Doğalgazda serbestleşme yok Ruslaşma ve yandaşlaşma var

Rusya ile yaşanan uçak krizinin ardından gözler doğalgaz ithalatına çevrildi.

Doğalgazda serbestleşme yok Ruslaşma ve yandaşlaşma var
01 Aralık 2015 Salı 13:22

Recep Erçin

Rusya ile yaşanan uçak krizinin ardından gözler doğalgaz ithalatına çevrildi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) 2014 Doğalgaz Sektörü Raporu’na göre Türkiye toplam doğalgaz ithalatının yüzde 54.8’ini Rusya’dan yapıyor. Buan göre geçen yıl Rusya’dan 26 milyar metreküp gaz ithal ettik. Türkiye, kullandığı elektriğin yaklaşık yüzde 48’ini de doğalgazdan üretiyor.

10 MİLYARI ÖZELDE
Türkiye, Batı Hattı ve Mavi Akım olmak üzere 2 doğalgaz boru hattı üzerinden Rusya’dan gaz ithal ediyor. Batı hattından Türkiye’ye taşınan gazın 10 milyar metreküplük kısmını Türkiye’deki özel şirketler, geri kalanını da BOTAŞ alıyor.
Batı Hattı’ndan ilk dalga özelleştirme ile dağıtılan yıllık 4 milyar metreküplük gaz kontrat miktarının; 2.5 milyar metreküpü Enerco Enerji, 0.75 milyar metreküpü Bosphorus Gaz, 0.5 milyar metreküpü Avrasya Gaz ve 0.25 milyar metreküpü de Shell’de bulunuyor.
İkinci dalga özelleştirme ile dağıtılan toplam 6 milyar metreküplük gaz ithalat kotasının da; 2.25 milyar metreküpü Akfel Gaz, 1.75 milyar metreküpü Bosphorus Gaz, 1’er milyar metreküpü Kibar
Enerji ve Batı Hattı’nda bulunuyor.

PİYASA RUSLARDA
Rusya’nın dev doğalgaz şirketi Gazprom, Akfel Gaz’ın hisserinin çoğunu devralmak için geçen yıl Rekabet Kurumu’na başvurmuştu. Henüz onay çıkmadı. 7 Ocak 2015 tarihli haberimizde konyu gündeme taşımış ve bu satın almayla birlikte Rusların Türk doğalgaz piyasasında hem alıcı hem de satıcı olarak hakim konuma eriştiklerine dikkat çekmiştik. Akfel Gaz’da hisse devri için başvuran ve daha önce de Bosphorus Gaz’a ortak olan Gazprom, Türkiye’de özel sektörün elindeki 10 milyar metreküplük piyasanın 4.75 milyar metreküpü, yani yaklaşık yarısında söz sahibi oldu. Gazprom Bank ise, 2012’de Tahincioğlu Holding’e ait Avrasya Gaz’a ortak olmuştu.

KRİTİK BOTAŞ KARARI
EPDK’dan geçen hafta içinde yapılan açıklamada ise, daha önce ğalgaz dağıtım şirketlerinin ihtiyaçlarının en fazla yüzde 50’sini BOTAŞ’tan karşılayabildiği belirtilerek, alınan karar uyarınca artık ihtiyaçlarının tamamını BOTAŞ’tan temin edebilecekleri bildirildi. Türkiye’den halen 69 doğalgaz dağıtım şirketi bulunuyor.
Bu karardan bir gün sonra ise Rusya ile uçak krizi patlak verdi. Enerji piyasasında atılan bu son adıma ilişkin görüşlerine başvurduğumuz 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü Enerji Uzmanı Dr. Tuğçe Varol, ‘’BOTAŞ, bu kararı ile kendince yandaş dağıtım şirketleri ağı kurmayı planlıyor’’ dedi.

‘ZARARA UĞRATAMAZ’
‘’Hangi kriterlere göre bu şirketler kimler olacak, kimler olamayacak? Ülkenin her tarafı yandaş sistemine çevrilmişken, doğalgaz dağıtımı da iyice yandaş durumuna çevrilecek’’ ifadelerini kullanan Varol, değerlendirmelerini şöyle sürdürdü: ‘’Rusya’dan şirketlerin yine doğalgaz almasına bir mani yok ancak kendince BOTAŞ, Gazprom’un da ortak oldukları şirketleri zarara uğratmak niyetinde olabilir. Ancak bu çok zor. Çünkü özel şirketlerin Gazprom’dan temin ettiği 10 bcm doğal gaza Türkiye’nin ihtiyacı var. Türkiye’nin satın aldığı her bin metreküp doğalgaza ihtiyacı bulunmaktadır. Hatırlatmak isterim ki BOTAŞ’ın Türkiye doğalgaz piyasasının liberalleşmesi için BOTAŞ’ın payının yüzde 20’ye düşmesi gerekmektedir. Türkiye’de enerji sektörü liberalleşemiyor ancak iki türlü evriliyor; ya Rus şirketleri ortak oluyor ya da yandaş oluyorlar.’’
 

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.