Metal fırtınası işte bu nedenle doğdu

Makina Mühendisleri Odası, geçen aylarda işçilerin direnişe geçtiği metal işkolunda yer alan firmalarda yaşanan gelir eşitsizliğini araştırdı. Rapor, kâr ve ücret paylaşımındaki büyük adaletsizliği ortaya koydu

Metal fırtınası işte bu nedenle doğdu
17 Temmuz 2015 Cuma 16:59

Aydınlık / Ankara
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı Makina Mühendisleri Odası (MMO) her ay hazırladığı sanayinin sorunları bülteninin 8’incisinde “Metal İşkolunda Büyük Firmalarda Gelir Eşitsizliği” konusunu ele aldı. İktisatçı-yazar Mustafa Sönmez’in katkısıyla yapılan araştırmaya göre metal işkolunda katma değer içinde firma kârı yüzde 40 iken emeğin payı yüzde 17’de kaldı.
İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılarak yapılan araştırmanın bulguları şöyle: “Mayıs ayında metal işkolunda yükselen işçilerin direnişi, üretimi de önemli ölçüde etkiledi. TÜİK verilerine göre otomotivde Mayıs üretimi Nisan’a göre yüzde 21 geriledi. Diğer ulaşım araçları alt sektöründe de Mayıs ayında düşüş yüzde 21’i buldu.
Türkiye’nin en büyük 500 firmasının 178’i metal işkolunda yer alıyor. Bu firmaların, en büyük 500’ün toplam cirosu içindeki payı yüzde 42.5’i buldu. Yine bu 178 metal firması, en büyük 500’ün toplam ihracatının yüzde 52.5’ini gerçekleştirdi. Metal sektörünün büyük 178 firması, ilk 500’ün istihdam ettiği 640 bine yakın ücretlinin de yüzde 26.5’ini bünyesinde barındırıyor.

SENDİKAL ÖRGÜTLÜLÜĞE RAĞMEN ADALETSİZLİK
Sanayinin egemeni sayılan metal işkoluna ait 2014 verileri, brüt katma değerin dönem kârı ve ücret olarak paylaşılmasında oldukça büyük bir adaletsizlik olduğunu ortaya koyuyor. Kabaca, brüt katma değer içinde kârın payı yüzde 40’ı bulurken, ücretin payı yüzde 17’de kalıyor. Bu fark, büyük metal işyerlerinde sendikal örgütlülük olmasına rağmen yaşandı.
Brüt katma değer içinde dönem kârında ilk sırayı Ereğli Demir Çelik yüzde 110 ile alırken Mercedes Benz yüzde 68 ile 2’inci sırayı, İskenderun Demir Çelik ise yüzde 51 ile 3’üncü sırayı alıyor. İlk 10 firma içinde dönem kârını brüt katma değere göre en düşük gösterenlerin ise Koç Grubu’na ait Arçelik (yüzde 19) ile Ford Otomotiv (yüzde 14) olduğu anlaşılıyor.
İskenderun Demir Çelik ve Ereğli Demir Çelik gruplarında ücretlerin brüt katma değerden en düşük payı aldıkları ve ilkinde yüzde 8’in ikincisinde ise yüzde 13’ün altında kaldığı anlaşılıyor. Tofaş, Ford, Mercedes gibi otomotiv firmalarında da ücretin brüt katma değerden aldığı pay ortalama yüzde 15 ile 18 arasında.”

İŞÇİLERİN TEPKİSİ
MMO’nun araştırmasının sonuç bölümünde şu satırlara yer verildi: “Bu bölüşüm çarpıklığı nedeniyle öncelikle otomobil fabrikalarında olmak üzere, ücretliler kendilerini temsil eden sendikanın bölüşüm konusunda yeterince doğru politika izlemediğini düşünerek sendikayı protesto etmiş, ayrıca bu haklı tepkiyi anlayışla karşılamayan ve saygı göstermeyen işvereni de protesto ederek üretimi yavaşlatmış, yer yer durdurmuş ve seslerini tüm Türkiye’ye hatta Avrupa’daki işçi örgütlerine duyurmuşlardır.
Ücretlilerin mücadelesi demokratik kitle örgütlerince, demokrat kamuoyunca da hep desteklenecektir.”

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.