Fakir Baykurt: Bir Aydınlık ustası

Çevresine ışık olmayı amaçlamış bir köy öğretmeninin öğretirken öğrenip, öğrenirken öğretmesi bu sevdanın karşılaştığı engeller, dövülmeler,izlenmeler gelir ; yani binlerce meslektaşının başına gelenler... Fakir...

Fakir Baykurt: Bir Aydınlık ustası
12 Ekim 2014 Pazar 12:56

17baykurtfakir

Çevresine ışık olmayı amaçlamış bir köy öğretmeninin öğretirken öğrenip, öğrenirken öğretmesi bu sevdanın karşılaştığı engeller, dövülmeler,izlenmeler gelir ; yani binlerce meslektaşının başına gelenler...

Fakir Baykurt deyince, bir köy çocuğunun “köy enstitülü bir delikanlı” olması, yaşamının değişmesi yani köy enstitüleri aydınlığı gelir aklımıza... Köy enstitülü bir öğrencinin doymak bilmez öğrenme tutkusuyla, aydınlıkçı bir öğretmen olarak yaşamını sürdürmesi gelir yani köy enstitülerine düşman olan yöneticilerin hışımları, baskıları, tuzakları...

Çevresine ışık olmayı amaçlamış bir köy öğretmeninin öğretirken öğrenip öğrenirken öğretmesi, bu sevdanın karşılaştığı engeller, dövülmeler, izlenmeler, sorgulanmalar gelir yani binlerce meslektaşının başına gelenler... Sanata-sanatçıya düşman politikacıların egemen olduğu bir ülkede eğitimle sanatın aydınlığının buluşması gelir yani yarım yüzyılı aşan yazarlık maratonu, kendi deyişiyle sıkıntılarla, çilelerle ama aynı zamanda atılımlarla, kazanımlarla dolu “bir uzun yol”, bu yolun sayısı 50’yi geçen kitaplığı...

SÜRGÜNLERE RAĞMEN MÜCADELE

Ülkesinin sorunlarına duyarlı bir öğretmenin öğretmen örgütçülüğüne TÖDMF’ye, TÖS’e genel başkanlıkla katkıları gelir, Devrimci Eğitim Şurası, Büyük Eğitim Mitingi, Büyük Öğretmen Boykotu; yani kendi öğretmenine düşman yöneticilerin egemenliğindeki bir ülkede sorgulanmalar, yargılanmalar, açığa alınmalar, sürgünler, cezaevleri, saldırıya uğramalar, bombalanmalar, dövülmeler, sövülmeler... Gurbet gelir; dilini ve yurdunu bunca seven bir aydının zorlu sınavı; bu sınavın başarılarla, kıvançlarla dolu ürünleri...

İlk yapıtı 1955’te yayımlanan “Çilli” öykü kitabıdır. 1958’de Fakir Baykurt adı tüm ülkeye yayılır: “Yılanların Öcü” edebiyat klasiklerimizin arasına girer. Adalet arayışı, özgürlük istemi, bağımsızlık tutkusu, kırsal kesimdeki çelişkiler, öğretmenlerin ve sıradan insanların sorunları, aydınlık-karanlık çatışması temalarını işleyen “Onuncu Köy, Irazca’nın Dirliği, Kaplumbağalar, Amerikan Sargısı, Tırpan, Köygöçüren, Keklik, Yayla, Kara Ahmet Destanı” romanları bir aydınlanma yaşayan kuşakların başucu kitaplarından ve “Yüksek Fırınlar, Koca Ren, Yarım Ekmek”, yurt dışındaki Türk emekçilerinin yaşamlarından ve sorunlarından kesitlerle aydın duyarlılığının başarılı örneklerinden olur.

YOKSUL BİR KÖY ÇOCUĞUNUN AYDINA DÖNÜŞMESİ

Öykü serüveni “Efendilik Savaşı, Karın Ağrısı, Cüce, Anadolu Garajı, On Binlerce Kağnı, Can Parası, İçerdeki Oğul, Sınırdaki Ölü, Kalekale, Barış Çöreği, Gece Vardiyası, Duisburg Treni, Bizim İnce Kızlar, Anamla Yıllar, Rur Havzasında Türk Bahçeleri, Telli Yol” ile sürer. Eğitim sorunları başta olmak üzere kültür, sanat, siyaset üzerine düşüncelerini içeren “Efkâr Tepesi, Öğretmenin Uyandırma Görevi, Şamaroğlanları, Yeni Kölelik mi?, Türkiye’de Köy Enstitüleri, İfade: TÖS Savunması, Benli Yazılar”da bir aydının çığlıkları, yoksul bir köy çocuğunun aydın bir bilgeye dönüşmesinin izleri görülür.

Şiirlerini “Bir Uzun Yol”da toplayan Baykurt, “Topal Arkadaş, Sarı Köpek, Sakarca, Yandım Ali” adlı çocuk kitaplarına imza atar. Halk masallarını romanlaştırdığı “Kerem ile Aslı, Dünya Güzeli, Saka Kuşları” adlı kitaplarla aydınlatır düş, duygu ve düşünce dünyamızı. Özyaşamını “Özüm Çocuktur, Köy Enstitülü Delikanlı, Kavacık Köyünün Öğretmeni, Köşe Bucak Anadolu, Bir TÖS Vardı, Genç Emekli, Sıladan Uzakta, Dost Yüzleri (Portreler)”nde (8 cilt) anlatır.

Öner Yağcı


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.