Çin, fırsatçı paraya önlem alıyor

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu Başkanı Xiao Gang: Amacımız, borsanın istikrarlı ve sağlıklı gelişimini teşvik etmek

Çin, fırsatçı paraya önlem alıyor
25 Ocak 2015 Pazar 15:04

Ruhsar Şenoğlu
Şanghay Endeksi 19 Ocak günü yüzde 7.71 ile altı yılın en büyük düşüşünü yaşadı. Aynı gün Shenzhen Bileşik Endeksi de yüzde 6.61 oranında geriledi. Bankalar ve sigorta şirketleri gibi diğer finansal hisseler de hızla düştü.
Borsalardaki düşüş, önce doğrudan doğruya Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu’nun (ÇMKDK), gelir açısından ülkenin en büyük üç borsa aracı kurumuna verdiği cezalara bağlandı. ÇMKDK 16 Ocak günü, CITIC Menkul, Haitong Securities ve Guotai Junan Menkul Kıymetler’in kredili işlemler yapmasını üç ay boyunca askıya almıştı. ÇMKDK, yaptığı duyuruda, 9 aracı kurumu da uyardığını not etti. ÇMKDK, yatırımcıların kredili işlem yapmaları (kredi çekmek youyla finans piyasalarında daha çok borsada işlem yapmak) için 500 bin yuan (80 bin dolar) şartını da bildirdi.
Aslında borsa düzeni içinde hiç de “olağanüstü” olmayan bu müdahale, endekslerdeki büyük düşüşler nedeniyle biraz büyütüldü.
ARTIŞ YÜZDE 30'DAN FAZLA
China Southern Varlık Yönetimi Baş Stratejisti Yang Delong, Çin’de yayın yapan Global Times gazetesinde 20 Ocak’ta yayımlanan demecinde “Haber paniğe neden oldu. Birçok yatırımcı aracı kurum, bu hisseler elinde kalırsa büyük kayıplar yaşayacak endişesiyle hisse sattı” dedi. Ancak, ÇMKDK’nin hamlesinin yatırımcıların çıkarlarını korumayı amaçladığını vurgulayan Yang, piyasanın bunu görmediğini belirtti.
Öte yandan, CITIC Menkul Kıymetler ve Haitong Menkul hisseleri, pazartesi günkü düşüş öncesinde, son iki ayda yüzde 30’dan fazla yükselmişti. Çin Galaxy International’den araştırmacı Wong Chi Man, yatırımcıların hisselerini paraya çevirmesinin şaşırtıcı olmadığını belirtti.
'USULSÜZLÜK VAR'
Orient Securities Baş Ekonomisti Shao Yu da yine Global Times gazetesinde 21 Ocak’ta yayımlanan yorumunda, ortada bir usulsüzlük olduğuna dikkat çekti. Aslında, komisyonun kararı rutin bir denetim sırasında yapılan bulgulara dayanıyordu.
Ayrıca, ekonomik belirsizliğin de piyasanın duyarlılığını artırdığı kaydediliyor.
Haitong Menkul’den analist Li Mingliang, “ÇMKDK kararı borsa düşüşünün arkasındaki tek faktör değildir” dedi. Buna göre, “Birçok yatırımcının özellikle geçen yılın ikinci yarısında görülen kazançlardan sonra, kâr satışlarına yönelmesi bekleniyordu.” Şanghi Menkul Baş Yatırım Danışmanı Cai Junyi, “ÇMKDK uygunluk denetimi ve sonraki cezalar, stokları satmak için uygun bir bahane sağladı” dedi. “Kredili işlemlerde (marjing trading) hızlı genişleme ile birlikte kabaran hisse senedi fiyatları, süresiz devam edemezdi. Bir ayarlama er ya da geç gelecekti.”
