Şirketler piyasasını koruma çabasında

Fortune Türkiye dergisi, 2014’ün 500 büyük şirket araştırmasını yayımladı. En önemli sonuçlardan biri, net satışlar toplamında yüzde 19.5 artışa reğmen, net kâr toplamının yüzde 1.96 oranında gerilemiş olması.

Şirketler piyasasını koruma çabasında
01 Temmuz 2015 Çarşamba 10:47

Z. Ruhsar Şenoğlu
Araştırmayı yürüten CRİF Genel Müdürü Didem Taner, bu sonucu şöyle yorumladı: “Şirketler, satışlarını, kârlılıktan fedakarlık ederek artırmışlar, her şeye rağmen piyasa paylarını korumaya çalışmışlardır.”
FAALİYET DIŞI KURTARAMADI
İstanbul Sanayi Odası (İSO)’nın 500 Büyük Sanayi Şirketi araştırmasından farklı olarak, Fortune’de, finansal kurumlar ve holding şirketleri hariç tüm şirketler (sanayi,  hizmet, inşaat ve ticaret) yer alıyor. Fortune’nin bir başka özelliği, önkoşul öne sürmeyen, eksiksiz bilgi paylaşımını kabul eden şirketlerin araştırmaya dahil edilmesi. Fortune 500’e göre faaliyet dışı gelirler de kârları kurtaramadı. 2014 yılında esas faaliyet kârı yüzde 13.49 düşerek 38 milyar 448 milyon lira oldu. 2013’te esas faaliyet kârı yüzde 25.34 artmıştı.
2014 yılında faaliyet dışı gelirler yüzde 49.44 arttı! Faaliyet dışı gelirler 2013’te yüzde 30.23 düşmüştü. Didem Taner, 2014 yılı için “Şirketler esaslı bir kambiyo yönetimi yürüterek artı gelir yaratmışlardır” dedi.
Faaliyet dışı gelirlerdeki yüksek artış, net kârın düşmesini engelleyemedi. Net kârın net satışlara bölünmesiyle hesaplanan net satış kârlılığı da neredeyse 2008 düzeyi olan yüzde 3.39’a geriledi.
İSO 500’de ise toplam faaliyet kârlarında yüzde 16.4 düşüş, faaliyet kârları dahil dönem kârında yüzde 22.4 artış açıklanmıştı.   
TÜPRAŞ, MİNİMUM STOKTA!
Tüpraş, İSO 500’de olduğu gibi Fortune 500’de de lider oldu. Net satışları 39 milyar 722 milyon lira. Onu 37.46 milyarla BOTAŞ, 32.94 milyarla Petrol Ofisi, 24.15 milyarla Türk Hava Yolları ve 22.59 milyarla Türkiye Elektrik İletim AŞ izledi. 
Avrupa’nın yedinci büyük rafinerisi olan Tüpraş, Avrupa, Ortadoğu ve Kuzey Afrika “rafinaj ve dağıtım” sektör sıralamasında da ikinci gösterildi. Sıralama, küresel sektör ajansı Platts tarafından 2014 yılı kârlılık, varlıklar ve ciro esas alınarak yapılan değerlendirmeye dayanıyor.
Tüpraş Genel Müdürü Yavuz Erkut, Fortune dergisine verdiği demeçte, 2008 krizinden bu yana “minimum stokla” çalıştıklarını söyledi. Sektörel gelişmelerin petrol fiyatlarını etkilediğini hatırlatan Erkut, “Fiyatları etkileyebilecek pek çok etkenin olduğu bir dönemdeyiz” diyor. İran’a uygulanan ambargoyla ilgili açıklanacak kararın, Suriye ve Irak’taki gelişmelerin de etkili olacağını belirten Erkut şöyle konuşuyor: “İran’a ambargo hafifletilirse petrol fiyatlarında negatif yönlü düşme etkisi yaratacaktır.” Erkut, fiyatlarda bir süreliğine düşme ihtimali olsa da uzun vadede yukarı seyir bekliyor.
Erkut, dövizde üst üste yaşanan rekorların da özellikle petrol stoku açısından Tüpraş’ı olumsuz etkilediğini belirtiyor. 10 kuruşluk bir oynamanın bile yüksek maliyetlere neden olduğunu belirten Erkut “Bizim için stabil piyasa önemli” diyor, “Hem ham petrol hem döviz piyasasındaki stabilite... (Dövizin) kısa vadede darbesi yüksek ama uzun vadede stabiliteyi sağlıyoruz”. 
WAL MART’IN DÖRTTE ÜÇÜ
Fortune Türkiye Yayın Direktörü Cüneyt Toros, araştırmanın sunumu sırasında, Fortune 500’ün Türkiye ekonomisine yaptığı katkıya dikkat çekti. 500 şirketin net satışlarının toplamı 791.7 milyar lira. Türkiye’nin 2014 yılı milli geliri 1 trilyon 750 milyar lira.
Ancak Türkiye’nin en büyük 500 şirketinin satışlarının toplamı, ABD listesinin lideri Wal Mart’ınkinin ancak dörtte üçü düzeyinde!
CANLILIĞIN KAYNAĞI TİCARET VE İNŞAAT
- Üretimde yüzde 7.8 artış oldu. Canlılığın kaynağı ticaret ve inşaat.
- Özkaynaklar (yüzde 12.3) ve aktifler (yüzde 13.8) istikrarlı olarak artıyor. 
- Liste içinde en hızlı yükselenler inşaat ve ticaret şirketleri.
- Zarar açıklayan şirket sayısı 121’den 92’ye geriledi.
- Listedeki 147 şirketin satış gelirleri 1 milyar lirayı aştı.
- Çalışan sayısı yüzde 6.8 arttı.
- THY ihracat artışında ilk sırada.
- Çalışan sayısı en yüksek şirket Türk Telekom.
- Faiz ve vergi öncesi kârı en yüksek şirketler telekomünikasyonda.
- Satış kârlılığı en yüksek şirket Limak Yatırım.

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.