Sarayda aşk, iktidar, ölüm 'KÖSEM SULTAN'

Sultanların saray yaşamlarında ne çok benzerlikler vardır... Padişah cariyelerden birine âşık olur (hepsi de başka ülkelerdendir), ondan erkek evlat sahibi olunursa cariye Haseki Sultan olur, haremi idare eder, entrikalara başlar, kendi...

Sarayda aşk, iktidar, ölüm 'KÖSEM SULTAN'
29 Ocak 2014 Çarşamba 12:14

16kosem

Sultanların saray yaşamlarında ne çok benzerlikler vardır... Padişah cariyelerden birine âşık olur (hepsi de başka ülkelerdendir), ondan erkek evlat sahibi olunursa cariye Haseki Sultan olur, haremi idare eder, entrikalara başlar, kendi evlatları tahta çıksın diye başka kadından olan çocuklar öldürülür vs.

"En büyük zorluk, bugünün yaşam algısı ve duygusu ile bugünden çok farklı bir dönemin tarihi gerçeklerini, koşullarını ve o koşullar içinde sergilenen insan davranışlarını kavramaya çalışmak. O davranışların dinamiğini anlamak için bugünün kavram ve duygularından bağımsız bir biçimde düşünmemiz, bireyi toplumdan ve konumundan soyutlama yanlışına düşmememiz gerekir... Toplumsal roller belirli zorunluluklar, farklı davranış ve eylem biçimleri dayatır. Kendini var etme ve bunu sürdürme zorunluluğu insana duygularını bastırma, doğru ve adil olandan uzaklaşma gibi nice bedeller ödetir. Özellikle büyük hanedanlarda bu bir seçim değil zorunluluktur. Çünkü zayıflık, eksiklik, hatta esneklik yenilgiye götürür. Bugünün değer ölçüleri ile Kösem'i yargıladığımızda karşımızda duran, evlatlarını yiyen bir canavardan başkası değil. Ama bu, resmin bir parçası. Hangi fırtınalar "Ay Yüzlü Kız"ı masumiyetten koparıp bir hırs ve kötülük ortamına sürüklemiştir?" Osmanlı'nın nam salmış saray kadınlarının hikâyeleri sahne sanatlarına ne kadar da uygundur. Aşk, iktidar, ölüm... Bunlardan biri de "KÖSEM SULTAN"; İzmir Devlet Opera ve Balesi repertuvarındaki 2 perdelik bale eseri. Sipariş üzerine Tevfik Akbaşlı'ya ısmarlanmış. 1990'lı yıllarda besteciliğe yönlenen sanatçı, konservatuvar şan ve vurmalı çalgılar bölümünü kazanmış. Şan bölümünü bitirdikten sonra ABD'de armoni ve kompozisyon çalışmaları yapmış. 1990'lı yıllardan sonra da besteciliğe yönlenmiş. Beste dalında birçok ödül sahibi olan sanatçının "Fetih" adlı bale müziği, "Kültür Bakanlığı Ulusal Beste Yarışması"nda Jüri Özel Ödülü'ne laik görülmüş.

"Kösem Sultan" balesi, Uğur Seyrek'in koreografisi ile de hayat bulmuş. Dekor tasarımı Çağla Çitkaya; kostüm tasarımı Gülay Korkut ve ışık tasarımı ise Oktay Kanca'ya ait. "Soprano solist" Aytül Büyüksaraç, Sevinç Sayın ve Filiz Güneş; "Kösem Sultan" Yasemin Altınel, Aslı Kaynarsu; "I. Ahmet" Olcay Tunceli ve Özgür Tuncay, "IV. Murat" Emre Kaynarsu ve Tolga İyiuyurlar, "Deli İbrahim" Kıvanç Ekin ve Dolun Doyran, "Mahfiruz" Burcu Olguner ve Aslı Ayhan, "Turhan" Aslı Kaynarsu ve Burcu Olguner dönüşümlü oynuyorlar.

Küçük, masum bir kızken bir gece mucizevi bir şekilde Osmanlı sarayına girip yıllar içinde güç kazanarak korkunç bir fırtına gibi esen, padişahları, sadrazamları, yabancı elçileri, din adamlarını, tüm saray halkını hükmü altına alan, öz oğullarının ölümüne göz yuman, torununu zehirletmek isteyen, sayısız cinayetler işleten ve tüm bunları kendi soyunun saltanattaki varlığının sürmesi için yapan Kösem Sultan'ın yaşamı gene bir gece, aynı sarayda bir celladın ellerinde son bulur. "Ay Yüzlü Kız"ın kendisi parlarken nice hayatı karartan meşum yıldızı artık sonsuza dek sön-müştür.

Hürrem Sultan, Kösem Sultan ve diğerleri, sarayın duvarları arasında hiç mutlu olmuşlar mıdır acaba?

Kaynakça: Program dergisi

Prof. Dr. İlber Ortaylı yazısından.

Deniz Olgay Yamanus


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.