YÜZDE 200 ARTIŞ
Şanghay borsa endeksi 2014 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 52.87 oranında arttı. Galaxy International’a göre, borsanın yükselişi kredili işlemleri (margin trading) körükledi ve kredili işlemler 2014 yılında yaklaşık yüzde 200 artış kaydetti. Aralık ayı sonuna kadar söz konusu hisselerin toplam piyasa payı, yüzde 2.75 düzeyinde olağanüstü değer kazandı.
BOC İnternational’in araştırma notunda, ÇMKDK hamlesinin A-tipi hisse senedi piyasasında görülen hızlı yükselişi dizginleme çabasına işaret ettiği ve bunun kısa vadede, şiddetli piyasa dalgalanmalarına yol açacağı belirtildi.
DENETİM GÜÇLENDİRİLDİ
Orient Securities Baş Ekonomisti Shao Yu, konunun sıcak para girişini denetim altına almakla ilgili olduğunu vurgulayarak şunları söyledi: “ÇMKDK’nin gerçek niyeti borsayı baskı altına almak değil. Kamu İşletmeleri reformlarını desteklemek için ülkenin iyi işleyen bir piyasaya ihtiyacı var. Yetkililer sıcak paranın ülkeye aşırı miktarda girmesini önlemek için denetimini güçlendirdi. Bu, reel ekonomide sıkı likidite koşulları sağlayacak.”
Şanghi Menkul Baş Yatırım Danışmanı Cai Junyi, ÇMKDK’ye yönelik “borsayı bastırma” suçlamalarının “saçma” olduğunu belirtti. O da planlanan reformların aktif bir borsa gerektirdiğini vurguladı.
Haitong Menkul’den analist Li Mingliang, “19 Ocak günkü kayıplardan herkesin bir ders çıkarması lazım. Yatırımcıların sadece kendi deneyim ve risk alma yeteneklerine göre yatırım yapmaları, ödünç para ile kör yatırımlardan kaçınmaları gerekir” dedi.
AMAÇ 'ÖLDÜRMEK' DEĞİL...
Analistler ÇMKDK’nin amacının kredili işlemleri “öldürmek” değil düzenlemek olduğunu belirtiyorlar.
ÇMKDK Başkanı Xiao Gang, 16 Ocak’ta web sitesinden yayımlanan açıklamasında, halka arz reformunun 2015 yılında ÇMKDK için en önemli görev olacağını söyledi. Xiao, amaçlarının, borsanın istikrarlı ve sağlıklı gelişimini teşvik etmek ve borsaya uzun vadeli sermaye çekmek olduğunu belirtti.
'ENDEKS DÜŞECEK'
Yang Delong, Şanghay endeksinin kısa vadede 3 bin puanın altına düşmesini bekliyor. “Şu anda nakit akışı, yatırımcıların yaklaşık üçte birinin ihtiyacını karşılamıyor” diyen Yang, borsaya daha az likidite akışı nedeniyle piyasa yakın vadede ivme kaybedeceğini kaydetti.
Çoğu analist, anakara hisse senedi piyasalarında uzun vadede iyimser olduklarını belirtiyor; boğa piyasasının büyük olasılıkla daha düşük bir hızda devam etmesini bekliyor.
Yang, ‘A-tipi hisse senedi piyasasının uzun vadede kazançlı olmaya devam edeceğini ve hükümetin para politikalarının esaslarının değişmemiş olduğunu’ savunurken, Haitong Menkul’den analist Li Mingliang ise, şöyle konuştu: “ÇMKDK cezası menkul kıymet şirketlerinin kârları üzerinde çok az etkiye sahip olacaktır. Kredili işlemler hâlâ işlerinin küçük bir parçasıdır.”
Ancak Cai Junyi de, “ÇMKDK’nın hamlesinin piyasada soğuk duş etkisi yarattığı inkar edilemez” görüşünü dile getiriken, “İleriye baktığımızda, borsa yükselmeye devam edebilir. Yatırımcıların için sayısız fırsatlar hâlâ var. Kazanç sezonu geliyor ve güçlü büyüme potansiyelini değerlendirebilirler” yorumunu yaptı.
