İttihatçılar neden Fenerbahçeli oldu?

İlk karşılaşma 17 Ocak 1909 tarihinde yapıldı. Galatasaray 2-0 kazandı. Maç şimdiki Ülker Stadyumu Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi’nin bulunduğu ‘Papazın Çayırı’ olarak anılan yerde yapılmıştı. Bugün yine orada, 106 yıllık rekabette 381. randevu var. Gelin, bu 2 takımın rekabetine bir de tarihten bakalım...

İttihatçılar neden Fenerbahçeli oldu?
25 Ekim 2015 Pazar 14:38

Hikmet Çiçek

Osmanlı’da futbola ilgi 1908 Devrimi ile başladı. Futbol, kısa zamanda “Ata sporu” güreşten daha popüler bir spor haline geldi. Kitle örgütlenmesine öne veren İttihat ve Terakki’nin bu alana ilgi duymaması düşünülemezdi. İttihat ve Terakki için “gençlik” ve “spor” önemli örgütlenme alanlarıydı.

ALTINORDU İDMAN YURDU
Sadece futbol değil, Cemiyet, kürek yarışlarında, at yarışlarında bile örgütlüydü. 1909’da Galatasaray Kulübü’nden ayrılan bir grup futbolcu, Kadıköy’de Progress (Terakki) adında bir futbol kulübü kurar. Amaç, azınlıkların elinde olan futbolda bu hakimiyeti kırmaktır. Kulüp, 1912-1913 yıllarında pazar liginde, daha sonraları da cuma liginde çok güçlü bir futbol takımı olarak görünür. 1914’te İttihat ve Terakki’nin efsane ismi Sadrazam Talat Paşa kulübün başına geçer. Parti’nin ideologlarından Ziya Gökalp’in önerisiyle, “Progres” Altınordu İdman Yurdu olarak Türkçeleştirilir. Kulüp 5 yıl arka arkaya İstanbul şampiyonu olur. Altınordu, İttihat ve Terakki Partisi’nin resmi spor kulübü olarak tarihe geçer.
Altınordu, İttihatçı liderlerin vatandan ayrılmak zorunda kalmasından sonra taraftarını kaybeder ve kısa zamanda güçten düşer. 1920’de Altınordu’dan ayrılan bir grubun kurduğu takım olan İttihatspor ise 1920-1921 İstanbul Pazar Ligi sezonunda Beşiktaş’ın önünde şampiyon olur.

CİMBOM MU, KANARYA MI?
İttihatçılar, futbolun kitlesel özelliğini kavrayan ilk siyasal örgüttür. O dönemde de en çok taraftarı olan iki kulüp Galatasaray ve Fenerbahçe idi. İttihatçılar, Türkçü isimlerle kendilerinin kurduğu Altınordu, Altay gibi kulüpler dışında Fenerbahçe ve Galatasaray yönetiminde de etkin olmak istiyorlardı. Hangisi tercih edilecekti? “Mekteb-i Sultani” (Galatasaray), İttihatçılar için fazla cazip görülmüyordu. Kurucusu Arnavut milliyetçiliğinin önde gelen isimlerinden Şemsettin Sami Fraşeri’nin oğlu olan kulüp, Türkçülerin fazlasıyla ‘kozmopolit’ buldukları bir muhitte gelişmişti. Galatasaray Tevfik Fikret’le özdeşleşmişti. Fikret’in, ‘Milletim nev’-i beşerdir, Vatanım rûy-i zemin” deyişi, Türkçü ideolojiyi savunan İttihatçılar arasında elbette hoş bulunmamıştı. Bu nedenle İttihatçılar, Galatasaray ile fazla ilgilenmedi.
Onların gözünde Fenerbahçe farklıydı. Fenerbahçe, Galatasaray’ın aksine, Cemiyet’in desteğiyle kozmopolit Pazar ligine rakip olarak kurulan Cuma liginde oynuyordu. Dolayısıyla Cemiyet Fenerbahçe’yi popüler takımı haline getirme kararı aldı.

DR. NAZIM KULÜP BAŞKANI
İttihatçıların ünlü liderlerinden Dr. Nazım 1916’da Fenerbahçe Kulübü’nün başkanlığına bu nedenle getirildi. Dr. Nazım’ın futbola ilgisi, 17 Aralık 1917’de oynanan ve Galatasaray’ın 3-2 galibiyetiyle sonuçlanan maçtan sonra, teselli amacıyla futbolculara sigara ikram etmekle sınırlıydı!
1918 Kasım ayının başında diğer İttihatçı liderlerle yurdu terk ederken Dr. Nazım hâlâ kulübün başkanıydı. O gidince kulüp başkanlığına İbnü’r-Refik Ahmet Nuri Bey getirilecekti. Tek Parti döneminde ise Fenerbahçe Başkanlığı’na bakanlık, başbakanlık ve Meclis Başkanlığı görevlerinde bulunan, bugün Fenerbahçe stadına adını veren Şükrü Bey (Saraçoğlu) gibi Türkçü bir genç gelecekti. Zaten stadın eski adı da “İttihatspor Stadı” idi. 

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.