Mülteci yangını nasıl söndürülecek?

“Çevreyolu” (“Sacro GRA”) ile Altın Aslan kazanan İtalyan Gianfranco Rosi, bu seneki Berlin Film Festivali’nde yarışan “Denizdeki Ateş” (“Fuocammare”) filmiyle de ‘Altın Ayı’yı almayı başardı.

Mülteci yangını nasıl söndürülecek?
15 Temmuz 2016 Cuma 11:26

Ercan Dalkılıç
[email protected]

“Çevreyolu” (“Sacro GRA”) ile Altın Aslan kazanan İtalyan Gianfranco Rosi, bu seneki Berlin Film Festivali’nde yarışan “Denizdeki Ateş” (“Fuocammare”) filmiyle de ‘Altın Ayı’yı almayı başardı. “Denizdeki Ateş”, günümüzün en büyük kanayan yarası olan mültecilik sorununa el atan bir belgesel. Fakat yine de az da olsa kurmacadan beslendiğini söylemek mümkün filmin. Bir Akdeniz kasabası olan Lampedusa’da yaşayan Samuele’nin gözünden izliyoruz tüm hikâyeyi film boyunca...

TÜYLER ÜRPERTEN BELGESEL
Nüfusu sadede 6.000 olan, lakin konumu nedeniyle her yıl yüzlerce mültecinin Avrupa’ya ayak bastığı nokta olan İtalya’nın güney kıyısındaki Lampedusa’da sıradan bir çocuk Samuele... Sapanla kaktüsleri vuruyor, anneannesinin evinde oyalanıyor, sonra bir göz problemi olduğu anlaşılıyor ve doktorun yolunu tutuyor. Bu sırada da Afrika ve Ortadoğu’dan mülteciler botlara doluşup akın akın Samuele’nin yaşadığı bu kasabaya ulaşıyorlar. Kasaba sakin, sıradan hayatına devam ediyor, Samuele’nin göz tembelliği olduğu anlaşılıyor, bir göz bandı ile gezmeye başlıyor Samuele, bizimki göz derdiyle uğraşadursun Lampeduse’ye ulaşabilen mülteciler ulaşıyor, ulaşamayanlarsa Akdeniz’in soğuk sularında yok oluyorlar.
“Denizdeki Ateş” gerçekten tüyler ürpertici bir belgesel; Rosi özel izinle yapmış tüm çekimleri. Sahil Güvenlik gemisinden mültecilerle dolu ‘ölüm gemileri’ne doğru yola çıkan ekiplerle birlikte biz de gerçeği adım adım öğreniyoruz. Bu botlarda da toplumsal sınıflar mevcut; en altta en az para verenler, bir sonraki tabakada orta sınıf, en üstte de nispeten parası daha çok olanlar. Uzun yolculuk boyunca botun en alt tabakası üst üste yolculuk ediyor ve botun yakıtının kimyasal etkisiyle yanarak ölüyorlar. Savaş zamanlarından kalma belgesellerdeki toplu mezar görüntülerini andıran bir tablo bu! Olur şey değil!
Rosi’nin kamerası biçimsel açıdan oldukça nesnel; olan biteni bütün çıplaklığı ile anlatmaya çalışmış. Büyük bir gazetecilik başarısı bu bence, burada bir sorun yok. Yalnız, ordu kamera kayıtlarını andıran bu trajik anların estetik ve etik olarak ne kadar anlamlı olduğu tartışmaya açık. Kestirmeden şunu söylemek gerek aslında: Sinema ile pek alakası yok bu kesitlerin ve Berlin Film Festivali gibi saygın bir ‘film festivali’nde bu belgeselin ödüllendirilmesi tam da liberal ikiyüzlülüğün dışavurumu gibi. Avrupa’nın (ve tabii olarak siyasetinin de) bir şekilde, öyle ya da böyle yoluna koyabileceği mültecilik sorununu çözmeyip üstüne bu çözümsüzlüğü anlatan bir belgeseli alkış yağmuruna tutması, övgülere boğması bir akıl tutulması değil de nedir?
Samuele’nin ve kasabanın açıkta yok olan bu mültecilerle hemen hemen hiç ilişkisi yok filmde; tek bağ şöyle var: kasabaya ulaşanlar Lampedusa’daki toprak sahiplerinin narenciye bostanlarında çalışıyor. Rosi, muhtemelen burada ince bir eleştiri geliştiriyor: Samuele’nin bir gözünün kapalı olması gibi, Lampedusa’dakilerin de bir gözü kapalı bu insanlık ayıbına; üstelik ucuz işgücü, kasabanın toprak sahibi kapitalistleri için paha biçilemez bir nimet.
Yönetmen Rosi’nin belgeseli Lampedusa halkına armağan etmesi de ironik bir gerçeğe çağrı niyeti taşısa bile oldukça kafa karıştırıcı. Açıkçası ben filmi izlerken liberal-orta sınıf ahlakının tezahürü herhalde bu oluyor demekten alamadım kendimi. Her şeye rağmen, lafı çok uzatmadan şunu belirtelim: “Denizdeki Ateş” önemli bir girişim mi, evet çok önemli: Akdeniz’de yanan bu ateşi kim söndürecek, henüz bilmiyoruz, ama bu trajedinin perde arkasını birinin çıkıp anlatması gerekiyordu. Onu da Rosi yaptı.

‘DENİZDEKİ ATEŞ’
Yönetmen:
Gianfranco Rosi
Senaryo: Gianfranco Rosi
Oyuncular: Samuele Pucillo, Pietro Bartolo, Maria Costa
Yapım: 2016 / İtalya - Fransa / 115 dk.

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.