‘Barışçı’ ülkenin silahları ölüm saçıyor

Son skandal Güney Afrika’ya satılan 28 adet Jas 39 Gripen savaş uçağıyla ilgili. İsveç’in bu satışta da büyük miktarlarda rüşvet verdiği belgelendi. Henüz ceza alan yok ama 6 milyon HIV/ AİDS hastası vatandaşını tedavi etmek için...

‘Barışçı’ ülkenin silahları  ölüm saçıyor
21 Ekim 2014 Salı 07:18

silah

Silah üreticisi İsveç, dünyanın en büyük 7. silah satıcısı... Kişi başına en fazla silah satan ülke.  Yasalara aykırı olarak doğrudan savaş halindeki veya silahlı iç çatışmaları olan ülkelere de satılan silahların bir kısmı bu ülkelerde terörist grupların eline geçiyor

İsveç yeni nesil teknolojik silah ve savaş araçları üretiminde çok iddialı, ürettiklerini de atılgan bir biçimde tüm dünyada pazarlıyor. Savaşların artmasına paralel olarak da İsveç’in silah ihracatı hızla artıyor. En iyi müşterilerden biri ABD! Irak’ın işgaliyle birlikte ABD’nin satın aldığı İsveç silahlarının miktarı ikiye katlandı. İsmini İsveç kralından alan ve savaş baronlarının gözdesi omuzda taşınabilir zırh delici “Carl Gustaf”,  güdümlü tanksavar füzesi “A T4”, GPS donanımlı “Excalibur” füzeleri ve lazerli tüfek dürbün aksamı gibi pek çok hafif İsveç silahı Irak’ta kullanıldı. “Hafif silahlar” denildiğine bakmayın, bu silahların günahları çok!  Saab bünyesindeki Bofors Dynamics’in ürettiği ve birçok bölgesel savaşta kullanılan bu silahlar yılda 500 bin kişinin ölümüne yol açıyor.  
PARA YASA DİNLEMİYOR
İsveç yasalarına göre, üretilen silahlar “Stratejik Ürünler Müfettişliğinin- ISP” izni olmaksızın yurt dışına çıkarılamaz. Müfettişlik sadece, silah satışı İsveç savunmasının ihtiyaçlarını karşılıyorsa, İsveç güvenlik politikalarına uygunsa ve İsveç’in dış politika prensipleriyle çatışmıyorsa, satış izni verebilir. Eğer silah ihracatı uluslararası anlaşmalara; BM güvenlik konseyi kararlarına; uluslararası hukuk kurallarının tarafsız bir ülkenin savaşta silah ihracatını düzenleyen kararlarına aykırıysa hiçbir şart altında silah satışına izin verilmez. Yasalara göre büyük ölçüde ve çok ağır insan hakları ihlalleri yaşanan; başka bir devletle silahlı çatışma halindeki veya çatışma riski olan; silahlı iç çatışma içerisindeki devletlere silah satışına ise izin verilmemelidir, hatta satış yapılan ülke silahlı çatışma ortamına girmişse satış izni kaldırılmalıdır. Kurallar çok sıkı gibi görünse de aldanmayın. İsveç’in özel anlaşma yaptığı EU ülkeleri, ABD, Şili, Malezya, Güney Afrika, Suudi Arabistan, Tayland ve İsrail gibi doğrudan savaş halinde ya da ağır insan hakları ihlalleri yaşanan ülkeler için yasalar rafa kaldırılıyor. 2013 yılında 66 ülkeye savaş malzemesi satan İsveç’in satışlarının % 58’i sırasıyla Tayland, ABD, Norveç, Suudi Arabistan ve Hindistan’a yapılıyor.  
EKONOMİ İÇİN ÖNEMLİ
Uluslararası Af Örgütü’nün yaptırdığı son kamuoyu araştırmalarına göre halkın %52’si silah ihracatının durdurulmasını istiyor. Partilerin çoğu ise satışlardan memnun. Muhafazakar hükümetin özelleştirme programından sonra %30’u yabancıların eline geçen silah sektörünün İsveç ekonomisine büyük katkısı var. Devlet silah üretiminin ve satışların sürmesi için her türlü desteği sağlıyor. Her yıl bilimsel çalışmalara ayrılan bütçenin % 20’si, yabancı ülkelerin talepleri ve siparişleri doğrultusunda, askeri araştırmalara ayrılıyor. Üretilen yeni silahların pazarlanmasında hükümet başrolde ama bir de silah firmalarının verdiği rüşvetler var. İsveç’in yabancı silah ortakları İngiliz, Alman, Amerikan, Fransız, Norveç-Fin kökenli firmalar da uluslararası rüşvet işlerinde büyük kolaylık sağlıyor.
