Sendikalar uyudu kölelik yasalaştı

AKP’li vekillerin oylarıyla Meclis'te kabul edilen 6715 sayılı yasa, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın onayıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Sendikalar uyudu kölelik yasalaştı
21 Mayıs 2016 Cumartesi 11:21

Aydınlık / Ankara
AKP’li vekillerin oylarıyla Meclis Genel Kurulu’nda 6 Mayıs günü kabul edilen özel istihdam bürolarına işçi kiralama yetkisi ile uzaktan çalışma gibi esnek çalışma modelini öngören 6715 sayılı yasa, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın onayıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yasayla, özel istihdam bürolarının faaliyet alanı genişletildi, işçi kiralama yetkisi bu bürolara da verildi. Böylece geçici iş ilişkisi, özel istihdam büroları aracılığıyla ya da holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılarak kurulabilecek. Ancak bunun için özel istihdam bürolarının, Türkiye İş Kurumu’ndan geçici işçi sağlama yetkisi alması gerekecek. Geçici iş ilişkisinde işveren, özel istihdam bürosu olacak.

HANGİ HALLERDE İŞÇİ KİRALANACAK?
- Doğum izni ve doğum sonrası kısmi çalışma hakkı kullanan, askerlik hizmetini yapan ve iş sözleşmesi askıya alınan çalışan yerine başka bir işçi ile geçici iş ilişkisi, bu hallerin devamı süresince kurulabilecek.
- Mevsimlik tarım işlerinde veya temizlik işleri, hasta, yaşlı ve çocuk bakım hizmetleri gibi ev hizmetlerinde, süre sınırı aranmadan geçici iş ilişkisi oluşturulabilecek.
- İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde, iş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması halinde, işletmenin ortalama mal ve hizmet üretim kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması halinde, mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları halinde, en fazla 4 ay süresince geçici iş ilişkisi kurulabilecek.

İŞVERENE KİRALIK İŞÇİYİ 8 AY ÇALIŞTIRMA İMKANI
- Geçici işçi sağlama, mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları haricinde, toplam 8 ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilecek. Sürenin sonunda aynı iş için 6 ay geçmedikçe geçici işçi çalıştırılamayacak.
- Toplu işçi çıkarılan işyerlerinde 8 ay süresince, kamu kurum ve kuruluşlarında, yeraltında maden çıkarılan işyerlerinde geçici işçi çalıştırılamayacak.
- İşletmenin iş hacminin öngörülemeyen ölçüde artması halinde geçici iş ilişkisine dayalı çalıştırılan işçi sayısı, işletmedeki toplam işçi sayısının dörtte birini geçemeyecek. Ancak 10 ve daha az işçi çalıştırılan işyerlerinde, 5 işçiye kadar geçici iş ilişkisi kurulabilecek. İşçi sayısının tespitinde, kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülecek. Geçici işçiler, engelli işçi çalıştırma kontenjanlarının hesaplanmasına dahil edilmeyecek.
- Aynı holding veya şirketler topluluğu içinde kurulan geçici iş ilişkisi 6 ayı geçemeyecek, en fazla 2 defa yenileme yapılabilecek.

İŞVEREN VE BÜRONUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
- Grev ve lokavt uygulaması sırasında geçici iş ilişkisi kapsamında işçi çalıştırılamayacak.
- Geçici işçi ile yapılacak iş sözleşmesinde, işçinin, ne kadar süre içerisinde işe çağrılmazsa haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği belirtilecek, bu süre 3 ayı geçemeyecek.
- Geçici işçi çalıştıran işveren, işyerinde bir ayın üzerinde çalışan geçici işçilerin ücretlerinin ödenip ödenmediğini çalıştığı süre boyunca her ay kontrol etmekle, özel istihdam bürosu ise ücretin ödendiğini gösteren belgeleri aylık olarak geçici işçi çalıştıran işverene ibraz etmekle yükümlü olacak. Geçici işçi çalıştıran işveren, ödenmeyen ücretler mevcut ise bunlar ödenene kadar özel istihdam bürosunun alacağını ödemeyerek, özel istihdam bürosunun alacağından mahsup etmek kaydıyla geçici işçilerin en çok üç aya kadar olan ücretlerini doğrudan işçilerin banka hesabına yatıracak.
- İşveren, iş sözleşmesi feshedilen işçisini, fesih tarihinden itibaren 6 ay geçmeden geçici iş ilişkisiyle çalıştıramayacak.
- Geçici işçinin, geçici işçiyi çalıştıran işverenin işyerindeki çalışma süresince temel çalışma koşulları, bu işçilerin aynı işveren tarafından aynı iş için doğrudan istihdamı halinde sağlanacak koşulların altında olamayacak.
- Geçici işçiler, çalıştıkları dönemlerde ulaşım, yemek, kantin ve çocuk bakım hizmetleri gibi sosyal hizmetlerden, çalışmadıkları dönemlerde ise özel istihdam bürosundaki eğitim ve çocuk bakım hizmetlerinden yararlanabilecek.

