Çin bankasına büyük katılım

Öncülüğünü Çin’in yaptığı Asya Altyapı Yatırım Bankası’na aralarında Almanya Fransa ve İtalya’nın da bulunduğu 34 ülke katılma kararı aldı. Çıkarlarını düşünen devletler, ABD’nin baskısını hiçe saydı

Çin bankasına büyük katılım
30 Mart 2015 Pazartesi 13:37

Ruhsar Şenoğlu / Pekin
ABD’nin, Batılı ülkelerin Asya Altyapı Yatırım Bankası’na katılmalarını engelleme çabaları boşa çıktı. Neler oluyor? Avrupa’nın ABD ile çıkar birliği sona mı eriyor?
Asya Altyapı Yatırım Bankası (AAYB) kuruluş çalışmaları son haftalarda dünya çapında yankı yarattı. Banka şimdiden büyük itibar kazandı. AAYB, “Asya’nın Davos’u” olarak adlandırılan ve 26 Mart’ta başlayan BOAO Asya Forumu’nun da ana gündem konularından biri.
ORTAK ÇIKARDA SAPMA 
Önce İngiltere, 12 Mart’ta AAYB’ye kurucu üye olma niyetini açıkladı. Ardından Almanya, Fransa, İtalya, Lüksemburg ve İsviçre dahil birçok Batılı ülke onu takip etti. Başvuru sayısı 34’e ulaştı. Türkiye de başvuran ülkeler arasında. Avustralya birkaç gün içinde kararını açıklayacak. Güney Kore’nin de katılabileceği konuşuluyor. 
ABD’li yetkililerin, genel ve özel çeşitli kanallardan, bankanın kuruluşuna katılmamaları konusunda Batılı ülkeleri markaja aldığı biliniyor. Ancak ABD’nin çabaları boşa çıktı. 
İkinci Dünya Savaşı’nın sonundan bu yana Avrupa ile ABD’nin özel bir ittifaka sahip oldukları bilinir. Ancak AAYB konusunda ortaya çıkan bu farklı tutumlar, Avrupa ve ABD arasındaki “ortak güvenlik ve ekonomik çıkarlar”da bir sapmayı yansıtıyor. ABD’nin paniğe kapılmasının nedeni de aslında Çin’in AAYB yoluyla nüfuzunu artıracağını görmesi.
ABD’DEN POLİTİK HATA 
Avrupa ülkeleri AAYB’ye katıldı, zira Çin ekonomisinin sağladığı refahtan bir süredir yararlanıyorlar. Çin’in 2014 yılında Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yaptığı doğrudan yatırımlar, 2013’e göre iki kat artarak 18 milyar dolara ulaştı. 
Renminbi’nin uluslararasılaşmasındaki umut verici gelişmeler de Avrupa ülkelerini bu noktaya getirdi. Öte yandan AAYB, Çin’in Asya’da yuanın etkisini genişletmesine yardımcı olacak. Yuanın uluslararasılaşması Çin para birimini ABD Doları’nın güçlü bir rakibi haline getirecek. İngiltere gibi “akıllı” ülkeler zaten Çin ile döviz SWAP anlaşmaları imzalayarak hazırlıklarını erkenden yaptılar.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi, Dünya Ekonomi ve Siyaset Enstitüsü araştırma görevlisi Wang Yongzhong’a göre de katılma talebi, sadece ekonomik hedeflerle yükseldi. 
Brüksel Çağdaş Çin Araştırmaları Enstitüsü’nden kıdemli araştırmacı Duncan Freeman, Xinhua haber ajansının yayınladığı demeçte, AAYB’ye katılmanın Avrupa ülkelerine Çin’de, bölgede ve gelişmekte olan önemli bir kurumda rol kazandıracağını söyledi. Freeman, ABD’nin bankanın gelişimini sınırlama çabalarını “politik bir hata” olarak değerlendirdi. 
AAYB, Avrupa ve Çin arasındaki ticari ilişkileri güçlendirecek, sermaye girişlerinin artmasına yardımcı olacak. Kuşkusuz Avrupa ülkeleri de AAYB’ye sermaye taahhüdü ve deneyim aktararak katkıda bulunacak. AAYB’nin cazibesi Japonya’yı bile etkiliyor. Japonya Maliye Bakanı Taro Aso, 20 Mart günü Reuters tarafından yayınlanan demecinde, eğer kredi sağlama konusunda güvenilir bir mekanizma garanti ederse Japonya’nın da AAYB’ye katılmayı düşünebileceğini söyledi. 
8 TRİLYON DOLAR LAZIM 