ÇİFTE STANDART
İsveç silahlarının rüşvetle ve yasal olmayan yollardan satıldığı, en üst düzeydeki devlet temsilcilerinin de bu satışlara destek verdiği çeşitli zamanlarda ortaya çıkarılıyor. Buna rağmen İsveç, silah satışını sürdürüyor, silah sektöründen yükselen pis kokulara rağmen halkın vergileriyle bu sektörü destekleyip beslemeyi de. Üstelik “barış, insan hakları ve özgürlük” söylemini de ihmal etmiyor, hem de Ortadoğu gibi en kanlı coğrafyalarda İsveç silahları kullanıldığı ortaya çıkmışken. 2011 Arap baharı sürecinde “demokrasi savaşçılarının” yanında olduğunu söyleyen İsveç’in Ortadoğu ve Kuzey Afrika rejimlerine silah satmaktan vazgeçmemesi çifte standardın böylesi dedirtiyor! Yıllar önce de daha fazla silah satabilmek için Şili’de Pinochet’ye rüşvet verilirken binlerce cunta mağduru siyasi mülteci olarak İsveç’e kabul edilmişti.   
İKİ TARAFA DA SATIYOR
Silah satış raporlarında Doğu Timor anlaşmazlığı sürerken Endonezya’ya, 1983 ve 1985 yılında ülke içindeki silahlı çatışmalar sürerken Peru’ya, İran-Irak Savaşı’nda önce İran’a daha sonra da Irak’a silah, cephane, mayın satıldığına yer veriliyor. Hindistan ve Pakistan arasındaki anlaşmazlıkta her iki tarafa da silah satıldığı, İngiltere’ye silah satışları sürerken Falkland kriziyle birlikte Arjantin’e de silah satılmaya başlandığı da silah satış raporlarda yer almakta.  BM’in silah satışlarını yasakladığı, İsveç’in kalkınma yardımı yaptığı Burma’nın ise yasal olmayan yollardan edindiği Carl Gustaf silahlarını halkına karşı kullandığı kanıtlandı. Burma’nın bu silahları Hindistan’dan satın aldığı da biliniyor.
İsveç silahları Kolombiya, Sri Lanka, Kamboçya, Vietnam, Pakistan, Irak, Afganistan, Suriye gibi doğrudan çatışma halindeki ülkelerde de kullanılıyor. 40 ülkeye satılan Carl Gustaf silahlarını Somali’de El Şebab milislerinin ve Kaddafi’ye karşı ayaklanan Libya’daki asilerin elinde gösteren videolar yayınlandı. Hatta Libya’daki silahların Mali’deki çarpışmalarda kullanıldığı da belgelendi. 2013 yılında da Suriyeli muhalifleri, Carl Gustaf silahlarıyla gösteren videolar yayınlandı. Irak’ta Amerikan birliklerince kullanılan A T4 ve Carl Gustafların, ABD tarafından bölgeden ayrılırken orada bırakıldığı veya askerlerce sigara ve alkol karşılığı değiştirildikleri biliniyor. Wikileaks belgelerinde Irak’taki asilerin elindeki İsveç silahlarından bahsedilmekte. Şimdi bölgedeki İsveç silahlarının IŞİD, YPG, Kürt peşmergeler ve PKK tarafından kullanılmasından korkuluyor.

CARL GUSTAF ROKETATAR

40 ülkeye satılan ve İsveç’in ihracat süksesi olan bu silah Hindistan, Burma, Kamboçya, Sri Lanka, Irak, Afganistan, Vietnam ve Falkland adalarında çatışmalarda kullawnılmış. Kanada, İngiltere ve Amerikan ordusunun göz bebeği olan Carl Gustaf, Kuveyt ve Irak savaşlarında da önemli rol oynamış. Bu silahların Suriye’deki muhalif güçlerin de elinde olması, YPG ve IŞİD birlikleri tarafından ele geçirilmesi ihtimali yüksek

GPS DONANIMLI EXCALIBUR FÜZELERİ

ABD ile yakın işbirliği içerisinde üretilen XM982 olarak da bilinen bu füzeler hedefi kesinlikle vurmasıyla ünlü. Amerikan ordusu tarafından Afganistan ve Irak savaşında kullanılmış.