UZAKTAN ÇALIŞMA MODELİNE MERHABA
- Özel istihdam bürosu ile geçici işçi çalıştıran işveren arasında yapılacak olan geçici işçi sağlama sözleşmesinde, sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, işin niteliği, özel istihdam bürosunun hizmet bedeli, varsa geçici işçi çalıştıran işverenin ve özel istihdam bürosunun özel yükümlülükleri yer alacak.
- Sözleşme süresinin dolmasına rağmen geçici iş ilişkisi devam ederse, belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş sayılacak. Bu durumda özel istihdam bürosu, işçinin geçici iş ilişkisinden kaynaklanan ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden sözleşme süresince sorumlu olacak. Geçici işçi, işyerine ve işe ilişkin kusurundan kaynaklı zarardan, geçici işçi çalıştıran işverene karşı sorumlu olacak.
- Kanun, “Çağrı üzerine çalışma” başlığına “uzaktan çalışma”yı da ekliyor. Uzaktan çalışma, “işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisi” olarak tanımlanıyor.
- Uzaktan çalışmada işçiler, esaslı neden olmadıkça salt iş sözleşmesinin niteliğinden ötürü emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamayacak.
- Turizm sektöründe 4 aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamayacak. Denkleştirme süresi, toplu iş sözleşmeleriyle 6 aya kadar artırılabilecek.

BÜRONUN İFLASI DURUMUNDA ALACAKLARDA ÖNCELİK İŞÇİNİN
- Özel istihdam bürolarının, geçici iş ilişkisi kurma yetkisi alabilmesi için başvuru tarihinden önceki 2 yıl süresince kesintisiz faaliyet göstermesi gerekecek.
- Özel istihdam büroları, yaptıkları işle ilgili olarak, 3’er aylık dönemler halinde İŞKUR’a rapor verecek. Bakanlık iş müfettişleri, özel istihdam bürolarını denetleyecek.
- Özel istihdam bürosunun iflası, kapatılması, aracılık faaliyeti veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali ya da işçi ücretlerinin büro tarafından ödenmemesi hallerinde, diğer kanunlarda düzenlenen hükümlere bakılmaksızın işçi alacakları teminattan öncelikli olarak ödenecek.

KAZANILMIŞ HAKLAR ORTADAN KALKACAK
Yasayla çalışanları bekleyen hak kayıpları şunlar olacak:
- Özel istihdam bürosu işçisi kiralanamadığında ücret alamayacak.
- Kiralık işçi ile özel istihdam büroları arasındaki ilişki, belirli süreli iş sözleşmesi olacağından kiralık işçinin özel istihdam bürolarıyla ilişkisinin kesilmesi durumunda kıdem tazminatı ödenmesi söz konusu olmayacak!
- Kiralık işçi geçici olarak çalıştığı işyerine bir aidiyeti olmadığından sendikalı olamayacak, toplusözleşmeden yararlanamayacak, greve katılamayacak, yıllık ücretli izin gibi haklardan mahrum kalacak, emekli olması imkansız hale gelecek.
- Esnek çalışmanın yaygınlaştırılmasıyla işverenlerin işçiler üzerindeki keyfiyeti artacak. Düzenli gelir ve iş garantisi olmayan, güvencesiz çalışma biçimleriyle çalışma hayatının kalitesi bozulacak, sendikal örgütlülük gerileyecek, taşeron çalıştırma uygulamasında görüldüğü gibi yasaların uygulanması zorlaşacak.

İŞÇİ SENDİKALARI RİNGE ÇIKMADAN HAVLU ATTI
İşçi konfederasyonları ve sendikalar yasaya karşı gereken mücadeleyi vermedi. Hatta birçok sendika bırakın alanlara çıkmayı, yasa gündeme geldiğinde yazılı açıklama yapma gereği bile duymadı. Tabiri caizse birçok sendika ringe çıkmadan havlu attı. Sendikalı işçilerin bile bu yasadan haberi olmadığına birkaç kez şahit olduğumuzu da belirtmemiz gerek. Türkiye’nin en büyük işçi konfederasyonu Türk-İş bu süreçte, bir hafta süren imza kampanyasıyla, birkaç basın açıklamasıyla ve milletvekillerine gönderdikleri mektuplarla yetindi. Kani Beko başkanlığındaki DİSK yönetimi ise birkaç cılız eylem dışında daha çok Türk Silahlı Kuvvetleri’nin PKK’ya karşı yürüttüğü mücadeleyi eleştirmekle ve dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin düzenlemeyle ilgilendi.

ÇAM: HUKUKÇULARIMIZ ÇALIŞMALARA BAŞLADI
Yasanın onayı ardından Aydınlık’a konuşan CHP İzmir Milletvekili Musa Çam şunları söyledi: “Hukukçularımız bu yasayı inceliyor. 60 günlük bir süre var. İncelendikten sonra bir hazırlık yapacağız. Grubumuzla da konuşup Anayasa Mahkemesi’ne götürmeyle ilgili bir yol haritası izleyeceğiz. Sendikalarla birlikte ortak çalışıyoruz. Hukukçularımız bir masa etrafında toplandı ve çalışmalarına başladı. Konuyu en ince ayrıntılarına kadar inceleyip gerekli başvuruları yapacağız.”

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.