Okurken ne kadar körüz?

Amerikan yayın piyasasının gözde tasarımcısından zirve bir kitap: “Okurken Ne Görürüz?”. Dünya klasiklerinden yola çıkarak bir algı dünyasında geziniyoruz.

Okurken ne kadar körüz?
18 Aralık 2015 Cuma 13:33

Nazlı Yıldırım

Amerikan yayın piyasasının gözde tasarımcısından zirve bir kitap: “Okurken Ne Görürüz?”. Dünya klasiklerinden yola çıkarak bir algı dünyasında geziniyoruz. Okuduklarımızda neyi görürüz? Gerçekten görmek mi yoksa yaratılmış bir görme biçimi mi? Zihnimizde doğan imgeler yazarın anlattıklarıyla ne kadar örtüşür? Kitapta kurcalanan bu algı dünyasında sorularla boğuşuyoruz. Sorular bitmiyor. Ancak yanıtların çeşitliliği daha da çıkılmaz bir hal içinde bırakıyor.
Klasik yazarlarının kitap kapaklarını yeniden yorumlayarak dikkatleri üzerine çeken ve popüler algıdan uzak bir “birey” olarak ürettiği tasarımlarıyla has bir dil yaratmış Peter Mendelsund. Kendi tasarımlarını içerdiği bu kitapta, okuduklarımızın zihinlerde nasıl işlendiğini destekleyici görsellerle sayfalara taşımış yazar.
Hiç düşünmediğimiz bir yerden pencere açan Peter Mendelsund, görmenin sonsuz duyumunun zihnimizde nasıl sınırlandırıldığını gösteriyor, çizdikleriyle ve fotoğraflarla. Kendine has bir ifade biçimi yaratmış Peter Mendelsund “Okurken Ne Görürüz?” kitabında.

OKURKEN KÖR MÜ OLURUZ?
Okurken ne kadar körüz? Yeterince duyumlarımız açık mı? Kıstırılmış o dar alanlarından kurtulabildik mi? Ne kadarını imleyebiliyoruz sözcüklerin? Üstelik yazar, kitabın sonlarına doğru bir not düşürerek işin aslı hâlâ kördüğüm olduğunu da hissettirir. “... ben de herkes kadar körüm.”
Yazarın bıraktıklarıyla zihnimizde kalanlarla örtüşmez bir türlü. Ucu ucuna denk getiremeyiz. Bu örtüşmezlik hep bir çelişkiye götürür. İşte bu çelişkide Peter Mendelsund, “Okurken Ne Görürüz?” yapıtıyla düğümü kısmen de olsa çözmüş.
Yazarın kelimelerle oluşturduğu karakterlerden zihnimizde çıkardığımız robot resimleriyle tıpatıp değildir. Milyonuncu kez zihinde aynı karakter yine milyonuncu kez robot resmi çıkar. Ve burada milyonlarca masaya dizilmiş robot resimlerden bahsediyoruz. Hangisi acaba?

OKURKEN İMGELER NASIL GÖRÜNÜR?
Mendelsund, birçok ülkede çevrilmiş ve bunun üzerine çeşitli mecralarda adından sıkça söz ettirmiş. Sözcüğün birçok anlamını içeren, çok yönlü bir anlamla okurunu daima diri tutmak ister yazar. Peki, bu çok yönlülüğün neresinden faydalanırız okurken?
Görme yaratıcılığının izleğini çıkardığı bu yapıtında, imgelerin nasıl göründüğü üzerine kafa patlatılmış. Hem zihnimizde farklı bir karakter canlandırırken hem de dış etkenler bu yarattığınızı bozmak için büyük güç harcar.
“... okurken gördüklerimiz ve dünyayı okurken gördüklerimizdir.”
Okumanın öbür dünyasına götürecek bir yol çizmiş adeta. Etkileyici, şaşırtıcı, okunası şirin bir kitap.

Okurken Ne Görürüz?
Peter Mendelsund
Metis Yayınları
448 s.

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.