Kaya Özsezgin'i kaybettik

Kaya Özsezgin’in sanat yazılarının çıkış ilkesini şu saptama oluşturuyordu: Ana espriye sadık kalarak yeni nüans arayışlarına giren sanatçılar, sanat tarihinde öne çıkmayı başarmış olanlardır

Kaya Özsezgin'i kaybettik
18 Ağustos 2016 Perşembe 11:10

Resim eleştirisinin aydınlık büyüteciydi

Kültür Sanat
İlk ve orta öğrenimini Diyarbakır’da tamamladıktan sonra Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tarihi Bölümü’nden mezun oldu. Aralarında Ziya Gökalp Lisesi’nin de bulunduğu değişik ortaöğretim kurumlarında “Sanat Tarihi” ve resim öğretmeni olarak görev yaptı. Sanat yaşamı resimle başlayan ve üç sergi açtıktan sonra eleştirmenliğe yönelen Kaya Özsezgin, 1984 yılında öğretim görevlisi olarak Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde göreve başladı. 1989’da doçent, 1996’da profesör oldu. 1997’de aynı fakültenin dekanlığına atandı.
Vatan ve Ulus gazetelerinde, Pazar Postası, Sanat ve Sanatçılar, Papirüs, Milliyet Sanat Dergisi gibi çeşitli yayın organlarında sanat üzerine yazıları ve eleştirileri yayımlandı. 1989’da Sanat Kurumu Sanat Yazarı Ödülü’nü, 1995’te 7. İstanbul Sanat Fuarı Sanat Eleştirmeni Ödülü’nü aldı. “Artist” dergisinin yayın yönetmenliğini yaptı. Son beş yıldır Aydınlık Gazetesi’nde kültür sanat yazıları yazıyordu.
Çok sayıda kitap ve çevirileri olan sanatçı - yazar Kaya Özsezgin, İstanbul Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde ek zamanlı öğretim üyeliği yaparken; yaz tatilini geçirdiği Aydın yöresinde beyin kanaması geçirdi. 15 Ağustos 2016 Pazartesi günü Aydın Devlet Hastanesi’nde ameliyata alındı. Kültür Bakanlığı’nın temin ettiği bir ambulans uçakla Ankara İbni Sina Hastanesi’ne nakil edilmek istendiyse de riskli olur düşüncesiyle gönderilmedi. Yapılan tüm müdahalelere rağmen 17 Ağustos 2016 Çarşamba günü hayatını kaybetti.
Başlangıcından Bugüne Çağdaş Türk Resim Sanatı Tarihi, Türk Plastik Sanatları Ansiklopedik Sözlüğü gibi kapsamlı çalışmalara imza atmış bulunan Özsezgin, sanat eleştirisinin en yetkili ismiydi.
Resim sanatı ve sanat tarihi üstüne binlerce yazısı bulunan Kaya Özsezgin’in sanat değerlendirmelerinin çıkış noktasını şu saptama oluşturuyordu: “Sanatını akan zaman içinde yenileyen ve böylece tekrar tehlikesini bertaraf etmeyi başaran sanatçılar, kalıcı olma şansını da ele geçirmeyi bilenler arasından çıkar. Belli kalıplar üzerine oturmayı kişilik olarak niteleyenler kuşkusuz yanılıyorlar. Ana espriye sadık kalarak yeni nüans arayışlarına giren sanatçılar, sanat tarihinde öne çıkmayı başarmış olanlardır.”
Aydınlık’taki son yazısında (4 Ağustos), Faruk Sade, Acar Başkurt, Nevzat Akoral’ı anlatırken şu değerlendirmeyi yapmıştı: “Sanatçıların bir bölümü suskundur. Ortalarda pek görünmedikleri gibi tartışmaların ve kliklerin de uzağında kalmayı ilke olarak benimsediklerinden, kimlikleri ve de sanatları hakkında yorumda bulunanlara pek rastlamazsınız... Sanatçılıkta ulaşmış oldukları düzey hakkında onay bekleme endişesi taşımadıkları gibi, kendilerini lanse etmeye yönelik çabaların içinde bulunmaktan da uzak dururlar.”

ARDINDAN NE DEDİLER?

BEDRİ BAYKAM (RESSAM -YAZAR)
Uzun yaşamına çok şey sığdırmış olsa da, üretmeye devam eden insanlar arasında her ölüm zamansızdır, kalleştir... Özsezgin, ülkemizin kendisini kişisel olarak tanıyan / tanımayan her sanatçısı için, bir saygınlık ve dürüstlük abidesidir. Ömrünün tamamını, bu ülkede sanatın yayılması ve gelişmesi için adamıştır.

PROF. ADNAN TURANÎ
Ben Kaya’yı 1964’te, Ankara’da Remzi İnanç’ın Toplum Kitabevi’nde tanıdım. İlk kitabı Prometheus’un Dönüşü’nün önsözünü de ben yazdım... Sanat tarihi eğitimi almış birikimli genç, daha sonra profesör oldu. Türkiye’ye faydalı oldu. Çok hizmet etti. Benim için de yazılar yazdı. 1964’teki Diyarbakır’lı ‘bizim Kaya’ Prof. Kaya Özsezgin olarak aramızdan ayrıldı.

