Teşvikler tutmadı yatırımlar dibe vurdu

Hükümet teşvik üstüne teşvik paketi açıklıyor. Ancak 2011’de milli gelirin yüzde 24 düzeyinde olan özel yatırımlar, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 18.8’e geriledi. Veriler, teşviklerin fayda etmediğini ortaya koydu

Teşvikler tutmadı yatırımlar dibe vurdu
19 Haziran 2016 Pazar 11:00

Recep Erçin
[email protected]

Hükümetin yeni teşvik paketinin detayları aşağı yukarı belli oldu. Paket ile dünya iş yapma kolaylığı endeksi sıralamasında 55. olan Türkiye’nin daha üst basamaklara çıkması amaçlanıyor. Maliye Bakanı Naci Ağbal, geçen günlerde yaptığı açıklamada paketin detaylarına ilişkin bilgi verdi. Pakette kısaca, bütçeye maliyeti 500 milyon TL’yi bulacak Damga Vergisi istisnası, şirket kurulum süresinin kısaltılması, çeşitli vergi ve harç istisnaları yer alıyor.

TEMCİT PİLAVI GİBİ
CHP’nin ekonomiden sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Selin Sayek Böke, AKP’nin 2013 yılının Haziran ayında “10. Kalkınma Planı”nı açıkladığı hatırlatarak, bu kalkınma planı içerisinde bulunan eylem planlarının Aralık 2014’te “25 Öncelikli Dönüşüm Programları” başlığı altında tekrar sunulduğunu kaydetti.
Bu tarihten bir yıl sonra ise aynı söylemlerin “64. Hükümet Eylem Planı” içerisinde karşımıza çıktığını kaydeden Sayek Böke, şimdi ise bu söylemlerin yatırım ile ilgili olanlarının “Yeni Yatırım Teşvik Paketi” olarak 4. kez ısıtılıp önümüze koyulduğunu bildirdi.
Aydınlık olarak 14 Haziran 2016’da yayımladığımız “AKP’nin paketleri Ramazan kolisi gibi’’ başlıklı haberimizde verilen teşviklerin yapısal sorunları çözmekten ziyade kısa vadeli döviz girişini sağlayacak önlemlerden ibaret olduğunu işlemiştik. Ancak paketin detayları oraya çıktıkça Böke’nin de belirttiği gibi eskiden reform diye sunulan ve hayata geçirilemeyen maddelerin yeniden gündeme geldiğini gördük.

İŞE YARAMADI
2008 krizinin etkilerinin yaşandığı 2009 ve 2010 yıllarını dışarıda bıraktığımızda 2011 yılından bu yana açıklanan teşvik ve reform paketlerine rağmen özel sektör yatırımları geriliyor. TÜİK’in veri sistemine yılları itibarıyla baktığımızda sabit fiyatlarla 2011’in ilk çeyreğinde özel yatırımların milli gelir içindeki payı yüzde 24.08 iken ekonominin yüzde 4.8 büyüdüğü 2016’nın ilk çeyreğinde bu oran yüzde 18.8’e gerilemiş durumda. Cari fiyatlara baktığımızda da durum benzer. 2011’de yüzde 19.92 olan yatırımları payı 2016’da yüzde 17.48’e gerilemiş.
Makine ve teçhizat yatırımlarının payı ise yüzde 11.91’e inmiş. Bu sonuçlar bugüne kadar uygulanan teşviklerin işe yaramadığının göstergesi.
Öte yandan yeni teşvikler açıklanırken yatırımcıları korkutacak bir takım düzenlemeler de gündeme geliyor. FETÖ ve buna destek sağlayan sermaye grupları ile mücadele için yeni bir kayyum düzenlemesi gündemde.
TÜSİAD bu düzenlemenin sakıncalarını ortaya koyan bir metni hükümete sunduğunu açıkladı. Prof. Dr. Güngör Uras ve ekonomist Uğur Gürses de bu düzenlemenin yatırımcıları ürkütebileceği görüşünde.

'YABANCI KAYNAK TÜKETİME AKTI'
AKP’nin açıkladığı ve uygulamaya koyduğu teşviklere rağmen özel sektör yatırımlarının neden son yıllarda gerilediğini iktisatçı Prof. Dr. Korkut Boratav ile konuştuk. AKP’li yıllarda tüketimin milli gelir içindeki payının 5 puan arttığını kaydeden Boratav, stoklar dahil yatırımların ortalama yüzde 20’lerde sabit kaldığını hatırlattı.
Türkiye’nin ürettiğinden fazlasını yatırıma ve tüketime harcadığını belirten Boratav, bunun ise yabancı kaynak girişleriyle mümkün olduğunu kaydederek, “Yabancı sermaye girişleri arttıkça Türkiye tüketimini artırmış, yatırımına faydası olmamış. Türkiye yatırım bakımından cılız bir ekonomidir’’ dedi.
Çin’de yatırım oranının yüzde 45, Hindistan’da yüzde 35’lerde bulunduğuna dikkat çeken Marksist iktisatçı Boratav, “Türkiye kapitalizmi üretken değil, parazit özellikler taşıyor. Türkiye kapitalistleri yatırım sevmiyor.
Tüketimci, rant peşinde, arsa ve gayrimenkul ile servet artışlarının peşinde; yatırımın zahmetine, üretkenliğin cefasına ve onun katkı yapacağı olumluluktan kaçınıyor’’ diye konuştu.
Açıklanan teşvikleri ise ciddiye almadığını ifade eden Boratav, “Genellikle birilerine bir şey dağıtılır. Senelerden beri teşvik edilir. Devletin bütçesinde özel sektöre ayrılan fonlar, ciddi hesap yapılsa Kurumlar Vergisi hasılatını aşıyordur. Kağıt üstündekilere ben inanmam sonuca bakarım. Sonuç da yok, görünüyor’’ değerlendirmesinde bulundu.  

Etiketler; #Recep Erçin

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.