Yeni banka Asya’yı canlandıracak, Asya’da gelişme için gerekli finansman boşluklarını doldurmaya yardımcı olacak. Asya Kalkınma Bankası’nın (AKB) tahminlerine göre, Asya’da 2010 ve 2020 yılları arasında altyapı yatırımları için 8 trilyon dolar fona ihtiyaç var. AKB ise sadece yaklaşık yılda 10 milyar dolar sağlayabileceğini söylüyor. Dahası, AAYB tüm bölge ekonomilerine kalıcı bir ivme kazandırabilir, Asya ülkeleri arasındaki bağlantıyı güçlendirebilir.
Batı güdümündeki IMF ve Dünya Bankası, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik çıkarlarını ve itirazlarını görmezden gelerek, AAYB’nin kuruluşunu hızlandırdı. IMF ve DB’yi yeniden yapılandırma çabaları, oyalama taktiğiyle hep boşa çıkarıldı. Bugünkü destek görüntüsü, diplomatik tutum olarak yorumlanabilir. 
ÇİN’İN ROLÜ SORUMLULUK!
AAYB yetkilileri, Çin’in, kendi önerisiyle kurulan AAYB’de en büyük hissedar olmasının ona ayrıcalıklı bir konum kazandırmadığını, tersine sorumluluk yüklediğini söylüyor. Banka, belirlenen temel ilkeler çerçevesinde çalışacak; Çin’in veto hakkı devam edecek. 
AAYB Genel Sekreteri Jin Liqun, 22 Mart günü Pekin’de düzenlenen Çin Kalkınma Forumu’nda, bankanın en büyük hissedarı olarak Çin’in pozisyonunun, ülkenin Asya’daki ekonomik önemine bağlı olduğunu söyledi ve ekledi: “Ama bu önem, Çin’e ayrıcalık yerine sorumluluk yüklüyor.”
Çin’in bankayı önerdiğini, böylece Asya kıtasında altyapı tesislerinin inşası için gerekli finansman ihtiyacının karşılanabileceğini belirten Jin, başka ülkeler katıldıkça Çin’in hisse oranının azalacağını kaydetti. Genel Sekreter ayrıca AAYB’nin karar alırken oybirliği arayacağını, uzlaşmaya dayalı olarak  karar almaya çalışacağını bildirdi. Çin dünyanın en büyük döviz rezervlerine sahip ülkesi. Bankanın para kaynağı Çin olacak. Çin, muazzam rezervlerini Asya’nın kalkınmasına sunarak, kıtada siyasi konumunu daha da yükseltecek.
İŞLERİ DÜŞÜNME ZAMANI!
AAYB, Asya’da altyapı yatırımını teşvik etmek amacıyla 2014 yılının Ekim ayında Çin tarafından başlatıldı. Çin, Hindistan ve Singapur başta olmak üzere 21 ülke, bankayı kurmak için Pekin’de Mutabakat Zaptı imzaladı. Çin Maliye Bakanı Lou Jiwei 6 Mart günü kurucu ülke sayısının 27’ye ulaştığını, son başvuru tarihinin 31 Mart olduğunu açıkladı... AAYB 2015 yılı sonuna kadar resmi işlemlere başlayacak. Şimdi artık bankanın önündeki işleri düşünmenin zamanı: Finansal düzenlemeler, getiri oranları ve risk denetimleri gibi...
ASYA'YA BAĞLILIĞIMIZI GÖSTERECEĞİZ'
Londra Belediye Meclis Başkanı Mark Boleat, Global Times gazetesinde 24 Mart’ta yayımlanan röportajda, İngiltere’nin Asya Altyapı Yatırım Bankası (AAYB)’na yaklaşımını anlattı. ABD’yle bu konuda farklı görüşlere sahip olduklarını belirten Boleat, ABD’nin her dediğini yapmak zorunda olmadıklarını ifade etti ve ekledi: “Yararlı olacağını gördük ve katıldık. İngiltere’nin Asya ile güçlü ticari bağları var. Biz Çin’in ve ekonomisinin artan önemini biliyoruz.”
Boleat, Bretton Woods sisteminin mevcut iki ayağı Dünya Bankası ve IMF hakkındaki görüşlerini ise şöyle belirtti: “Dünya Bankası ve IMF kurulduğu dönemin yapısını ve standartlarını sürdürüyor. Ama dünya değişti; zaman zaman, yapınızı değiştirmeniz gerekir. Dünya değiştikçe siz de değişmek zorundasınız. İnsanlar mevcut kurumları istemiyorsa başka kurumlar oluşturabilir. Bu, rekabetçi piyasanın bir parçasıdır.” 
Boleat, İngiltere’nin siyasi yaklaşımını ise şu sözlerle dile getirdi: “AAYB’ye katılmamız, Asya ülkelerine güçlü bağlılığımızı göstermek için bir siyasi fırsattır. Bu, bizim  ABD’yi ya da Avrupa’yı unuttuğumuz anlamına gelmez. Bizim onlarla zaten çok güçlü bağlarımız var. Bu adımla biz, Asya’ya bağlılığımızı göstereceğiz.”

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.