Döviz krizini öngören ekonomist Bartu Soral: 2001’den daha kötü

Ekonomi kurmaylarının toplandığı zirveden Merkez’e destek, Erdoğan’a ise yanıt niteliğinde mesaj çıktı. Gelişmeleri değerlendiren Bartu Soral, ekonomi için bundan sonra masada olan 2 kriz senaryosunu anlattı

Döviz krizini öngören ekonomist Bartu Soral: 2001’den daha kötü
12 Mart 2015 Perşembe 13:29

Recep Erçin

DOLARDAKİ hızlı yükselişle birlikte ekonomi yönetimine ilişkin oluşan kaygılar ve Merkez Bankası’nın kısır müdahaleleri Türkiye’ye ilişkin riskleri artırdı. Bununla birlikte dün yayımlanan haberimizde de ifade ettiğimiz üzere son 3 günde toplam 5 ekonomi zirvesi yapıldı. Salı günü yapılan ve ekonomiyle ilgili tüm bakanların katıldığı zirveden somut bir adım çıkmazken, Merkez Bankası’nın bağımsızlığı vurgusu ve güven mesajı dikkat çekti.

ERDOĞAN’A YANIT

Zirve sonrası yapılan bu açıklama her fırsatta Merkez Bankası’nı eleştiren Tayyip Edoğan’a bir mesaj olarak yorumlandı. Buna göre Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ikilisi, diğer bakanları ekonomide oluşan tabloyu ortaya koyarak ikna etmiş görünüyor. Asıl önemli zirve ise dün akşam saatlerinde başlayan Tayyip Erdoğan, Erdem Başçı görüşmesi oldu.

ADIMLAR GÖSTERMELİK

Dolardaki yükselişe karşın, Merkez Bankası, günlük 40-60 milyon dolarlık döviz satım ihaleleri yoluyla piyasadaki döviz ihtiyacını karşılamaya çalıştı. Daha önce bankaların döviz depolarından kullanacakları döviz kredilerinin faizini aşağı çekerek, piyasanın döviz ihtiyacını karşılayacağı mesajı veren Merkez Bankası, önceki gün de rezerv opsiyon mekanizmaların attığı adımla piyasaya 13 Mart’ta 1.5 milyar dolar döviz sağlayacağını, 27 Mart’ta ise piyasadan 1.3 milyar dolar çekeceğini açıkladı. Merkez’in bu adımı; kısa vadede piyasaya döviz sağlarken, uzun dönemde kalıcı döviz rezervini artırmak olarak yorumladı.

Merkez Bankası’nın attığı son adımları ve Türkiye’yi bekleyen senaryoları, daha önceden oluşacak döviz krizini öngören Eski Birleşmiş Milletler (BM) Kalkınma Programı Müdürü, ekonomist Bartu Soral ile konuştuk. Merkez’in attığı adımların göstermelik olduğunu kaydeden Soral, “Bu önlemlerle kalıcı rezervlerde 1 milyar dolar civarında artış bir anlam ifade etmez. Türkiye’nin 220 milyar dolarlık finansman gereksinimi var. Merkez Bankası’nın net rezervleri ise sadece 38 milyar dolar’’ dedi.

2 ANA SENARYO

Dolar kurunun geldiği nokta itibarıyla önümüzdeki dönemde ABD’nin faiz artırım süreciyle birlikte Türkiye’nin önünde iki ana senaryo olduğunu anlatan Soral, “Bunlardan ilki; dolardaki yükselişe faiz artırımına giderek müdahale ederler. Bu da zaten durgunlaşmakta olan ekonomiyi iyice durgunluğa sokar. Ve işsizliğin arttığı derin bir durgunluk yaşanır’’ dedi. İkinci senaryonun ise siyasi baskılar yüzünden faiz artırılmadığı zaman yaşanabileceğini kaydeden Soral, şöyle devam etti: “Dolar kuru yükselişini sürdürür. Bu durum finansman açığı olan şirketlerde kambiyo zararlarına neden olur. 182.5 milyar dolarlık döviz açığı var. Son dönemdeki yüzde 13 artış bile kabaca 23 milyar dolarlık zarar oluşturdu. Bankacılık kredilerinin yüzde 62’si bu şirketlere verilen paralar. Zarar eden şirketler iflas edince bu bankacılık sektörünü de krize sokacak boyuta ulaşır. Bu seferki 2001 krizinden çok daha kötü ve tüm Türkiye’ye yayılan bir hal alır.’’

Ekonomist Bartu Soral, ayrıca doların değerinin artmasıyla TL’de yaşanan devalüasyon sonucu Türkiye’de bir dolarizasyon dalgasının da başlayacağına da işaret etti. Gelecek hafta yapılacak FED toplantısına da değinen Soral, faiz artırımında sabırlı olunacak ifadesi çıkarılsa da sert bir mesaj verilmeyeceğini ancak bu tarihten sonra ABD’deki piyasanın faiz artırımını fiyatlamaya başlayacağını söyledi.

CARİ AÇIK OCAK’TA 2 MİLYAR DOLAR OLDU

Türkiye 2015’in ilk ayında 2 milyar dolar cari açık verdi. Açık, geçen yılın Ocak ayına göre 2.9 milyar dolar azaldı. Bu gerilemede; dış ticaret açığının 2.6 milyar dolar azalarak 2.5 milyar dolara düşmesi ve net hizmet gelirlerinin 277 milyon dolar artarak 990 milyon dolara yükselmesi etkili oldu. Ocak’taki 2 milyar dolarlık cari açık dışarıdan sağlanan 7.4 milyar dolarlık finansmanla kapatıldı. Net hata noksan kaleminde ise 1.4 milyar dolarlık kaynağı belirsiz para çıkışı görüldü. Bununla birlikte kalan 4 milyar dolar rezervlere eklendi.


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.