418 dolar fakirleştik

Hükümetin yüzde 3.3’lük hedefi tutmadı. Ekonomi 2014’te yüzde 2.9 büyüdü. Dolar bazında milli gelir yüzde 2.8 azalarak 800 milyar dolara düştü. Kişi başına gelir de 418 dolar geriledi

418 dolar fakirleştik
01 Nisan 2015 Çarşamba 10:46

Recep Erçin/Analiz
Türkiye ekonomisine ilişkin 2014 büyüme verisi açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı verilere göre; ekonomi geçen yıl yüzde 2.9 oranında büyüdü. AKP hükümeti 2014 yılı için büyüme hedefini yüzde 4 olarak belirlemişti. Daha sonra bu hedef yüzde 3.3’e çekildi. Buna rağmen hedefler tutmadı. Böylece Türkiye ekonomisi 2014 yılı çeyrekler itibarıyla; ilk çeyrekte yüzde 4.9, ikinci çeyrekte, yüzde 2.3, üçüncü çeyrekte yüzde 1.9 ve dördüncü çeyrekte yüzde 2.6 büyüme kaydetti.
BÜYÜME HIZI DÜŞTÜ 
Buna göre daha önce yüzde 1.7 olarak açıklanan üçüncü çeyrek büyüme verisi yüzde 1.9’a revize edilmiş. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış son çeyrek verisine baktığımızda; ekonomi bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0.7 büyürken, takvim etkisinden arındırılmış verilerle geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2.4 büyüdü. Buna göre 2009 kriz yılındaki yüzde 4.8’lik daralmadan sonra Türkiye ekonomisi; 2010’da yüzde 9.2, 2011’de yüzde 8.8, 2012’de yüzde 2.1 ve 2013’te yüzde 4.2 büyüme kaydetmişti. 2012-2014 döneminde ortalama büyüme hızı yüzde 3’e geriledi. 
23 MİLYAR DOLAR ERİDİ
Cari fiyatlarla hesaplanan büyüme verisine göre milli gelir yüzde 11.6’lık artışla 1 trilyon 749 milyar 782 milyon TL oldu. Uluslararası karşılaştırmalarda kullanılan dolar bazında milli gelir rakamı da yüzde 2.8 azalarak 800 milyar 107 milyon dolara geriledi. 2013’te ise 823 milyar dolardı. Dolar bazında gerileme kişi başına düşen milli gelir rakamlarına da yansıdı. Türk halkının dolar bazında kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) değeri 2014 yılında 10 bin 404 dolar olarak hesaplandı. 2013’te ise bu 10 bin 822 dolardı. Buna göre kişi başına düşen gelirde yüzde 4 civarında yani 418 dolar fakirleşme meydana geldi. 
CARİ AÇIK 2.1 PUAN, BÜYÜME 1.3 PUAN DÜŞTÜ
Verilere baktığmızda 2014 yılında ortalama dolar kuru 2.18 TL olarak alınmış. Çeyrekler itibarıyla hesapladığımızda dolar kuru; Ocak-Mart döneminde 2.21 TL, Nisan-Haziran döneminde 2.11 TL, Temmuz-Eylül döneminde 2.16 TL ve Ekim-Aralık döneminde 2.26 TL olarak alınmış. 2015’in ilk çeyreğinde ise ekonomide daralma bekliyoruz. Ortalama dolar kuru ise tahminimizce 2.4 TL’nin üzerinde alınacak. Buna göre ilk çeyrekte dolar bazlı milli gelirde ciddi bir erezyon görülecek.
Diğer yandan Türkiye’nin düşük büyümesinin nedenlerinden olan tasarruf açığı ve bunun dışarıdan sağlanmasıyla oluşan cari açıkta 2014’te bir iyileşme gözlendi. Yıllar itibarıyla baktığımızda; Türkiye 2012’de yüzde 2.1 büyüdü, milli gelirinin yüzde 6.1’i kadar cari açık verdi. 2013’te yüzde 4.2 büyüdü, yüzde 7.8 açık verdi. 2014’te yüzde 2.9 büyüdü, yüzde 5.7 açık verdi. 2013 ile kıyasladığımızda ekonomiyi kırılgan hale getiren cari açığı 2.1 puan düşürebilmek için 1.3 puan daha az büyüdük. 
YATIRIMLAR ERİDİ
Milli gelir rakamlarına baktığımızda; 2014 yılında gayri safi sabit sermaye oluşumu sabit fiyatlarla yüzde 1.3 oranında azalarak 29.8 milyar TL’ye indi. Buna göre; kamunun toplam yatırımları yüzde 8.8 azaldı. Makine ve tçhizat yatırımları yüzde 1.1 gerilerken, inşaat yatırımlarında azalma yüzde 10.8 oldu. Özel sektör yatırımları ise toplamda yüzde 0.5 artış gösterdi. Özelin makine ve teçhizat yatırımları yüzde 3.7 azalırken, inşaat yatırımlarında yüzde 9.4 gibi yüksek bir büyüme gözlendi. Sabit fiyatlarla mal ve hizmet ihracatı da 2014 yılında yüzde 6.8 artarken, mal ve hizmet ithalatı yüzde 0.2 azaldı. Stoklarıda ise yüzde 0.1’lik artış gözlendi. 
