Sanatta ‘örtülü ödenek’ devri

Devlet’in edebiyat eserlerini desteklemesine sözümüz yok....

Sanatta ‘örtülü ödenek’ devri
24 Ağustos 2014 Pazar 11:28

16mansett2

Devlet’in edebiyat eserlerini desteklemesine sözümüz yok. Fakat yöntem bu tip ödüllerde belirleyici oluyor. Devletin edebiyat ürünlerini desteklemesi ancak tam bir şeffaflık ile gerçekleştirilmelidir

25 Aralık 2013 günü 28862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Edebiyat Eserlerinin Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik” kapsamında Kültür Bakanlığı edebiyat eserlerine destek vermeye başladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından destek projesinin istatistikleri yayınlandı. Bu rakamlara göre başvuran 290 adet eserden 40 tanesi destek için kabul gördü. Kurulda kabul edilen destek miktarı ise 463 bin TL olarak belirtildi.(1)

İlk başta bu destek olumlu gözükse de Bakanlık yalnızca istatistikleri açıklamayla yetiniyor. Seçici kurulda kimin olduğu, hangi yazarlara ve eserlere destek verildiği, desteğe layık görülen eserlerin ne kadar destek verileceği ise bilinmiyor.

DEVLET VE ŞEFFAFLIK

Devlet’in edebiyat eserlerini, sanatsal değeri olan yaratıları desteklemesine tabii ki sözümüz yok. Fakat devletin edebiyat ürünlerini desteklemesi ancak tam bir şeffaflık ile gerçekleştirilmelidir. Kamu ayrıntılı bir biçimde bilgilendirilmeli, ödül alanların hangi kıstaslarla bu desteğe layık görüldüğü, kimlerin ise niye desteğe layık görülmediği belirtilmelidir. Örneğin seçici kurulda bulunanların isimleri son derece önemlidir.

Yönetmeliğe göre mevcut iktidarın verdiği destekteki bu kurula bakanlık müsteşar yardımcısı başkanlık ediyor. Yine Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Hamdi Turşucu da kurulda yer alıyor. Bu iki isim dışında seçici kurulda kimler olduğu ve yetkinlik düzeyi tartışmalı durumda.

Burada bir parantez açarak şunu da belirtmek lazım: Şeffaflık yalnızca başvuru yapan ve kamuoyuyla sınırlı değil. Edebiyata ilgi duyan, yeni yeni eserler üreten ve özellikle üniversitedeki edebiyat öğrencileri açısından da bir felaketi içeriyor. Çünkü edebi eser incelemelerinin hangi bilimsel kıstaslarla yapıldığının belirsizliği, edebiyata ve edebiyat eğitimine de ciddi boyutlarda zarar veriyor.

MAFYOKRASİ EDEBİYATTA

Ülkemizde başbakanların “örtülü ödenek” denen bir madde üzerinden son derece esnek bir biçimde devletin bütçesinden belli bir miktarı kullanabilme imkânı var. Genellikle bu ödeneklerin denetimsizliği ortaya çıkan son haberlerle gündemdeki yerini koruyor. Özellikle Tayyip Erdoğan’ın yaptığı harcamalar rekor seviyeye ulaşmış durumda.(2) Bu açıdan bu verilen ödüllere “gizli destek” yerine, uygulama tarzıyla “örtülü destek” demek daha doğru olacak.

Son 2-3 yıldır mevcut iktidarın sanat alanına saldırması, modern sanatın kenara itilmesi ve kendi sanat anlayışını topluma dayatması, heykellerin ve sinemaların yıkılması, TÜSAK yasası gibi uygulamalar toplumu gericileştirirken, sanatı belli bir hegemonyanın eline almasıyla sonuçlanıyor. Sanat mafyalaşıyor, sanat eserleri yağmalanıyor, toplum muhafazakârlaşıyor... Adeta Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde sanatı toplumsal dinamiklerden ve çağdaşlıktan koparmaya çalışan bir “gladyo” yapılanması inşa ediliyor. Kısaca Mafyokrasi(3) sanat alanına sıçrıyor.

Kültür Bakanlığı bu tip “örtülü” desteklerden, sanata müdahale etmekten vazgeçmeli; devletin edebiyat eserlerine yönelik vereceği destek bilimsel ölçütlerle, yetkin kişilerce ve kamunun şeffaflık ilkesini yerine getirilerek verilmelidir.

Dip not:

Ayrıntılı bilgi için: http://www.kygm.gov.tr/TR,104485/edebiyat-eserlerini-destek-projesi-istatistikleri.html

Mafyokrasi için ayrıntılı bilgi; Doğu Perinçek, Mafyokrasi, Kaynak Yayınları, 2004

Nadir Temeloğlu


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.