12 Eylül sonrası 1 Mayıs’ın hikâyesi

1 Mayıs İşçi Bayramı’nı yine “Taksim” kuşatması altında...

12 Eylül sonrası 1 Mayıs’ın hikâyesi
02 Mayıs 2014 Cuma 08:49

2-2-may

1 Mayıs İşçi Bayramı’nı yine “Taksim” kuşatması altında kutladık. İstanbul’da trafik durdu hayat felç oldu.Manzara tıpkı 12 Eylül sonrasını hatırlatıyordu. Birgün önceden düzenlenen “1 Mayıs asayiş operasyonu” ise 1981 yılındaki operasyonu hatırlattı. İstanbul’un çeşitli semtlerinde bir gece önce yapılan operasyonda, 1 Mayıs kutlaması yapabilecek olan 341 kişi gözaltına alındı. Peki 12 Eylül sonrası 1 Mayıs’lar nasıl geçti. Sizin için o günleri gazete haberlerinden derledik.

Sessiz yıllar

1 Mayıs 1982: İngiltere ile Arjantin arasındaki Falkland adası krizi ve savaşı gölgesinde geçti. İşçi alacakları ödenmiş. İşadamı Vehbi Koç “tasarruf” çağrısı yapıyor. “Yoksa batarız” diyerek de uyarıyor.

1 Mayıs 1983: Siyasi yaşama geçiş dönemi. Merkez sağda hazırlıklar tamam, sosyal demokratlar ise arayış içinde...

1 Mayıs 1984: Özallı yıllar. Renkli tv yayına başladı. Bilgisayar da hayatımıza girmeye başladı.

1 Mayıs 1985: Özal’ın “bugün yarın yapılacak” dediği zamları tam da 1 Mayıs günü geldi. Tekel’e yüzde 11-50, akaryakıta ise yüzde 10 zam yapıldı. Başbakan Özal “Yükü ortadirek çekecek.” Yeni vergiler ise bir hafta sonra açıklandı. 1 Mayıs kutlamaları mı? Adı bile yok!

Meclis’te 1 Mayıs kavgası

1 Mayıs 1986: TBMM’de ilk defa “1 Mayıs” tartışması vardı. SHP’liler ile iktidar partisi ANAP’lılar arasında süren tartışma, karşılıklı hakaretlere kadar gitti. Zaman zaman yumruklar konuştu. 1 saat 45 dakika süren tartışmada, ANAP’lılar 1 Mayıs Bayramı’nın olmadığını ve bunun “komünistlik” olduğunu savundu. SHP’liler ise 1 Mayıs’ın Emek Bayramı olarak kutlanmasını istediler. SHP’li Aydın Güven Gürkan, “1 Mayıs işçi bayramı olmalıdır” dedi. İçişleri Bakanı Yıldırım Akbulut, Dürkan’ı yeminine sadık kalmamakla suçladı. “O günler arzu ediliyorsa, meydanlarda Lenin’in posterlerinin asılması isteniyorsa, biz o posterleri astırmayacağız. İsteyen varsa emeline kavuşamayacak” dedi.

ANAP sıralarında 1 Mayıs’ı kutlamak isteyenlere “Moskova kapısının açık olduğu” hatırlatıldı. Oturum sonrası ANAP’lı vekiller Aydın Güven Gürkan’ı “komünistlikle” suçladı.

Evren: ‘Komünist bayramı’

1 Mayıs 1987: PKK terörü dönemi başladı. Toplu baskınlar ve adam kaçırmalar... İşte bu günlerde 1 Mayıs ilk kez olaysız geçtiği haberleri yayımlandı. Ancak kutlamalar hakkında bir bilgi yok. Fotoğraf da yok. Milliyet’in birinci sayfasında anca küçük bir başlık görüyoruz. Kutlamalardan haber yok ancak İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük illerde olaysız geçtiği bildiriliyor. Gösteri yapılmadığı için olay olmadığı açık. Günün sözü ise Cumhurbaşkanı Kenan Evren’den: “1 Mayıs komünistlerin bayramıdır. Ben komünist ülkelerin kabul ettiği 1 Mayıs’ı bizim kabul etmemizi kabul edemiyorum.” SHP Genel Başkanı Erdal İnönü, Evren’e yanıt vererek “işleri içinden çıkmaz hale getiriyor” diyor.

Bahar Bayramı

1 Mayıs 1988: Uzun yıllar sonrası 1 Mayıs’ı kutlamak isteyenler İstanbul Taksim’de toplandı ve olaylar çıktı. Yaklaşık 3 bin kişiyle polis güçleri arasında 1 saat süren olaylar sırasında 85 kişi gözaltına alındı. Cumhurbaşkanı Evren yine “1 Mayıs kutlanamaz, öğrencilerimizi maşa olarak kullanıyorlar” dedi. SHP Genel Başkanı İnönü ise 1 Mayıs gününün “İşçi Bayramı” olarak yasallaşmasını istedi. KKTC’de ise 1 Mayıs “Bahar Bayramı” olarak kutlandı. Denktaş işçilere bir mesaj yayımladı.

1 Mayıs 1989 gösterilerinde ise ilk defa kan döküldü. İstanbul’da 18 yaşındaki işçi Mehmet Dalcı başından aldığı polis kurşunuyla hayatını kaybetti. 89 bahar eylemleri ile ayağa kalkan işçi sınıfı, Özal’ın ABD’nin yanında Irak’a müdahalesini önledi.


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.