Baktığınızda Çin piyasalarındaki bu durum için tüm analistlerin birleştiği nokta; cezalar usulsüzlüklerin önüne geçecek.
SERMAYE AKIŞLARINDA DENGE SAĞLANDI
Çin Devlet Döviz Yönetim Müdürlüğü’nün Uluslararası Gelir Gider Dairesi Başkanı Guan Tao, 2014 yılında yurtdışına büyük miktarda sermaye çıkışı baskısıyla karşı karşıya kaldıklarını söyledi. Guan Tao, “yurt dışından büyük miktardaki sermaye akışı durumunun” da düzeldiğini bildirdi.
'PİYASANIN ROLÜ' ARTIRILIRKEN DEVLET DENETİMİ DE GÜÇLENDİRİLİYOR
Çin, 2013 yılı sonunda özellikle mali piyasada reformları hızlandırıp, “kaynak dağılımında” piyasanın rolünü artırma kararı alırken, devlet kurumları arasındaki eşgüdümü ve reformlar üzerindeki denetimi artırdı.
2013 yılında yapılan ÇKP 18. MK’nın 3. Genel Kurulu “Reformun derinleştirilmesiyle görevli bir liderlik grubunun” oluşturulmasını kararlaştırdı.
'PİYASA İLE DEVLETİN ROLÜ FARKLI'
ÇKP Genel Sekreteri ve Çin Cumhurbaşkanı  Xi Jinping, 2013’ün Kasım ayında yapılan ÇKP 18 MK 3. Genel Kurulu kararları ile birlikte yayınlanan açıklamasında, “piyasanın Çin ekonomisindeki rolü” hakkında açıklamalar yapmıştı. Xi, o açıklamasında “Piyasanın (kaynak dağılımına) karar vermesine izin vermenin” her şeye karar vermesi anlamına gelmediğini vurgulamıştı. Xi Jinping, “Sosyalist piyasa ekonomisinin her ikisine de; piyasaya da devlete de ihtiyacı var ama bu ikisinin rolleri farklı” dedi.
FİNANSAL REFORMLARDA ATILACAK ADIMLAR
ÇKP Merkez Komitesi’ne bağlı üst düzey bir hükümet düşünce kuruluşu olan Kalkınma Araştırma Merkezi’nin 26 Ekim 2013’te açıkladığı plan, finansal reformlarda atılacak adımlar konusunda bir fikir veriyor.
Öncelikle finansal piyasada rekabeti artırmak için piyasaya giriş eşiği düşürülecek ayrıca mali kurumların mülkiyet ve yönetim hakları yeniden inşa edilecek. İkincisi, faiz oranlarının ve döviz kurunun piyasada oluşması teşvik edilecek. Üçüncüsü, büyüme modelinin değişimini ve kentleşmeyi desteklemek için verimli ve esnek, pazar odaklı bir finansal sistem kurulacak. Dördüncüsü yönetim sistemi ve kurumlar, olası finansal riskleri yönetip çözmek üzere yeniden yapılandırılacak. Beşincisi finansal sistem reformu ile vergi reformu arasında eşgüdüm sağlanacak.
KURUMSAL YAPILANMA ÖNE ÇIKIYOR
Önceki mali sistem reformunda, ağırlıklı olarak mikro - finans kuruluşları üzerinde duruldu. Uzmanlar, yeni reformun uygun bir kurumsal yapılanma, daha iyi bir finansal piyasa ortamı yaratmak, mali kaynak dağılımında verimliliği artırmak ve mali sektörün reel ekonomiye desteğini artırmak üzerinde yoğunlaşacağını düşünüyor.
Mali kaynak dağılımının piyasada oluşması önündeki sistematik engellerin kaldırılması, reformun bir sonraki turunda finansal sistemin canlılığını, finansal risklerin dağıtılmasını ve reel ekonomiye güçlü destek vermeyi hedefliyor.

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.