Çin ve ABD, ‘yeni dünya’ için masaya oturdu -(TAMAMI)

Çin Cumhurbaşkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Barack Obama, 7-8 Haziran’da iki gün içinde üç kez buluştu. İki lider, hem Çin-ABD ikili ilişkilerini ve hem de iki ülkenin dünya meselelerine yaklaşımlarını...

Çin ve ABD, ‘yeni dünya’ için masaya oturdu -(TAMAMI)
09 Haziran 2013 Pazar 18:34

Şi: “Çin ile ABD yeni tip ilişki oluşturmak için çaba gösterecek.” Obama: “İki ordu arasındaki ilişkiler somut gelişme kaydedilebilecek bir alan. Aynı zamanda ABD ile Çin arasında, yeni tip büyük ülkeler arası ilişki biçiminin hızlandırılması için bir örnek”

Çin Cumhurbaşkanı Şi Cinping ve ABD Başkanı Barack Obama, ABD’nin California’daki Annenberg Çiftliği’nde 7-8 Haziran tarihleri arasında üç kez biraraya geldi. 7 Haziran’daki ilk resmi görüşmenin arkasından, iki lider aynı akşam bir “çalışma yemeği” yedi. 8 Haziran sabahı başbaşa yürüyüş yapan Şi ve Obama, yürüyüşten sonra ikinci kez resmi görüşme yaptılar.

Görüşmelerin arkasından Amerikan medyasında yapılan değerlendirmelerde “Yeni Dünya” vurgusu dikkat çekti.

Beyaz Saray tarafından görüşmeden iki gün önce düzenlenen bilgilendirme toplantısında, Şi-Obama görüşmesinde dört hedefe varılması beklendiği açıklandı. Bu dört hedef arasında, iki ülkenin liderlerinin birbirini daha yakından tanıması, iki ülkeyi ilgilendiren önemli sorunların belirlenmesi, işbirliği alanlarının genişletilmesi ve “gelecek dönemdeki ikili temas modelinin” tartışılması yer alıyor.

Yeni ilişki nasıl alacak?

Şi, 7 Haziran’daki ilk görüşme öncesinde, “Güneş memleketi olan bu şehirde sizinle görüşmekten büyük mutluluk duyuyorum. Burası Pasifik Okyanusu’na çok yakın bir yerde bulunuyor. Pasifik’in öbür kıyısı ise Çin. Geçen sene ABD’ye yaptığım ziyarette engin Pasifik Okyanusu’nun, Çin ve ABD gibi iki büyük ülkeye yetecek kadar alanı olduğunu söylemiştim. Şimdi, yine böyle düşünüyorum. Bugün sizinle, burada görüşmenin başlıca amacı, Çin-ABD ilişkilerinin gelişmesini planlayarak Pasifik ötesi işbirliğinin yürütülmesidir” dedi.

İki ülke arasında diplomatik ilişkinin kurulmasından bu yana 40 yıldan fazla zaman geçtiğini hatırlatan Şi, Çin-ABD ilişkilerinin yeni bir tarihi başlangıç noktasında bulunduğuna işaret etti. Şi, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yeni durum karşısında, ikili ilişkileri derinliğine değerlendirmemiz gerekiyor. Nasıl bir Çin-ABD ilişkisi istiyoruz? Çin-ABD ortak yararlarını gerçekleştirmek için nasıl işbirliği yapılmalı? Dünya barışını ve gelişmesini hızlandırmak için, Çin ve ABD nasıl el ele vererek işbirliği yapmalı? Bunlar yalnızca iki ülkenin halklarını ilgilendiren sorunlar değil, aynı zamanda uluslararası toplumu da ilgilendiriyor. İki ülke halklarının temel çıkarlarından hareket ederek, insanoğlunun gelişmesine göre düşünsel yenilik yaratıp aktif biçimde harekete geçerek yeni tip büyük ülkeler arası ilişkiyi ortaklaşa hızlandırmamız gerekiyor” diye konuştu.

Obama: Temel atılacak

Şi’nin ABD’yi ziyaret etmesini olumlu bulduğunu söyleyen Obama, ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin hem iki ülke, hem Asya-Pasifik bölgesi hem de dünya için önemli olduğuna işaret etti. Şi ile bu kadar kısa süre içinde buluşmanın, ABD’nin ikili ilişkilere verdiği büyük önemi gösterdiğini hatırlatan Obama, iki tarafın içtenlikle yapıcı temasta bulunmasının, ikili ilişkilerin gelişmesi için hayati önem taşıdığını kaydetti. Obama, sözlerine şöyle devam etti:

“ABD, Çin’in büyük bir ülke olarak barışçıl biçimde gelişmesini olumlu değerlendiriyor. Barışçıl, istirarlı ve müreffeh bir Çin, ABD’ye ve dünyaya yararlıdır. Çin’le güçlü işbirliği ilişkileri sürdürmek istiyoruz. Sayın Cumhurbaşkanı Şi ile beraber küresel sorunlara karşı önlemler alarak ortak çaba göstermeye hazırım. Şi’nin bu ziyaretiyle ABD ile Çin arasındaki yeni işbirliği modelinin oluşması için bir temel atılmasını diliyorum.”

