Anayasa yapımı hakkında bilmek isteyebileceğiniz her şey

"“Çözüm süreci”, “bölünmez bütünlük” ve sair örnekte olduğu gibi tanımlayamadığımız şeyleri konuşmaya alışık olsak da, yapılacak şeyin verili bir tanımı olması iyidir, en azından akıl sağlığımız için."

Anayasa yapımı hakkında bilmek isteyebileceğiniz her şey
05 Kasım 2015 Perşembe 14:21

Prof. Dr. Ali Murat Özdemir / Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fak.

“Çok ağladım, çok inledim,
günlerce ben dert dinledim...
Senin gezdiğin yerlerde gezmiyorum
senin geçtiğin yerlerden geçmiyorum...
seni bir gün görürsem bin yıl yaşarım
senden kaçayım derken seni ararım...”

Çözüm süreci”, “bölünmez bütünlük” ve sair örnekte olduğu gibi tanımlayamadığımız şeyleri konuşmaya alışık olsak da, yapılacak şeyin verili bir tanımı olması iyidir, en azından akıl sağlığımız için. Bu nedenle anayasa yapım işine girişecek kimselere getirilebilecek ilk öneri yapacakları şeyi önce kendilerine bir tanımlamalarıdır.
Bu gerekçeyle hemen bir tanım öneriyorum: “Anayasa hâkim bir cumhuriyet projesinin normatif ifadesidir!”
Tanım tanımı çeker: “Cumhuriyet projesi” dedik. “Cumhuriyet projesi” verili bir toplumsal zaman ve uzamda bulunan kimselerin, geleceği, kapitalist toplumsal formasyonlara mündemiç onca çelişkiye rağmen (verili sınırlar içerisinde) bir arada kurma gerekçelerini içeren birbiriyle tutarlı (aynı ideolojik formasyondan neşet eden) hikâyeler, inançlar, ön-kabuller, gerekçeler, mitler toplamına verdiğimiz uygun addır.
Geleceği bir arada kurmak şart olmadığı, toplumsal çelişkiler çoğu kez katlanılabilirlik sınırlarını aştığı ve kendi içinde haklı öfkelerin bir kısmı uçarken bir diğer kısmı biriktiği için, toplumsal bütünlüğün yeniden üretilmesine yönelik istek, kişiye, -çekip de gitmek varken- kalıp da yazının başında zikredilen tutkulu şarkıyı söyleten duyguya benzetilebilir: “Senden kaçayım derken seni ararım” Arama! Ama arıyor işte.
Anayasa hâkim bir cumhuriyet projesinin normatif ifadesidir dedik. Hâkim proje ne demek? İlgili projenin en velut, keskin hasımları için dahi mevcut diğer olasılıklara nazaran “ehveni şer” haline gelmesi demek.
Yani birtakım oyunlarla anayasa yapacak çoğunluğa ulaşmak anayasayı yasallaştırır yasallaştırmasına ama hâkim hale getirmez, meşrulaştırmaz, haberiniz ola.
“Meşru olmasa ne olur, mevcut olanı meşru mudur?” diye sorulabilir. Bu soruya da bir başka soruyla yanıt verilebilir: “Mevcut anayasa kadar meşru olabilmek için bunca feryada ne gerek?” “Yenisi için gerekçe değil miydi öncekinin meşruiyetini yitirmesi?”
Tanımı verdik, olası soruları sorup kendi kendimize eğlendik. Bu yazıda sunulan tanımla ne yapılacağını sorgulayarak bitirelim bu yazıyı. Anayasa hâkim bir cumhuriyet projesinin normatif ifadesiyse hâkim bir cumhuriyet projesi tesis edilmedikçe yenisi yapılamaz, yapılsa da eskisinden daha fazla meşru olmaz.
Bir başka deyişle, hâkim bir cumhuriyet projesinden anayasaya gidilebilir. Bu anayasa yapımının yeğene biçimidir. Ancak tersi geçerli değildir: Anayasadan hâkim bir proje çıkmaz. El çabukluğu tabii ki marifet. Ama anayasa yapmak şapkadan tavşan çıkartmaya benzemez.

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Nadir Şener Hatunoğlu - 4 yıl önce
Saygı ile.. Piyasa bilgisiyle yapılan anayasa tanımları, görmezlerin fili tanımlaması gibi olmuştur. Ben de konunun acemisi olarak, işin aslını öğrenme heyecanıyla kaynaklara sarılmaktayım. Değerli bilim adamı Prof. Dr. Ali MURAT ÖZDEMİR, özellikle mebusların sözlük , kitap karıştırarak okumaları, okumamız gereken sağlam bir alt yapı oluşturmuş bulunuyor. Özellikle tanım, kapsayıcı, veciz bir cümleden oluşuyor: "Anayasa, hâkim cumhuriyet projesinin normatif ifadesidir." Bu tanımı şunun için yineledim; anayasa yapımıyla ilgilenen herkesin öncelik, Türk cumhuriyetiyle barışık olması gerekir diye düşünüyorum. Makaleden öğrendiğimize göre, dayanaksız anayasa yapılır; ama meşruiyet kazanamaz. Anayasa yapmak, şapkadan güvercin çıkarmaya benzemez diyor hocamız. *matematikçi, bilim uzmanı*