Şiir ustalardan öğrenilir

Yazma isteği belirleyici olsa bile, kişi toplum sorunlarıyla da ilgilenmeye başlar, eylemli bir özne olmaya yönelir... Tek hücrelilerden amip gibi bölünerek çoğalmak değil, ancak birleşerek çoğalmak, hayatı yeniden kurabilir

Şiir ustalardan öğrenilir
30 Haziran 2016 Perşembe 11:51

Aslıhan Tüylüoğlu
‘Yazı yaratımı’, ‘Şiir yaratımı’ atölyelerine hep karşı çıkıldı. Bir bakıma, birikegelen şiir bilgileri reddedildi. Şiirin sadece esinle yazılabileceği sanıldı. On dört yıldır şiir atölyesi çalışmalarını sürdüren Veysel Çolak’la şiir eğitimi üzerine konuştuk.

| İşleyişte olan ‘Yazı / Şiir Yaratımı’ atölyeleri üzerine neler söylenebilir?
İlk olarak R. W. Emerson’un yazma konusunda eğitim verdiği biliniyor. ABD, 1925’te ‘yazı yaratımı’nı üniversitelerde bir ders olarak okutmaya başlıyor. 1960’ta Fransa potansiyel yazarlık kurslarını işlerliğe sokuyor. 1970’te Almanya ortaöğretim ve üniversitelerde ‘yazı yaratımı’ dersleri koyuyor. Bugün ABD’de 300, İngiltere’de 90 okulda lisans ve lisansüstü ‘yazı yaratımı’ dersi veren okul bulunuyor. Çağımızda ABD’nin belli başlı yazarlarının bu okullardan mezun olduğu; bu konuda işleyişte olan binlerce programın bulunduğu söyleniyor. Türkiye’de Mario Levi 15 yıldır Yeditepe Üniversitesi’nde ‘yaratıcı yazı’ dersi veriyor. İstanbul’un bazı semtlerinde atölye çalışmaları yapıyor. Ahmet Oktay da bir süre bu dersi vermişti. Orhan Pamuk, Colombia Üniversitesinde ‘yazı yaratımı’ dersi vermeyi sürdürüyor. Samsun 19 Mayıs Üniversitesinin de programına ‘yazı yaratımı’ dersleri koyduğunu belirtmiş olayım.

| Bu konuda açıklayıcı örnekler de olmalı?
Dostoyevski, “Hepimiz Gogol’un paltosundan çıktık.” der. Yani Gogol’un deneyimlerinden öğrendikleriyle dünyanın en büyük romancısı olduğunu söylemiş olur bir bakıma. Ezra Paund’un T. S. Eliot’ı, G. Flaubert’in G. D. Maupassant’ı, A. Puşkin’in N. Gogol’u, Yahya Kemal’in A. Hamdi Tanpınar’ı, Nâzım Hikmet’in Orhan Kemal’i hazırlayıp yetiştirmesi gibi. Şiir, ustaların yazdıklarından öğrenilir.

| Şiir atölyesinin getirdiği kazanımlar...
Atölye çalışmaları kimseyi şair, yazar yapmaz; yeteneği eğitir, açığa çıkartır. Yazılan ilk şiirden bu yana üretilen şiir bilgileri edinilir burada. Kişinin, kendisiyle yüzleşmesi sağlanır. Eksikleri, neyi bildiği, neyi bilmediği gösterilir kişiye. Şiir bilgileri, şiir yazmak için gerekli olduğu kadar, iyi bir okuyucu olmak için de gereklidir.

| Çalışmalarınız toplumsal, bireysel yaşamla da ilişkilendiriliyor olmalı.
Şiir üzerinden ekonomi, politika, toplumsal olgu ve olaylar, ideolojilerin işleyişi konuşulur bu atölye çalışmalarında. Çünkü bunlar; şiirin, sanatın içeriğiyle doğrudan ilişkilidir. Yazma isteği belirleyici olsa bile, kişi toplum sorunlarıyla da ilgilenmeye başlar, eylemli bir özne olmaya yönelir.

| Herhalde sanatla, şiirle ilgili olmanın ötesinde toplumsal bir amacı da olmalı atölye çalışmalarınızın?
Çağımız, ortaklaşa düşünme çağıdır. Birlikte dünyayı ve hayatı anlamaya, yorumlamaya, giderek değiştirmeye çalışmak; toplumsal ve bireysel bir sorumluluktur. Hayattan, insandan ve bunların geleceğinden yana olmak, ortaklaşa çalışmayı gerektiriyor. Tek hücrelilerden amip gibi bölünerek çoğalmak değil, ancak birleşerek çoğalmak, hayatı yeniden kurabilir.

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.