‘Balkanların incisi’ Saraybosna

Mimarisi ve insanlarıyla Doğu ile Batı’yı birleştiriyor Saraybosna. Kentin biraz ilerisinde iki yanı ormanlarla kaplı Neretva Irmağı akıyor, Dünya Savaşı’nda partizanlara yataklık eden o güzelim topraklar... Saraybosna bir yanı ile doğal ve insani güzellikleri, bir yanı ile de gururu, onuru simgeliyor

‘Balkanların incisi’ Saraybosna
12 Ekim 2015 Pazartesi 07:28

Cüneyt Akalın

Balkanların incisi Saraybosna mıdır? Saraybosna Avrupa’nın en güzel kenti midir? Kentin çevresini saran yemyeşil tepelerin içine yerleştirilmiş kırmıza damlı iki katlı evlerin arasından yükselen ince minareler, balkonlardan sarkan kırmızılı pembeli çiçekler, kentin tam ortasından akan ırmağın nerdeyse kaynak suyu duruluğundaki suları... Mimarisi ve insanlarıyla Doğu ile Batı’yı birleştiriyor Saraybosna. Kentin biraz ilerisinde iki yanı ormanlarla kaplı Neretva Irmağı akıyor, Dünya Savaşı’nda partizanlara yataklık eden o güzelim topraklar... Saraybosna bir yanı ile doğal ve insani güzellikleri, bir yanı ile de gururu ve onuru simgeliyor.

KÜRESELLEŞMENİN LABORATUVARI
İsviçre’yi anımsatan eşsiz güzellikteki bu coğrafya modern zamanların en büyük katliamlarından birini yaşadı. Dağılan/dağıtılan Yugoslavya’nın güzel eyaleti Bosna ve özellikle onun merkezi Saraybosna bölündü parçalandı, kanlı boğazlaşma TV ekranlarından milyarlara izletildi.
Tüm bunlar “çok kültürlülük”, “çok inançlılık” adına yapıldı. Sosyalist Yugoslavya parçalandı, milli devlet suçlandı, Tito karalandı. Slovenya, Hırvatistan zaten Batı’nın uzantıları gibiydiler, fazla sorun çıkmadı. Ama Türk-Müslüman kimliği ile Bosna, bir başka bileşim olan Makedonya, Avrupa kültürü ile sorunlu Sırbistan, Avrupa ile kolay bütünleşemezdi. Çatışma çıktı, boğazlaşma başladı. İlk hedef, kolay lokma gibi görülen Bosna ve onun merkezi Saraybosna’ydı. Üstelik Saraybosna’nın yıkımı, kentin 1985’te başarıyla ev sahipliği yaptığı Kış Oyunları’nın hemen sonrasına rastladı.
Çanak şeklindeki kentin bazı tepelerinin hakim noktalarına yerleştirilen keskin nişancılar kent sakinlerini hedef aldılar, çocukları, kadınları... Pazar yerinde alışveriş yapan insanları, kentin içinden geçen tramvayda işine giden çalışanları, okula giden çocukları... Ardından tecavüzler başladı, ardından katliamlar...
Saraybosna’da yüzlerce yıldır bir arada yaşayan Boşnaklar, Hırvatlar, Sırplar, Yahudiler vb. birbirleriyle çatıştılar. Komşunun komşuya bazen kurşun sıktığı bazen yardımına koştuğu garip, trajik günler yaşandı.
Şöyle ya da böyle 1995’e gelindiğinde bölünme tamamlanmıştı. Silahlar sustu. İnsanlara ABD’nin önderliğinde Dayton Anlaşması dayatıldı. Birleşik Yugoslavya Sırp, Hırvat, Bosnak ve Arnavut parçalara ayrıldı.
Savaş tamtamlarının sesi kesildi, barış çığlıkları yükseldi aynı yerlerden.
Bosna savaşı gibi Bosna barışı da TV ekranlarından dayatıldı dünyaya. Dayton’un “başarısı” kutsandı, savaşı çıkaranlar savaşı lanetlediler.

BOSNA HALKI MEMNUN MU?
Bugünlere geldik... Bosna nüfusunun çoğunluğunu Müslümanlar oluşturuyor. Ancak yönetimde Hırvatlar var, Sırpların da belli hakları var. Dönüşümlü yönetiyorlar ülkeyi. Bir halk deyişi ile “Herkes kendine Müslüman” yani kendine çalışıyor. Müslüman Vakfı Belediye’ye güvenmiyor, Belediye’nin Hırvat yöneticisi Müslüman esnafa güçlük çıkartıyor. “Balkanların Kudüsü” denen, Müslümanın Hristiyanla, Yahudi ile iç içe yaşadığı günler gerilerde kalmış. Şimdilerde ancak paralel yaşamlardan söz edilebilir. Evet, kimse o günlere dönmek istemiyor ama “Pax Amerikana”nın yarattığı düzenin kırılganlığı duyumsanıyor. Barış bozulabilir korkusu herkesin içine işlemiş. Geçmişe, Tito’lu geçmişe özlem büyüyor. Tito’nun magnetleri satılıyor.
Yarım milyonu aşan nüfusuyla Saraybosna Avrupa’nın en yaşanılır kentlerinin başında geliyor ama tedirginliği üzerinden atamamış.
Saraybosna, Balkanların incisi/ güzellikte birincisi. Esenler Garı’ndan her gün kalkan onlarca otobüs, Yeşilköy’den kalkan onlarca uçak insanları bir o yana bir bu yana taşıyor. Avrasya’nın kalbi İstanbul ile Balkanların İncisi Saraybosna birbirine o kadar yakın ki..

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
T.C vataninin bekcileri - 5 yıl önce
insanlara insanliga yapilan acimasiz saldiri yok etmeler hic bir zaman unutulmaz neresi olursa olsun Allah insanlari bunun icinmi yaratti yok edilmeleri icinmi o halde neden yaratti