İSVEÇ'İN SİLAH SKANDALLARI

1-BAHREN VE DUBAİ'YE YAPILAN SATIŞLAR

1979 ve 1980 yıllarında Bofors, 300 adet havadan atılan Robot 70 füzesini yasal olmayan bir şekilde Singapur üzerinden Dubai ve Bahreyn’e sattı. Savcılık olayın üstünü örtmeye çalıştı. Basın peşini bırakmayınca, Bofors müdürleri ve Nobel şirketi kanunsuz silah ihracatı nedeniyle yüksek para cezasına çarptırıldı.

2- RÜŞVETLE HİNDİSTAN'A SATILAN SİLAHLAR
İsveç başbakanı Olof Palme, 1980 yılında silahlanma yarışına hız veren Hindistan’ın silahları İsveç’ten alması için devreye girdi. Palme, Rajiv Gandhi’yle görüşerek Hindistan’ın silahlı bir anlaşmazlığa girmesi durumunda bile satışın iptal edilmeyeceğini garantiledi. Oysa yasalara göre Hindistan silah satılmaması gereken ülkelerden biri. 1986 yılında öldürülen Palme’nin cenazesi için Stockholm’e gelen Gandhi, Hindistan’ın Bofors’tan 410 adet Haubits 77B silahı alacağını açıkladı. İsveç basını, Bofors’un İsviçre’deki bir banka kanalıyla Hindistan’daki önemli kişilere rüşvet verdiğini yayınlayınca işler sarpa sardı. İsveç Dış Ticaret Bakanlığı da rüşveti doğruladı. Bofors müdürü, rüşvetin kilit ismi Martin Ardbo, “sırrı kendisiyle birlikte mezara götüreceğini” söyleyerek bu dünyayı terk etti. Olayı soruşturan polis müfettişi Carl-Fredrik Algernon, tam da Nobel Endüstrisi’nin en büyük patronuyla görüştükten sonra perondan düşerek trenin altında kaldı.
3- PRENSES VICTORIA'NIN SUUDİ ARABİSTAN MACERASI

2005 yılında Suudi Arabistan ile yapılan silah anlaşmasına göre Suudi Arabistan, Saab ve Ericsson’un ERİEYE radar sistemlerini satın alırsa karşılığında bu ülkeye bir silah fabrikası kurulacaktı. Ancak hükümet değişti, anlaşma ertelendi. Saab’ın girişimleriyle projeye devam etmek için paravan bir şirket kuruldu ve hükümetin devre dışı bırakılması formülü üretildi. İsveç Veliaht Prensesi Victoria başkanlığındaki ticari heyet, Suudi Arabistan’da en üst düzeyde ilişki kurdu. İsveç devletinin bu projenin arkasında olduğu sinyali verildi. Ağır insan hakları ihlalleri yaşanan Suudi Arabistan’a değil silah fabrikası kurmak, bu ülkeye silah satışı bile yasalara aykırıydı. Basın yine işe el attı. Skandalın ardından İsveç Savunma Bakanı Sten Tolgfors istifa etti. Arabistan’a fabrika inşası gündemden düştü. Ancak İsveç’in “diktatörlük” olarak nitelediği S. Arabistan rejimi halen, İsveç silahlarının en iyi alıcılarından biri.
4-HIV / AIDS İLACI YERİNE SAVAŞ UÇAĞI
Son skandal Güney Afrika’ya satılan 28 adet Jas 39 Gripen savaş uçağıyla ilgili. İsveç’in bu satışta da büyük miktarlarda rüşvet verdiği belgelendi. Henüz ceza alan yok ama 6 milyon HIV/ AİDS hastası vatandaşını tedavi etmek için parası olmadığını ilan eden G. Afrika’ya yapılan yüklü silah satışı büyük tepki topluyor. 

Tülin Uygur


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.