına aktarılan maddi destek henüz sanatçıların, sivil toplum temsilcilerinin, bu alanda çalışan akademisyenlerin ve tüm diğer kültür aktörlerinin hayal ettiği düzeyde değil. Bunun yanında, Türkiye’de - iyi niyetli birtakım çabalara rağmen - özellikle ulusal düzeyde bir kültür vizyonuna sahip olunduğu da henüz söylenemez.


Etiketler; #Funda Lena

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.