Kenan Evren yetkileri istiyor

Başbakan Tayyip Erdoğan'ın, partisinin milletvekilleri ile yaptığı toplantıda, "Köşk'e çıkarsam halkın cumhurbaşkanı olurum, tam yetki kullanırım" yönündeki sözleri, "Mevcut anayasada cumhurbaşkanının kullanabileceği...

Kenan Evren yetkileri istiyor
12 Mayıs 2014 Pazartesi 10:47

11tayyipevren

Başbakan Tayyip Erdoğan'ın, partisinin milletvekilleri ile yaptığı toplantıda, "Köşk'e çıkarsam halkın cumhurbaşkanı olurum, tam yetki kullanırım" yönündeki sözleri, "Mevcut anayasada cumhurbaşkanının kullanabileceği yetkiler nelerdir?" sorusunu da gündeme getirdi. Eski AİHM Yargıcı Rıza Türmen, 12 Eylül Anayasası'nın Kenan Evren'e devlet başkanı olarak, seçimle işbaşına gelecek hükümeti kontrol altında tutması olanağını sağlayacak geniş yetkiler tanımış olduğunu, "Ancak meclis tarafından seçilen cumhurbaşkanlarının genelde yetkilerini hükümet ile çatışmaya yol açmamak amacıyla ihtiyatlı bir biçimde kullanmışlardır" saptamasını yaptı. Türmen'in bu saptaması, Erdoğan'ın aslında, Kenan Evren'in yetkilerini kullanmak isteğini de gösterdi.

Tarafsızlık vurgusu

Türmen'in yaptığı değerlendirmeler özetle şöyle:

- Parlamenter sistemde Cumhurbaşkanı devletin başı olarak tarafsız hakem konumundadır. Aynı zamanda siyasal sorumsuzluğu da parlamenter sistemin temel ilkelerindendir.

- Bunun dışında, Cumhurbaşkanı gerekli gördüğü hallerde Bakanlar Kurulu'nu toplantıya çağırabilir ve toplantıya başkanlık eder. Özal dönemindeki birkaç istisna dışında Cumhurbaşkanlarınca kullanılmamıştır. Daha önceki anayasalarda bulunmayan bu yetkinin parlamenter rejimdeki Cumhurbaşkanı'nın rolü ile bağdaşmadığı açıktır.

Yürütmenin başı olarak öne çıkar

- Aynı şekilde daha önceki anayasalarda bulunmayan anayasa değişikliklerine ilişkin konuları halkoyuna sunmak, kanunların tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri göndermek, Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açmak yetkileri de mevcut Cumhurbaşkanı tarafından kullanılmamıştır.

- Bunun yanında Bakanlar Kurulu'nu kendi başkanlığında toplayarak sıkıyönetim ve olağanüstü hal ilan etmek ve kanun hükmünde kararname çıkarmak yetkisi de Cumhurbaşkanı tarafından kullanılmamıştır. Bu durumda Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu yürütme organı niteliği kazanmakta ve Cumhurbaşkanı yürütmenin başı olarak öne çıkmaktadır.

104. Maddeye aykırı

- Cumhurbaşkanına Anayasa'da verilen bu geniş ve her zaman kullanılmayan yetkiler TBMM tarafından seçilen bir cumhurbaşkanı için öngörül-müştür. Halk tarafından seçilen bir cumhurbaşkanının bu yetkileri kullanmak istemesi beklenmelidir.

Bu yetkileri kullanıp, örneğin bakanlar kurulunu sürekli toplayarak, ona başkanlık eden bir cumhurbaşkanının yürütme üzerindeki yetkisi artacak ve yürütmenin üstünde bir makam niteliğini kazanacaktır. Bu ise Anayasa'nın 104. maddesinde yer alan Cumhurbaşkanı'nın "devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetme" ilkesiyle ve cumhurbaşkanının tarafsız hakem olma rolü ile bağdaşmamaktadır.

Deniz Kahraman


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.