Tiyatro müziğinden halk marşına  

‘Ancak bu böyle gitmez sömürü devam etmez’ diyerek Taksim Meydanı’nı dolduran yüzbinlerce emekçinin haykırdığı marş... ‘Emekçinin gürleyen sesi’nin varoluş mücadelesini ölümsüzleştiren Sarper Özsan’la 1 Mayıs Marşı’nın hikayesini konuştuk

Tiyatro müziğinden halk marşına  
01 Mayıs 2016 Pazar 12:51

Seda Akyüz
 
1 Mayıs Marşı Türkiye’de işçilerin, emekçilerin bayramının ayrılmaz bir parçası haline geldi. Peki 1 Mayıs Marşı’nın tarihini ne kadar biliyoruz? Yıllardır milyonların hep bir ağızdan haykırdığı 1 Mayıs Marşı’nın kahramanı ile hikayesini konuştuk. 1 Mayıs Marşı’nın söz ve bestesini yapan Sarper Özsan marşın hikayesini Aydınlık’a anlattı.

| 1 Mayıs Marşı nasıl yazıldı?
1974 yılında Ankara Sanat Tiyatrosu, Maksim Gorki’nin Ana romanından yararlanarak Bertolt Brecht’in oyunlaştırdığı bir yapıtı sahneye koymaya karar vermişti. Beni çağırdılar ve tiyatro oyununa beste yapmamı istediler. Teksti okudum. Tekstin içinde Brecht’in çeşitli sahnelerle ilgili olarak sözleri var. Fakat bir sahne var ki orada söz yoktu. Bu, Rusya’da yaşanan ve tarihe Kanlı Pazar olarak geçmiş olan ünlü 1 Mayıs 1905 sahnesi. Brecht, ‘işciler marş söyleyerek sahneye çıkar’ diyor. Ama orada ne söz ne de marş var. O sahneye uygun bir şey olması lazımdı. Herhangi bir marş olamazdı. Oturdum ve hem sözünü hem de müziğini yaptım.
 
KULAĞA AYKIRI GELMEYECEK MÜZİK ÇIKARDIM
| Yazarken dikkat ettiğiniz unsurlar var mıydı?

Dikkat ederseniz sözler genel. İlla şu ya da bu ülkeye ait değil. Olay Rusya’daki Kanlı 1 Mayıs’ı anlattığı için müziklerde de tamamen kendi müziğimize yatkın bir şey kullanamazdık. Hem oyuna uygun hem de bizim kulağımıza aykırı gelmeyecek bir müzik ortaya çıkardım. Prozodi adı verilen söz ve müziğin uyumu konusuna dikkat ettim. Bunun nedeni de halkın kolayca söyleyebilmesini sağlamaktı. Mesela İstiklal Marşı’mızın söylenmesi biraz zordur.
 
ELİME ALDIĞIM ŞEYLERİ İYİ YAPMA PEŞİNDEYİM
| Tiyatro oyunu için hazırladığınız bu marş bugün milyonların dilinde. Topluma mâl olan bir yapıta imza attınız...

Bu kadar büyüyeceğini başta hiç düşünmemiştim. Bir besteci olarak bunun yayılmasından mutluyum. Ben elime aldığım şeyleri hep iyi yapma peşindeyim. Gençler, işçiler daha doğrusu halk bu marşı söylüyor. Tabii bu güzel. Bundan çok mutluyum.
 
| Marşı ilk olarak 1977’de Aydınlık Korosu seslendirmişti...
Daha önce Yeni Dünya diye TKP’nin bir korosu vardı onlar seslendirdi. Ancak benim iznimi almadan. Ardından da biz çalışmalar yaptık. O zaman koromuz yoktu. 4 arkadaş toplandık, ikisi öğrencimdi. Piyanomuz falan yoktu düşünün... Konserlere çıktık, oralarda 1 Mayıs Marşı’nı söyledik. O dönemde kaset olarak satıldı. Daha sonra Erkan Yücel, Halim Spatara, Müjde ve Müjgan hanımın da içinde olduğu Aydınlık Korosu’nu kurduk. 28 Mayıs 1967 idi sanırım, o zaman Ankara’da, Türkiye İşçi Köylü Partisi’nin yaptığı gecede şarkılar söyledik. Bunlar daha sonra kasete çekildi.
 
SARPER ÖZSAN KİMDİR?
Asker çocuğu olan Sarper Özsan, 1944 Bandırma doğumlu.
Müziğe Kemal Eroğlu’dan aldığı mandolin dersleriyle başlamış, lise öğrenimi sırasında pop ve rock müziğiyle ilgilenmiştir.
Özsan, 1969’da Ankara Devlet Konservatuarı’nın kompozisyon bölümünden mezun oldu.
İstanbul Devlet Konservatuarı’nda öğretim üyeliği yaptı. 2009 yılında da İstanbul Devlet Konservatuarı’ndan emekli oldu.  

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.