Yatırımlardaki erimeye dikkat çeken Ankara Sanayi Odası Başkanı Nurettin Özdebir, zayıf iç ve dış talebin etkisiyle sanayicinin yatırımlarını azalttığını belirterek, azalan yatırımların, gelecekteki büyüme hızlarını da aşağı çekeceğini vurguladı. Özdebir ayrıca, bir süredir, ülkede yatırım şevkinin kırıldığı uyarısını yaptıklarını da hatırlattı. 
TARIMIN PAYI ERİDİ
İktisadi faaliyet kollarına göre incelediğimizde; sabit fiyatlarla inşaat sektöründeki büyüme yüzde 2.2 olurken, gayrimenkul faaliyetleri de yüzde 2.6 arttı. Finans ve sigorta faaliyetlerinin 2014’te yüzde 7 büyüdüğü görüldü. Dolaylı ölçülen mali aracılık hizmetleri de yüzde 7.3 artış kaydetti. Öte yandan finans ve inşaat sektörleri büyümesinde çeyrekler itibarıyla kademeli azalışlar gözlendi. İmalat sanayinde yüzde 3.7 artış, perakende ticarette yüzde 1.4 artış görüldü. En dikkat çeken kalem ise kültür, sanat, eğlence, dinlence ve sporda görüldü, bu sektörün büyümesi 2014’te yüzde 6.9 oldu.
Cari fiyatlarla imalat sanayinin milli gelir içindeki payı 2013’te yüzde 15.3 iken 2014’te yüzde 15.8’e çıktı. Tarımın payı ise 2013’te yüze 7.3 iken 2014’te yüzde 7.1’e geriledi. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarımdaki küçülmenin don ve kuraklıktan kaynaklandığını ifade etti. 
SANAYİCİ: BÜYÜME YETERSİZ
Büyüme verilerini değerlendiren Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, büyümenin yetersiz olduğunu belirterek, hedeflerden uzaklaşıldığı uyarısı yaptı. 
‘’Yatırımlar durdu. Son üç yıldır doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında artış yok. Yatırımlar ile ihracatı ve üretimi artırarak koyduğumuz hedeflere yaklaşabiliriz” diyen Zeytinoğlu, ‘’Üretimde cazibe merkezi olma özelliğimizi kaybetmekten endişe ediyoruz. Yapısal değişimlere ihtiyaç var” ifadesini kullandı. 
SANAYİ İLE BÜYÜMELİYİZ 
İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan 2014 yılı büyüme verilerine ilişkin yaptığı açıklamada; “Kaliteli büyümenin sanayi ile mümkün olduğu görülmektedir” dedi. 
EKONOMİ YÖNETİMİ KONUŞTU 
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, “Küresel finansal piyasalardaki dalgalanmalar, jeopolitik gelişmelerin olumsuz etkilerinin artması ve elverişsiz hava koşulları 2014’te büyümeyi sınırlandırdı” derken, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in değerlendirmesi şöyle oldu: ‘’2014 Yılı büyüme rakamlarını değerlendi. Şimşek, “Küresel ekonomideki zayıf seyir, en büyük ticaret ortağımız olan AB’de devam eden durgunluk, jeopolitik gerginlikler ile finansal belirsizlikleri göz önünde tuttuğumuzda geçen yıl başarılı bir performans sergilediğimiz görülmektedir.”
DEVLET DAHA ÇOK HARCADI
Açıklanan büyüme verisine ilişkin alt kalemleri incelediğimizde; tarım sektörünü oluşturan faaliyetlerin toplam katma değeri, 2014 yılında bir önceki yıla göre sabit fiyatlarla yüzde 1.9’luk azalışla 11 milyar 95 milyon TL’ye geriledi. Sanayi sektörü yüzde 3.5’lik artışla 41 milyar 510 milyon TL ve hizmet sektörü de yüzde 4’lük artışla 74 milyar 462 milyon TL olarak kaydedildi. 
Hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2014 yılında yüzde 1.3 artışla 83.5 milyar TL, devletin nihai tüketim harcamaları da yüzde 4.6 artışla 14.2 milyar TL oldu.  

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.