Güneydoğu Asya’dan Çağdaş Sanat: Göçebe Bakış

“Göçebe Bakış”, etkileşim ve katılım yoluyla oluşan izleyici deneyimine vurgu yapan bir sergi olarak akıllarda yer edecek. Girişte yer alan ve bu kadar çok izleyici gelmesinde katkısı olan “Yuvarlak Masa Tenisi” Singapurlu sanatçı Lee...

Güneydoğu Asya’dan Çağdaş Sanat: Göçebe Bakış
03 Ekim 2014 Cuma 23:27

17Heri Dono 1
Güneydoğu Asyalı sanatçılar tarafından ele alınan bireysel özgürlükler, kadın-erkek eşitliği, ulusun bütünlüğü, farklılıklarla beraber yaşamak gibi tüm tehdit altındaki kavramlar bize de yabancı değil

Arter’deki “Güneydoğu Asya’dan Çağdaş Sanat: Göçebe Bakış” sergisini açıldıktan sonraki Cumartesi 3 bine yakın kişi gezmişti. İstiklal Caddesi üzerindeki bu sergi mekanının böylesine büyük ilgi görmesinin nedeni sadece  Beyoğlu’nda bulunması olamaz. Sergilerin sunumu, ana caddeye bakan bölüme en ilgi çeken yapıtın yerleştirilmesi de etkilidir elbette. Ama bu serginin farkı izleyicilerin katılımına en açığı olması. Ayrıca Güneydoğu Asya toplumlarında ayrışmalara neden olan gerilimlerin hemen hemen aynısını yaşayan bir toplum olarak bu politik-sanatsal yorumlarda kendimize dair gerçeklikler de buluyoruz. Askeri darbeler, otoriter rejimler, dini istismarlar, toplumsal ve kamusal alanı ele geçirmeye çalışan köktendinci hareketler, köyden kente göç, etnik ayrımcılık... Bireysel özgürlükler, kadın-erkek eşitliği, ulusun bütünlüğü, farklılıklarla beraber yaşamak gibi tehdit altındaki kavramlar Güneydoğu Asyalı sanatçılar tarafından ele alınırken bize de “bunu yakından tanıyorum” demek düşüyor.
Bir de Arter’in detaylı biçimde hazırladığı sergi rehberi sayesinde insanların sergiyi anlayarak gezebileceklerini bilmelerinin rahatlığı da izleyici sayısını artırıyor. Kavramsal sanatta en önemli unsur manifesto ve yapıtlarla ilgili kısa ya da uzun bir metin yoksa mesajlar amacına ulaşmıyor. Arter’in  o küçücük sergi rehberleri öyle kocaman bir görev üstleniyor ki... Dileyen için elbette her sergiye özel hazırlanmış kapsamlı kitaplar da satılıyor. Basılan kitabı dilediğiniz sanatçının yapıtının basılı olduğu kapakla alabiliyorsunuz. Kitaptaki metinler arasında Karim Raslan’ın yazdığı “Sanat, Siyaset ve Ulus Devlet” başlıklı yazı dikkate değer nitelikte. Ulus devletin Güneydoğu Asya’daki güç ve etkisi azaldıkça sanat piyasasındaki yozlaşmanın arttığına dikkat çekmiş: “”Pazarın” öncelik kazanması sonucunda baş döndürücü bir kendinden memnuniyet ve hezeyanlı tezahürat eşliğinde zenginlik ve iltiması baş tacı eden, anti entelektüel ve ahlakı umursamayan bir değerler sistemi hakimiyet kazandı” diyor. Sanki Türkiye’den bahseder gibi...  
36 SANATÇIDAN 40 YAPIT
“Göçebe Bakış” oldukça geniş bir sergi; 36 sanatçının 40’tan fazla yapıtı gösteriliyor. Endonezya, Tayland, Filipinler, Singapur, Myanmar, Kamboçya, Vietnam ve Malezya’dan çağdaş sanatçıların yapıtları Türkiye’de ilk kez böyle kapsamlı bir sergide bir araya geliyor. Küratör, bölge sanatı üzerine çalışmalar yürüten eleştirmen ve araştırmacı Iola Lenzi. Sergiyi gezmeye başladığınızda ismin içerikle örtüşmediğini düşünseniz de ilerledikçe bu izlenim ortadan kalkıyor. Ne de olsa Güneydoğu Asya ülkeleri çok fazla göç veren ülkeler. Bu doğrultuda çalışan sanatçılardan Isabel ve Alfredo Aquilizan çifti “OFW: Başka Bir Ülke Projesi”nde başka ülkelere çalışmaya giden Filipinli işçilerin kartondan mozaik-kolaj portlerini yapmış. Kartonlar ise bu işçilerin memlekete gönderdikleri eşyaları içine koydukları kutulardan elde edilmiş.
KATILIMA AÇIK YAPITLAR
“Göçebe Bakış”, etkileşim ve katılım yoluyla oluşan izleyici deneyimine vurgu yapan bir sergi olarak akıllarda yer edecek. Girişte yer alan ve bu kadar çok izleyici gelmesinde katkısı olan “Yuvarlak Masa Tenisi” Singapurlu sanatçı Lee Wen’in katılıma açık performatif bir yapıtı. Masa tenisinin standart dikdörtgen masasının simide dönüştürülmüş hali. İzleyiciler raketlerini alıp kurallarını kendi koyabilecekleri oyuna dahil olurken, kimlik ve kültüre içeriden ve dışarıdan bakışlar hakkında bir izlenim elde edebiliyorlar. Sergide izleyicinin katılımına açık pek çok yapıt var. Ama en etkileyicisi kuşkusuz Taylandlı sanatçı Sutee Kunavichayanont’un “Tarih Dersi” başlıklı yerleştirmesi. 23 ahşap okul sırası üzerine Tayland tarihinin tartışmalı siyasi olayları oyularak işlenmiş. Oymaların üzerine kağıt yerleştirip kalemle üzerini boyayarak imgeleri görünür hale getirebiliyorsunuz. Sanatçı, bu yolla izleyiciyi henüz yazılmamış tarihin şekillenmesinde sorumluluk almaya davet ediyor. “Göçebe Bakış”ı 4 Ocak 2015’e kadar izleme imkanınız var. Ancak sergide uzun süre kalabileceğiniz için bol vaktiniz olduğunda gitmenizi öneririm.

Fatma Batuken Belge


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.