Yürüyüş ve sohbet

Şi ile Obama 8 Haziran sabahı ikinci görüşmeyi yapmadan önce Annenberg Çiftliği’nde yürüyüş yaparak rahat bir ortamda sohbet ettiler. Obama, California eyaletine özgü bir tür kızılağaçtan yapılma bir kanepeyi, Şi’ye hediye etti.

İki lider, yürüyüşten sonra ikinci resmi görüşmeyi yaptılar. Şi, görüşmede ekonomik ilişkilerin öteden beri Çin-ABD ilişkilerinin temelini oluşturduğunu kaydetti. ABD’nin makro ekonomide sorumlu politikalar uygulaması, kendi ülkesinin ekonomi ve mali politakalarının başka ülkeler üzerinde yarattığı olumsuz etkilere engel olması gerektiğine dikkat çeken Şi, ABD’nin ticari korumacılığa da karşı çıkmasını istedi.

‘Çok başarılı geçti’

Şi, iki gün boyunca Obama ile yaptığı görüşmeleri, “iki yeni yönetim döneminde iki lider arasında yüz yüze temas ve iletişim, aynı zamanda üst düzey temaslarda yeni bir girişim” diye niteledi. Şi, “yeni tip ilişkilerin ortaklaşa kurulması çerçevesinde, önemli uluslararası ve bölgesel sorunlar üzerinde yapılan görüşmelerin çok başarılı geçtiğini” ve “önemli ortak görüşlere vardıklarını” söyledi.

Yeni uluslararası koşullarda ikili ilişkilerin ilerlemesi gerektiğini vurgulayan Şi, iki ülke arasındaki işbirliğinde yenilik yapılması gerektiğine işaret etti. Şi, Çin ile ABD’nin birbirine saygı gösterek hoşgörülü davranacağına dikkat çekti. Şi, stratejik ve uzun vadeli bakış açısıyla hareket ederek ikili ilişkileri doğru yönde geliştirileceğini, iki ülkenin yeni tip ilişki oluşturmak için çaba göstermesi gerektiğini belirtti.

90 diyalog mekanizması

Şi, iki ülke arasında yeni tip büyük ülkeler ilişkisinin kurulmasına ilişkin olarak, bunu gerçekleştireceklerine tam güven beslediğini vurgulayarak şunları söyledi:

“1. Her iki ülke bu konu üzerinde siyasi iradeye sahip.

“2. 40 yılı aşkın sürede biriktirilen işbirliği, ikili işbirliğinin çok iyi bir temele sahip olmasını sağladı.

“3. İki taraf arasında stratejik ve ekonomik diyalog, kültürel değişim ve üst düzey istişarenin de aralarında bulunduğu 90’dan fazla diyalog mekanizmasının kurulması, yeni tip büyük ülkeler arası ilişkinin oluşturulması için güvence sağladı.

“4. Taraflar arasında 220 çiftten fazla dostluk eyaleti ve dostluk kenti kuruldu. 190 bin Çinli öğrenci ABD’de eğitim görürken, 20 binden fazla ABD’li öğrenci de Çin’de eğitim görmektedir.

“5. Gelecekte iki ülke geniş işbirliği potansiyeline sahiptir.”

Obama: Zıtlaşmak yerine işbirliği

Obama, “Cumhurbaşkanı Şi ile geniş konular üzerinde yapıcı bir görüşme yaptık. Her iki ülkenin karşı tarafın stratejik hedeflerini öğrenmesi gerekiyor” dedi. İki ordu arasındaki ilişkilerin somut gelişmeler kaydedilebilecek bir alan olduğunu belirten Obama, bunun aynı zamanda ABD ile Çin arasında, yeni tip büyük ülkeler arası ilişki biçiminin hızlandırılması için bir örnek oluşturacağını kaydetti. Obama konuşmasına şu sözlerle devam etti:

“Çin’in barışçı kalkınmayı sürdürmesi ABD’nin çıkarınadır. Çin’in başarılı olması, dünyada ekonomik gelişmeyi hızlandırmanın yanı sıra Çin’in ABD’nin eşit ortağı olmasını da sağlayacak. Böylece iki taraf birçok küresel soruna karşı birlikte mücadele edebilecek. ABD ve Çin’in zıtlaşmak yerine işbirliği yapması, kendi güvenlik ve refah hedeflerine ulaşmalarını da daha mümkün kılacak.”

 


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.