ZAFER BİLGİN (GALERİ YÖNETMENİ)
Ulusal Kanal’da Sanat Hayatı programını birlikte başlattık. Ve ölümüne kadar birlikte olduk. Sanat Hayatı’nın sloganı sanatla hayat arasında duvar olmadığı yönündeydi.. Gaugen’in sanat için söylediği, ‘Sanat ya intihaldir ya da devrim’ sözü hayat için de geçerli... Özsezgin, sanatın devrimlere katkı vermesinden, yani devrimci sürecin doğrudan içinde olmaktan yanaydı.
(Gelen mesajları yayımlamayı sürdüreceğiz)
Prof. Kaya Özsezgin’in cenaze töreni 19 Ağustos 2016 günü Ankara’da Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü Güzel Sanatlar Fakültesi’nde saat 15.00’de yapılacak tören sonrası, Bilkent Doğramacızade Ali Sami Paşa Camii’nde kılınacak ikindi namazından sonra, Karşıyaka Mezarlığı’nda defnedilecek.

ESERLERİ:
Bedri Rahmi Eyüboğlu (Kaynak Yayınları)
Fikret Muallâ (Kaynak Yayınları)
Abidin Dino (Kaynak Yayınları)
Şeker Ahmet Paşa (Kaynak Yayınları)
Osman Hamdi (Kaynak Yayınları)
The Sanat Çağı (Kaynak Yayınları)
1965 Prometheus’un Dönüşü (Toplum Yayınları)
1982 Sanat Üzerine yazılar (Cumalı G. Yayınları)
1982-1989 Başlangıcından Bugüne Çağdaş Türk Resim Sanatı Tarihi (c. III-IV, Tiglat Yayınları)
1991 Ekrem Kahraman (Bilim Sanat Yayınları)
1993 İbrahim Çallı (Yapı Kredi Yayınları)
1993 Benim Ressamlarım Benim Galerilerim (D. H. Kahnweilwe’den çeviri, Gece Yayınları)
1994-1999 Türk Plastik Sanatları Ansiklopedik Sözlük (Yapı Kredi Yayınları ISBN 975-363-331-9
1995 Picasso (Gece Yayınları)
1996 Paris Salon Sergileri (Yapı Kredi Yayınları)
1996 La Joconde Bir Başyapıtın Anatomisi (René Huyahé’den Çeviri İmge Kitabevi)
1997 Sami Yetik (Yapı Kredi Yayınları)
1997 Fethi Arda (Bilim Sanat Yayınları)
1997-2001 Cézanne üzerine Anılar (İmge Yayınları)
1997 El Greco ya da Toledo’nun Gizi (M. Barrés’den Çeviri. İmge Kityabevi Yayınları)
1999 Cumhuriyetin 75. Yılında Türk Resmi (Türkiye İş Bankası Kültür Y.) ISBN 975-458-139-8
1999 Ayhan Türker (Özel Y.) ISBN 978-969-9932-01-4
2000 Sanatta Değişmeyen Plastik Değerler (André Lhote’den Çeviri İmge Kitabevi Yayınları)
2000 Burhan Uygur (Yapı Kredi Yayınları) ISBN 978-975-08-0122-8
2000 Erdinç Bakla (Bilim Sanat Yayınları)
2000 Onay Akbaş (Aktuel-Alkent Yayınları)
2001 Başyapıtların Gizemli Dünyası (Madeleine Hours’tan çeviri İmge Kitabevi Yayınları)
2006 Boşluk ve Doluluk, Çin resim Sanatı’nın Anlatım Biçimi (Francois Cheng’den Çeviri. İmge Kitabevi Y.)
2007 Fevzi Karakoç

Engin Turgut

Kaya Özsezgin üstadımız için
MOR RÜYA BARI

Ellerinde lirik telaş, ellerin gökkuşağı olmalı renkleri üzmeyen
Ellerin karanlığın penceresini kapatan bir kalp gözü sabahı
Ellerin aşk kurabiyeleri yapan mükemmel bir pasta ustası
Ah, biliyorum yaz okulu olmalı parmaklarındaki gülümseme
Çocuklar sevinsin diye parmakların dans ediyor renklerle.

Lekesiz hevesler sahilinde rüzgâr olmalısın boşluğu kenara çek
İçimden geçen arsız kelimeler ıslık çalıyor duyuyor musun?
Biliyor musun nasıl da kıskanıyorum yenilmiş öteki yanımı
Bağışlar mısın şu geveze kalbimi, aklım hep şiirin diline düşüyor
Anlıyor musun herkese şiir yazılmıyor, üşüyor seyyah renkler.

Erkenden uyanıyorsun sulardan önce, renkler kilit tutmuyor
Renklerin çocukluğu şen şakrak, renklerin kayığına binelim
Yalayalım renklerin, tuvalin, kâğıdın, boyanın kokusunu
Bir aşk kamaşması olsun hayat, sadece hayatın peşinden gidelim
Yırtılmasın daldaki mahcup gül, yırtılmasın kelimelerin saflığı.

Tanrının kalbine tırman, çok çalışsın ellerindeki ışık, şiirin ışığına tutun
Şehrin göğünü kucaklasın ellerin, çok olsun yüreği yufka dostların
Kediler gibi mırıldan renklerin duasını ve gölgeni de götür her yere
Düşlerini de götür, düşlerimizden daha büyük değiliz hiç birimiz
Komşun olsun kelimeler, kelimeler hiç bitmez hatırlamak için kendimizi.

Etiketler; #Kaya Özsezgin

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.